Chuyện đằng sau những tủ quần áo từ thiện

Trao và nhận quần áo từ thiện đã và đang là hoạt động thiện nguyện được nhiều tổ chức, cá nhân thực hiện. Với mục đích tốt đẹp “người dư đem cho, người cần đến lấy”, những người thực hiện mong sẽ là chiếc cầu nối để san sẻ với người khó khăn và tránh lãng phí. Tuy vậy, công việc này lại rất vất vả bởi không ít người mang đến những bộ đồ không thể sử dụng hoặc không phù hợp…

Nhóm Giới trẻ Hàng Xanh bỏ ra rất nhiều công sức phân loại quần áo cũ trước khi đem đi tặng

Vất vả khâu sàng lọc

Một trong những hoạt động bác ái mà nhóm Giới trẻ Hàng Xanh (Q.Bình Thạnh) thường xuyên tổ chức là chợ đồ cũ ở sân nhà thờ và đem quần áo cũ, giày dép,gấu bông…quyên góp được đến với các xứ nghèo miền xa. Mỗi dịp gầy dựng những phiên chợ như thế có đến hàng ngàn chiếc quần áo đã qua sử dụng được gởi đến nhóm. Tuy nhiên, không phải tất cả số quần áo này đều đem cho, tặng lại được. Anh Trần Công Minh (trưởng nhóm) chia sẻ: “Mỗi lần chúng tôi mở đợt quyên góp đi từ thiện đều phải huy động hầu như cả mấy chục người lọc quần áo. Nhận được nhiều thì rất vui, nhưng điều làm chúng tôi buồn nhất là một số người chẳng thành tâm. Họ mang cả những đồ đã rách nát đến”.Chính vì vậy, công việc phân loại, xếp và bày biện tất cả quần áo cũ trở nên nhọc nhằn hơn với tình nguyện viên. Họ phải trang bị khẩu trang vì đôi khi gặp phải những túi đồ ẩm mốc, hoặc quá bụi. Xử lý tất cả những quần áo không thể sử dụng được nữa cũng trở thành nỗi khổ sau đó. “Cạn lời với những bộ quần áo từ thiện không có tâm” là lời cảm thán của một bạn trẻ tình nguyện đến sàng lọc từng bao quần áo cũ cho nhóm.

Tủ quần áo 0 đồng của giáo xứ Kỉnh Nhượng (Phú Giáo, Bình Dương) được bày biện đối diện nhà thờ dù chỉ là những bộ quần áo đã qua sử dụng nhưng cũng làm ấm lòng người nhận. Vài tấm bảng được căng lên với dòng chữ “Nhận và trao”, “Hạ giá 100%”, cạnh đó là mấy hàng dài giá treo và kệ đầy ắp quần áo, được treo trên móc hoặc được xếp gọn gàng, ngăn nắp. Ban Caritas giáo xứ cho biết mô hình này dù không mới nhưng vẫn cần thiết cho nhiều người nghèo trong vùng. Bởi với không ít người, những bộ quần áo tốt vẫn là một niềm ao ước. Chăm sóc cho tủ quần áo để người đến nhận cảm thấy vui vẻ, dễ lựa chọn và không tủi thân cũng là nhiệm vụ quan trọng của người quản lý. Thấy lộn xộn là ngay lập tức các thành viên của “shop” phải sắp xếp để người đi qua còn muốn ghé lấy. Ðều đặn mỗi chiều thứ Bảy, nguyên ngày Chúa nhật, nơi này mở cửa phục vụ. Nguồn quần áo đến từ rất nhiều nơi, vì luôn được lưu ý khâu chọn lọc từ đầu nên việc phân loại ít nhiều đỡ vất vả hơn. Dẫu vậy,có khi vẫn còn nhiều hàng tồn lại do không phù hợp với nhu cầu.

