Ðại trùng tu nhà thờ Ðức Bà Sài Gòn: Tất cả vì công trình chung

Dù trải qua một năm vô cùng khó khăn vì đại dịch Covid-19 hoành hành, việc trùng tu nhà thờ Chánh tòa Ðức Bà Sài Gòn vẫn thực hiện được nhiều công đoạn quan trọng, nhờ vào cách tổ chức bài bản và sự toàn tâm toàn ý của nhiều người.

Nghe khách đến thăm tấm tắc nhắc về những hàng ngói đều tăm tắp trên các mái của nhà thờ Ðức Bà, linh mục Inhaxiô Hồ Văn Xuân, Tổng Ðại diện TGP TPHCM và là Trưởng Ban Trùng tu nhẹ nhàng nói: “Ngói đã lợp gần xong, nhưng vẫn còn nhiều, rất nhiều việc chờ đợi trước mắt. Chúng tôi đang thực hiện đến một công đoạn quan trọng khác, khó và cần sự tỉ mỉ, vì làm ở phía trong của tháp chuông, tháp kẽm, không gian chật hẹp, nóng bức. Anh em ở công trường rất cố gắng. Thật sự nếu họ không có lòng yêu mến nhà thờ thì chắc sẽ không muốn làm vì công việc này rất cực. Nhưng anh em đã làm rất tốt”. Những tháng ngày Sài Gòn bùng phát dịch nặng nề nhất, rất nhiều hoạt động tại thành phố đã bị đình trệ, nhưng công trình trùng tu vẫn không bị gián đoạn một ngày nào. Ðể được như thế, theo cha Xuân, từ các chuyên gia như Giám đốc Kỹ thuật của dự án, ông Mark Willems (người Bỉ), bà Ngô Phương Thanh (công ty EurohausHaustechnik), đến các kỹ sư và thợ đều hết lòng vì công việc chung.

Cha Tổng Đại diện khảo sát tháp kẽm - ảnh: TGP TPHCM

Ba tại chỗ

Ông Willems đã sắp xếp mọi công việc tại châu Âu để ở lại Việt Nam làm việc tại nhà thờ Ðức Bà Sài Gòn từ hơn một năm qua. Còn các kỹ sư và thợ thì chấp nhận “3 tại chỗ” tại công trình từ cuối tháng 5.2021 cho đến Tết Nhâm Dần mới về thăm nhà, để đảm bảo phòng dịch ở mức tối đa. Một lựa chọn không dễ dàng, nhưng vì toàn tâm với việc tu sửa ngôi thánh đường, họ đã chấp nhận. Trao đổi với Báo Công giáo và Dân tộc, anh Vũ Hồng Phúc, nhân viên của EurohausHaustechnik, cho biết: “Ban đầu, chúng tôi khá bỡ ngỡ, lại nhớ nhà. Chưa kể đến hoàn cảnh quá sức đặc biệt, tôi chưa từng chứng kiến Sài Gòn như thế bao giờ. Công trình trùng tu tọa lạc ngay giữa khu trung tâm, nhưng những ngày tháng đó hầu như không có bóng người, bóng xe qua lại, nếu có thì chỉ là các chiếc xe cứu thương… Rồi cũng quen dần, công ty tạo cho chúng tôi điều kiện sinh hoạt tốt, anh em thì xem nhau như một gia đình nên ngày càng thân thiết, hòa đồng. Chính nhờ mọi người luôn sẵn lòng chia sẻ với nhau nên chúng tôi vơi bớt nỗi nhớ nhà”.

Ðồng nghiệp của anh Phúc, anh Nguyễn Văn Trường thì chắc nịch: “Công trình vẫn hoạt động thì tôi sẵn sàng ở lại góp sức với mọi người. Cùng với anh em bám trụ, vượt qua giai đoạn khó khăn nhất trong đại dịch là một kỷ niệm khó quên”. Hai anh và các đồng nghiệp rất an tâm khi làm việc vì các điều kiện về an toàn vệ sinh được thực hiện nghiêm ngặt, rất hạn chế tiếp xúc với người ngoài và phun khử khuẩn hằng ngày. Cùng nhau, họ đi qua những thời khắc gian nan nhất vì Covid-19, và cùng nhau, họ kiên trì góp sức với Ban Trung tu cho “công trình thế kỷ” của Tổng Giáo phận.

