Chủ Nhật, 01 Tháng Mười Một, 2015 18:19

Kết thúc Thượng Hội đồng Giám mục về Gia đình

Thượng Hội đồng Giám mục thế giới kỳ thứ 14 đã kết thúc tốt đẹp và được bế mạc với thánh lễ trọng thể Đức Thánh Cha cử hành với các Nghị phụ vào sáng Chúa nhật 25.10.2015, sau ba tuần lễ nhóm họp (từ ngày 4 đến 24.10.2015)

Trong bài huấn dụ ngắn tại buổi đọc kinh Truyền Tin ngày 25.10.2015, với 50.000 tín hữu tại quảng trường Thánh Phêrô, Đức Thánh Cha mời gọi tất cả mọi người cảm tạ Chúa vì ba tuần lễ làm việc này được linh hoạt nhờ kinh nguyện và tinh thần hiệp thông thực sự. Đức Thánh Cha cũng nhắc lại rằng: “Từ Synodo có nghĩa là đồng hành. Điều chúng ta đã sống chính là kinh nghiệm của Giáo hội tiến bước, đặc biệt đồng hành với các gia đình dân thánh của Thiên Chúa rải rác trên toàn thế giới”. Đức Thánh Cha gợi lại lời ngôn sứ Giêrêmia trong bài đọc thứ nhất của Chúa Nhật XXX thường niên về ước mơ của Thiên Chúa tụ họp dân của Ngài, hướng dẫn họ đến miền đất tự do và an bình: “Dân này gồm các gia đình có những phụ nữ mang thai và đang sinh. Là một dân tộc trong khi tiến bước tiếp nối sự sống với phúc lành của Thiên Chúa, đó là một dân tộc không loại trừ những người nghèo và những người bị thiệt thòi, trái lại, hội nhập họ. Ngôn sứ Giêrêmia nói: “Trong dân này có người mù và người què”. Đó là một gia đình của các gia đình, trong đó ai vất vả cơ cực thì vẫn không bị gạt ra ngoài lề hoặc bị bỏ lại đàng sau, nhưng vẫn theo cùng một nhịp bước với những người khác, vì dân tộc này tiến bước theo nhịp bước của những người rốt cùng, như người ta vẫn làm trong các gia đình và như Chúa dạy chúng ta là Đấng trở nên nghèo với người nghèo, nhỏ bé với người nhỏ bé, người chót rốt với những người rốt cùng. Chúa làm như vậy không phải để loại trừ những giàu, người cao trọng và những người thứ nhất, nhưng đó là cách thức duy nhất để cứu vớt cả họ nữa, để cứu tất cả mọi người”.

Đức Thánh Cha cũng áp dụng những điều trên vào thảm trạng những người di dân và tị nạn ở Âu châu mà Thượng Hội đồng Giám mục đặc biệt quan tâm trong khóa họp lần thứ 14. Ngài nói: “Ước gì những người ấy đang tìm kiếm phẩm giá, các gia đình ấy đang tìm kiếm hòa bình tiếp tục ở lại với chúng ta. Giáo hội không bỏ rơi họ, vì họ thuộc về dân mà Thiên Chúa muốn giải thoát khỏi ách nô lệ và hướng dẫn họ đến tự do. Vì vậy trong lời ấy của Thiên Chúa có phản ánh kinh nghiệm Thượng Hội đồng Giám mục mà chúng ta đã sống, cũng như phản ánh thảm trạng những người tị nạn đang bước đi trên những nẻo đường Âu châu”.