Shop quần áo 0 đồng tại giáo xứ Kỉnh Nhượng luôn được chăm sóc sắp xếp gọn gàng chờ người tới lấy

Của cho, cách cho

Y Tâm là một nhóm thiện nguyện tại TPHCM cũng thường xuyên quyên góp quần áo cũ gần 8 năm qua. Thường cứ hai đến ba tháng, nhóm có một chương trình thiện nguyện và thông qua các bài viết trên mạng xã hội để kêu gọi mọi người đóng góp. Chị Ðào Thị Minh Lệ (trưởng nhóm) kể: “Ban đầu tụi mình chỉ tập trung vào kêu gọi ai có gì không sử dụng nữa thì ủng hộ, mới cũ đều nhận được và kết quả là được ủng hộ rất nhiều. Người chở đồ đến nườm nượp. Ðồ ủng hộ cũng phong phú lắm, quần áo, thú bông, giày dép, túi xách... mới có, cũ có. Nhưng khi chọn lọc lại thì có đến 2/3 trong tổng số đó quá cũ, bẩn hoặc không sử dụng được. Nhóm không chỉ tốn công, tốn phí đi chở về, tốn thời gian soạn lại mà còn tốn thêm kinh phí xử lý những món hoàn toàn không thể sử dụng được.Có đợt nhiều quá, vài chục bao, bên vệ sinh không chịu đổ một lần, tụi mình phải chia nhỏ đổ mỗi ngày đến hết”. Ðó là câu chuyện 3 năm đầu của nhóm chị Lệ khi làm công việc quyên góp quần áo đồ dùng cũ. Sau này, rút kinh nghiệm,Y Tâm đã thay đổi cách truyền thông, thay vì chỉ kêu gọi ủng hộ đồ đã qua sử dụng thì nhấn mạnh ý nghĩa “của cho không bằng cách cho”. Nhóm ngày đã nhận được những phản hồi tích cực. Ðó là những bức thư dặn dò rằng quần áo đã được giặt sạch, phân loại sẵn...

Nhóm từ thiện Y Tâm trong một ngày hội chợ quần áo cũ mở cửa dành cho bất kỳ ai có nhu cầu

Không chỉ các hội, nhóm lớn khi quyên góp mới gặp tình trạng khó xử như trên. Ngay tại trangQuần áo từ thiện TPHCM được lập ra trên mạng xã hội từ đầu năm 2018 với mục đích tiếp nhận quần áo, giày,nón cũ cho người khó khăn cũng có nhiều chia sẻ dở khóc cười của các thành viên. Hiện nay, trang này đã có gần 13.000 thành viên, với mục đích tạo sự kết nối giữa người, nhóm cần quần áo cũ và những ai muốn mang tặng. Các thành viên tham gia khi đem cho thường thông báo rõ ràng tình trạng những món đồ cũ mang quyên góp. Chẳng hạn quần áo đã phân loại và ghi chú rõ ràng về độ cũ, mới... Những nhắc nhở, lưu ý của ban quản trị trang cũng thường xuyên được đăng lại, như: “Khi đem cho đồ cần xem xét đảm bảo đồ vẫn còn mặc được và vừa với người nhận vì nếu ở xa phí bưu điện không hề rẻ…”. Anh Hoàng Văn (Q.Thủ Ðức), từng nhiều lần xin quần áo cũ từ thiện trên Quần áo từ thiện TPHCMbày tỏ: “Trường hợp người cho đồ như vứt rác, đồ quá cũ, rách không thể may vá lại...vẫn còn. Tôi có lần gặp phải rồi! Mong sao sẽ không còn tình trạng này nữa. Nhiều nhóm đi làm thiện nguyện đã mất công lại còn vướng phải mấy vụnhư thế thì coi như cực gấp đôi, gấp ba!”. Chính điều này đã phần nào gây ảnh hưởng đến những nơi mở tủ quần áo 0 đồng hoặc mong muốn mang quần áo cũ đến vùng cao, vùng xa. Trên thực tế, nhiều nhóm bác ái, hội đoàn đây đó đã có lúc phải ngưng tiếp nhận quần áo cũ vì thiếu nhân lực phân loại cũng như xử lý “hàng tồn” sau khi sàng lọc cẩn thận.

Tinh thần bác ái thực sự không cần đến biểu hiện từ đâu sâu xa, chỉ trong những điều giản đơn qua “cách cho”, thì dẫu “của cho” có giản dị đến đâu vẫn làm ấm lòng người nhận.

Song Minh