Ngói đã lắp đều tăm tắp

Nhìn xong mà chưa phải xong

Vì là công trình để ngôi thánh đường trường tồn với thời gian, nên mọi chi tiết đều được tính toán, mọi tình huống đều được cân nhắc. Chẳng hạn, nhìn vào phần mái rất đẹp, nhiều người dễ nghĩ rằng hạng mục này đã hoàn tất. Nhưng lợp ngói, lắp máng xối… chỉ mới là phần thứ hai trong ba công đoạn chính của việc tu sửa mái, vẫn còn một công đoạn quan trọng và mất nhiều thời gian: làm kín liên kết mái ngói với các bờ đá granite. Do khe hở giữa đá granite và mái ngói không bằng nhau, giải pháp ưu việt nhất là sử dụng vữa chuyên dụng dùng cho ngoài trời của hãng Quick-mix Gruppe (Ðức) có tính liên kết đặc biệt, còn vữa thông thường hay xi măng thì sẽ bị nứt, nhất là khi liên kết giữa các vật liệu khác nhau. Kế đó, sau quá trình theo dõi, đủ thời gian kết khối của vữa và đảm bảo lớp vữa dãn nở ổn định, mới thêm vào lớp keo chịu được mưa nắng, tia cực tím, để giữ bền vững liên kết làm kín giữa bờ đá granite với mái ngói và vữa.

Trên tinh thần đó, những hạng mục chính trong năm 2022 là tu sửa hai tháp kẽm và tháp chuông cũng đã và đang được khảo sát, chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Bà Phương Thanh nói về những kế hoạch: “Một trong những việc đầu tiên là kiểm tra thánh giá trên đỉnh mỗi tháp kẽm. Ban Trùng tu sẽ đánh giá các phương án, để quyết định có đưa sang Bỉ - Pháp hay thực hiện tu sửa (làm sạch, sơn kẽm rồi mạ vàng) tại Việt Nam. Hạng mục này cần cân nhắc nhiều yếu tố, cũng như sự tham gia của nhiều công ty, tập đoàn, đặc biệt là VMZinc, Monument”. Kế đến là phần kết cấu thép của tháp kẽm, phải gia cường. Bên cạnh đó, phải làm vệ sinh bề mặt thép, rồi thay bù loong, ốc vít, ri-vê đã bị hư hại.

Anh Trường (trái) và anh Phúc cùng các đồng nghiệp bám trụ suốt mùa dịch tại công trình

Một công đoạn vừa quan trọng, vừa khó khăn là trùng tu phần chân tháp kẽm, đỉnh tháp chuông, vốn đã xuống cấp rất nghiêm trọng. Hạng mục này liên quan đến kết cấu gồm tường gạch, đá trang trí của Paris - pierre de Paris; phải đảm bảo được phần chịu lực và giữ sự ổn định của tháp kẽm. Công ty Monument Stability Contractor thuộc tập đoàn Monument của Bỉ đã tính toán, đưa ra biện pháp gia cường, và đang chờ chuyên gia qua khảo sát tại chỗ, thẩm định trước khi thực hiện trùng tu.

Theo cha Inhaxiô Hồ Văn Xuân, vì những ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên thời gian trùng tu nhà thờ Ðức Bà Sài Gòn sẽ kéo dài hơn, và dự kiến đến năm 2027 mới hoàn tất: “Chúng tôi sẽ thực hiện công việc một cách chu đáo và cẩn thận nhất có thể, chấp nhận tốn nhiều giờ hơn, chứ không đẩy nhanh tiến độ để rồi sai sót”.

Lan Chi