Trước đó, vào tối thứ bảy 24.10.2015, sau khi các Nghị phụ bỏ phiếu thông qua phúc trình chung kết, Đức Thánh Cha đã ngỏ lời cám ơn các Nghị phụ và ngài xem Thượng Hội đồng Giám mục như vẫn còn tiếp diễn, ngài nói: “Chắc chắn Thượng Hội đồng không phải là chuyện tìm các giải pháp thấu đáo cho mọi khó khăn và bất trắc đang thách thức và đe dọa gia đình, mà đúng hơn, nhìn các khó khăn và bất trắc này trong ánh sáng đức tin, cẩn thận nghiên cứu chúng và đương đầu với chúng một cách không sợ hãi, không vùi đầu ta vào trong cát. Thượng Hội đồng là để thúc giục mọi người biết đánh giá tầm quan trọng của định chế gia đình và hôn nhân giữa một người đàn ông và một người đàn bà, đặt căn bản trên tính nên một và tính không thể hủy tiêu của nó, và biết trân quý nó như là căn bản nền tảng của xã hội và nhân sinh… Đối với Giáo hội, kết thúc Thượng Hội đồng có nghĩa trở về với cuộc “hành trình với nhau” thực sự bằng cách đem đến mọi nơi trên thế giới, mọi giáo phận, mọi cộng đồng và mọi hoàn cảnh, ánh sáng Tin Mừng, vòng ôm của Giáo hội và sự trợ giúp của lòng Chúa thương xót!”.

Mối quan tâm đến những gia đình gặp khó khăn như thế cũng phản ánh trong bản Phúc trình chung kết với những hướng đi tích cực trong việc mục vụ gia đình trong hoàn cảnh xã hội ngày nay được Thượng Hội đồng Giám mục thông qua trong phiên họp khoáng đại thứ 18 và là phiên cuối cùng chiều ngày thứ bảy 24.10.2015.

Toàn bộ phúc trình chung kết này gồm 94 đoạn đã đươc thông qua với đa số 2/3 tức là tối thiểu 177 phiếu trên 265 Nghị phụ hiện diện.

Sau đây là nội dung tổng quát bản phúc trình được các Nghị phụ đệ lên Đức Thánh Cha và ngài đã cho phép công bố.

Phúc trình mô tả gia đình là ánh sáng trong bóng đen của thế giới. Thực vậy, gia đình ngày nay tuy có bao nhiêu khó khăn, nhưng cũng có khả năng rất lớn đương đầu và phản ứng trước những khó khăn ấy.

 Phúc trình chung kết mạch lạc và đón nhận rất nhiều sửa chữa tài liệu làm việc do các Nghị phụ đề nghị, và do đó phản ánh tiếng nói của Thượng Hội đồng Giám mục.

Phúc trình chung kết có ba đoạn nói về việc mục vụ những người ly dị tái hôn dân sự

Đoạn số 84: “Các tín hữu đã chịu phép rửa mà ly dị tái hôn dân sự phải được hội nhập hơn vào các cộng đồng Kitô theo các thể thức khác nhau có thể, tránh mọi dịp gây gương xấu. Tiêu chuẩn hội nhập là chìa khóa mở ra việc tháp tùng mục vụ cho họ, để không những họ biết mình thuộc về thân mình của Chúa Kitô là Giáo hội, nhưng còn có thể có một cảm nghiệm vui mừng và phong phú về Giáo hội. Họ là những người đã chịu phép Rửa Tội, là anh chị em. Chúa Thánh Thần đổ xuống trên họ các hồng ân và đoàn sủng để mưu ích cho tất cả. Sự tham gia của họ có thể được biểu lộ trong các công tác phục vụ khác nhau dành cho Giáo hội, vì thế cần phân định xem đâu là những hình thức khác nhau trong việc loại trừ hiện đang thực hành trong lãnh vực mục vụ, phục vụ, giáo dục và định chế có thể vượt thắng được. Không những họ không nên cảm thấy mình bị tuyệt thông, nhưng còn có thể sống và trưởng thành như những chi thể sinh động của Giáo hội, cảm thấy Giáo hội như một người Mẹ đón nhận họ, chăm sóc họ với tình yêu thương và khích lệ họ trong hành trình đời sống và Tin mừng. Sự hội nhập này cũng là điều cần thiết cho việc chăm sóc và giáo dục Kitô cho con cái họ, chúng phải được coi trọng hơn. Đối với cộng đồng Kitô, chăm sóc những người ấy không phải là điều làm suy yếu niềm tin và chứng tá về đặc tính bất khả phân ly của hôn phối. Đúng hơn, Giáo hội biểu lộ đức bác ái của mình trong việc chăm sóc như vậy”. (Khoản 84 này được thông qua với 187 phiếu thuận).

