“Chỉ có thể Phúc âm hóa xã hội nếu chính bản thân chúng ta được Phúc âm hóa”

Trước ngày chính thức về nhận Tổng Giáo phận TPHCM, Ðức cha Giuse Nguyễn Năng, tân Tổng Giám mục Tổng Giáo phận TPHCM đã có cuộc trao đổi với báo Công giáo và Dân tộc về những tâm tình khi được Ðức Giáo Hoàng Phanxicô cắt đặt sứ vụ mới, cũng như các suy tư của ngài trong một số vấn đề mục vụ, đào tạo…

CGvDT: Chúng con xin chúc mừng Ðức Tổng trong cương vị mới : Tổng Giám mục Tổng Giáo phận TPHCM. Thưa, thông tin này đến với Ðức Tổng như thế nào ?

Ðức TGM Giuse: Một giám mục không được dừng lại ở tâm tình vui buồn tự nhiên. Khi Tòa Thánh hỏi ý kiến, tôi đã trả lời : là giám mục, tôi không có chọn lựa nào khác ngoài sự vâng phục Ðức Thánh Cha. Khi được Thiên Chúa mời gọi làm Mẹ Ðấng Cứu Thế, Ðức Mẹ chỉ biết xin vâng, hoàn toàn phó thác cho sự quan phòng và tình yêu của Thiên Chúa. Cũng vậy, tôi xin vâng thánh ý nhiệm mầu của Chúa, và tin tưởng giao phó đường đời cho Chúa dẫn dắt. Về phần mình, chỉ xin được ngoan ngoãn vâng theo Chúa Thánh Thần.

Thưa Ðức Tổng, 10 năm ở Phát Diệm, Ðức Tổng chứng kiến và đồng hành với từng nhịp thở trong đời sống đạo của giáo dân miền quê - những người con cháu thánh nữ Anê Lê Thị Thành, khi về mục vụ tại Sài Gòn, nơi là trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội của miền Nam với thành phần giáo dân đa dạng, theo Ðức Tổng, việc thực hành lòng đạo đức bình dân cần được cổ võ và khuyến khích thế nào?

Khi nói đến lòng đạo đức bình dân, nhiều người nghĩ đó là việc tầm thường không có giá trị. Thực ra không phải thế, đây là việc đạo đức mà bất cứ tín hữu nào cũng có thể thực hành, bất cứ lúc nào hay ở đâu, chẳng hạn từ Ðức Giáo Hoàng đến linh mục hay giáo dân, ở thôn quê hay thành phố, ai cũng cần lần hạt Mân Côi, đi đàng thánh giá, tôn sùng lòng Chúa thương xót,… Trong những thời kỳ bách hại hay thiếu linh mục, chính các việc đạo đức bình dân đã nuôi dưỡng đức tin của nhiều thế hệ Kitô hữu và làm nên các vị thánh. Chỉ cần ghi nhớ là việc đạo đức bình dân không bao giờ được lấn át phụng vụ là hành vi thờ phượng chính thức của Hội Thánh; cũng cần quan tâm để việc đạo đức bình dân được thực hành dựa trên nền tảng Lời Chúa, trong sự hiệp thông với Hội Thánh, cụ thể là tuân theo giáo huấn của Hội Thánh, chứ không được làm cách tùy tiện theo cảm tính cá nhân.

“Thực hành đạo đức bình dân cần tuân theo giáo huấn của Hội Thánh”, Đức tân TGM Giuse nhấn mạnh

Nhìn lại hành trình dấn thân, từ năm 2003, ngay khi du học về, Ðức Tổng đã bắt đầu gắn bó với việc đào tạo linh mục. Theo Ðức Tổng, ở giáo phận thành phố này, để đáp ứng những nhu cầu cấp bách ngày nay, người linh mục cần chú trọng những kỹ năng gì?