Đoạn số 85: “Thánh Gioan Phaolô II đã cung cấp một tiêu chuẩn toàn bộ tiếp tục làm căn bản cho việc thẩm định các hoàn cảnh ấy. Các vị mục tử hãy biết rằng, vì lòng yêu mến chân lý, mình phải phân định kỹ lưỡng các hoàn cảnh. Thực vậy, có sự khác biệt giữa những người thành thực cố gắng cứu vãn hôn phối thứ nhất và họ bị bỏ rơi rất bất công, và những người vì lỗi lầm của họ, họ phá hủy hôn phối đã kết ước thành sự theo Giáo luật. Sau cùng có những người tái hôn vì nhắm giáo dục con cái, và đôi khi theo sự suy xét của họ, họ chắc chắn trong lương tâm là hôn phối trước nay đã hoàn toàn bị phá hủy, không bao giờ hiện hữu. Vì thế nghĩa vụ của các linh mục là tháp tùng những người liên hệ trên con đường phân định theo giáo huấn của Giáo hội và các đường hướng của Đức Giám mục. Trong tiến trình này, điều hữu ích là xét mình qua những lúc suy tư và thống hối. Những người ly dị tái hôn phải tự hỏi xem mình đã cư xử thế nào đối với con cái khi hôn phối của họ bị khủng hoảng? Có những cố gắng hòa giải hay không? Tình trạng người phối ngẫu bị bỏ rơi như thế nào? Đâu là những hậu quả của quan hệ mới đối với phần còn lại của gia đình và cộng đồng các tín hữu? Đâu là tấm gương mà họ mang lại cho những người trẻ đang chuẩn bị kết hôn? Một sự suy tư chân thành có thể củng cố niềm tín thác nơi lòng thương xót của Thiên Chúa. Lòng thương xót này không hề bị phủ nhận đối với một ai. Ngoài ra không thể chối bỏ rằng trong trường hợp sự quy trách và trách nhiệm về một hành động có thể giảm bớt hoặc là bị hủy bỏ (Sách GLCG số 1735) vì ảnh hưởng của những hoàn cảnh khác nhau. Vì thế phán đoán về một tình trạng khách quan không thể đưa tới một phán đoán về sự quy trách chủ quan. Trong những hoàn cảnh nào đó, con người thấy rất khó hành động cách khác. Vì thế khi duy trì một quy luật chung, cần nhìn nhận rằng trách nhiệm đối với những hành động hoặc là quyết định nào đó không đồng nhất trong mọi trường hợp. Sự phân định mục vụ, tuy để ý đến lương tâm được huấn luyện ngay thẳng của con người, phải để ý đến những tình cảnh ấy. Vì thế những hậu quả của những hành vi đã làm không nhất thiết là đồng nhất trong mọi trường hợp”. (Khoản số 85 này chỉ được 178 Nghị phụ đồng ý, và 80 vị không đồng ý. Đây là tỉ số thấp nhất trong số các khoản được thông qua).

Đoạn số 86: “Tiến trình tháp tùng và phân định hướng dẫn các tín hữu ý thức về tình trạng của họ trước Thiên Chúa. Cuộc nói chuyện với vị linh mục ở tòa trong giúp đi tới một phán đoán ngay chính về những gì ngăn cản họ không được tham dự hoàn toàn vào đời sống Giáo hội, và về những biện pháp có thể tạo điều kiện dễ dàng và làm tăng trưởng sự tham dự ấy, xét vì trong cùng một luật không thể có sự tiệm tiến. Sự phân định này không bao giờ có thể tách rời khỏi những đòi hỏi của sự thật và bác ái của Tin mừng mà Giáo hội đề nghị. Để điều này diễn ra được, cần bảo đảm những điều kiện cần thiết là lòng khiêm tốn, kín đáo, yêu mến Giáo hội và giáo huấn của Giáo hội trong sự chân thành tìm kiếm Thánh ý Chúa và trong ước muốn đạt tới một sự đáp ứng hoàn hảo hơn đối với ý Chúa”.