Hội Thánh không giống như một tổ chức từ thiện xã hội hay một doanh nghiệp. Do đó vấn đề ưu tiên không phải là những kỹ năng về tâm lý, hoạt động xã hội hay quản trị, mặc dù là rất cần thiết và hữu ích. Ðiều tối trọng đối với linh mục, như giáo huấn của Hội Thánh đã chỉ ra rất rõ, đó là lắng nghe tiếng Chúa Thánh Thần để biến đổi nên người của Tin Mừng, đầy “chất Chúa”, có hồn tông đồ, sự bén nhạy phát xuất từ tình thương của người mục tử trước các nhu cầu của dân chúng. Nếu không có đời sống nội tâm sâu xa, người linh mục cùng lắm chỉ có thể giỏi về tổ chức, xây dựng, hay hoạt động xã hội, chứ không thể Phúc Âm hóa chính mình và người khác. Từ cái gốc nội tâm đó, linh mục ngày nay sẽ mặc lấy các “kỹ năng của mục tử” như Ðức Thánh Cha Phanxicô đã nhấn mạnh, đó là dứt khoát loại trừ não trạng giáo sĩ trị để “mang lấy mùi chiên”, gần gũi, dịu dàng, đầy lòng thương xót, phục vụ trong khiêm tốn và niềm vui.

Đức cha Giuse Nguyễn Năng cùng với đoàn HĐGMVN thăm bà con vùng lũ sau cơn bão số 10 năm 2017 tại miền Trung

Tổng Giáo phận TPHCM qua các thế hệ chủ chăn luôn chú trọng mục vụ truyền giáo. Ðặc biệt là dưới thời Ðức Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Ðọc và Ðức Giám quản Tông tòa Giuse Ðỗ Mạnh Hùng, các giáo điểm đã được hình thành và đang phát triển tích cực. Ðức Tổng sẽ có những định hướng gì trong công cuộc loan báo Tin Mừng tại đây?

Sứ vụ Phúc Âm hóa là nhiệm vụ ưu tiên và là nhiệm vụ duy nhất của Hội Thánh. Những công việc đã khởi sự trong những năm qua cần được tiếp tục thực hiện và triển khai nhiều hơn. Ðức Thánh Cha Phanxicô nói, không thể chấp nhận tình trạng “mục vụ bảo tồn” được nữa. Toàn thể Hội Thánh phải “đi ra”. Mở các giáo điểm là một dấn thân cụ thể vào việc loan báo Tin Mừng cho người chưa biết Chúa, nhưng công cuộc Phúc Âm hóa còn mời gọi các cộng đoàn Kitô hữu chọn truyền giáo làm định hướng cơ bản cho mọi hoạt động tông đồ. Ước mong toàn thể giáo phận đều chia sẻ thao thức này để đào tạo nhân sự và đổi mới các sinh hoạt mục vụ theo định hướng Phúc Âm hóa.

Giáo điểm truyền giáo An Thới Đông, TGP TPHCM

Chúng con xin Ðức Tổng có một vài chia sẻ với bạn đọc báo Công giáo và Dân tộc, với đoàn chiên Phát Diệm và cộng đoàn tín hữu ở Sài Gòn, nơi Ðức Tổng sắp đến để coi sóc ?

Như đã nói, Phúc Âm hóa là sứ mạng chính yếu và duy nhất, sứ mạng ngàn đời của Hội Thánh, và đã được Ðức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh đặc biệt cho thời đại hôm nay. Ðể thực thi sứ vụ này, vai trò của người giáo dân hết sức quan trọng. Hội Thánh mong muốn anh chị em nhiệt thành dấn thân vào môi trường sống hằng ngày để làm chứng cho Tin Mừng, nhưng thực tế cho thấy nhiều Kitô hữu thiếu lửa, thậm chí mất lửa, mất niềm say mê Tin Mừng. Chỉ có thể Phúc Âm hóa xã hội nếu chính bản thân chúng ta được Phúc Âm hóa, nhờ gắn bó mật thiết với Chúa Giêsu và sống hiệp thông với Hội Thánh. Cầu chúc anh chị em đầy tràn lửa Thánh Thần.

Chúng con xin cảm ơn Ðức Tổng !

Nguyễn Hùng Luân (thực hiện)