Tóm lại văn kiện tái khẳng định đạo lý về sự bất khả phân ly của bí tích Hôn phối. Đặc tính này không phải là cái ách, nhưng là hồng ân Thiên Chúa, là chân lý dựa trên Chúa Kitô và mối liên hệ của Người với Giáo hội. Đồng thời các Nghị phụ nhất mạnh rằng: “Chân lý và lòng từ bi thương xót đều đồng qui trong Chúa Kitô”. Từ đó Thượng Hội đồng Giám mục kêu gọi đón tiếp các gia đình bị thương tổn.

Tuy không nói rõ ràng về việc cho những người ly dị tái hôn dân sự được rước lễ, nhưng Thượng Hội đồng Giám mục nhắc nhớ rằng họ không bị vạ tuyệt thông, rồi để tùy sự phân định của các vị mục tử phân tích tình trạng gia đình phức tạp của họ. Các Nghị phụ nhấn mạnh rằng sự phân định này phải được thực hiện theo giáo huấn của Hội Thánh, trong niềm tín thác lòng thương xót của Chúa không bị phủ nhận đối với bất kỳ một ai.

Đối với những người sống chung, văn kiện tái khẳng định rằng cần phải cứu xét tình trạng của họ một cách tích cực, tìm cách biến hoàn cảnh ấy thành cơ hội hoán cải, tiến đến sự viên mãn của hôn nhân và gia đình, dưới ánh sáng Tin Mừng.

Về những người đồng tính luyến ái

Phúc trình chung kết của Thượng Hội đồng Giám mục khẳng định rằng không được kỳ thị những người có xu hướng đồng tính luyến ái, nhưng đồng thời cho biết Giáo hội chống lại sự kết hiệp giữa những người đồng phái và không chấp nhận những sức ép từ bên ngoài trên Giáo hội về vấn đề này.

Có những đoạn đặc biệt nói về những người di dân, tị nạn, bị bách hại, gia đình của họ bị phân tán và họ có thể trở thành nạn nhân của nạn buôn người. Thượng Hội đồng Giám mục kêu gọi đón tiếp họ, tái khẳng định các quyền và cả nghĩa vụ của họ đối với những nước đón nhận họ.

Đề cao giá trị phụ nữ, bảo vệ trẻ em và người già

 Văn kiện chung kết của Thượng Hội đồng Giám mục cũng trình bày những suy tư đặc thù về phụ nữ, người nam, trẻ em, là những bản lề của đời sống gia đình, đồng thời tái khẳng định sự bảo vệ và đề cao giá trị những vai trò của họ.

Đối với các phụ nữ, Thượng Hội đồng Giám mục cầu mong họ nắm giữ một vai trò quan trọng hơn trong tiến trình huấn luyện các thừa tác viên thánh chức. Trong khi đối với các trẻ em, các vị đề cao vẻ đẹp của sự nhận con nuôi và ủy thác, tái tạo những mối liên hệ gia đình bị gián đoạn. Thượng Hội đồng Giám mục cũng không quên những người góa bụa, người khuyết tật, người già, các ông bà nội ngoại là những người giúp thông truyền đức tin trong gia đình và cần phải bảo vệ họ chống lại nền văn hóa gạt bỏ. Cả những người không kết hôn cũng được nhắc đến vì sự dấn thân của họ trong Giáo hội và trong xã hội.

Cuồng tín, cá nhân chủ nghĩa, nghèo đói

Văn kiện chung kết Thượng Hội đồng Giám mục cũng bàn đến những bóng đen của thời đại ngày nay đang đè nặng trên gia đình: trước tiên là thái độ cuồng tín về chính trị và tôn giáo thù nghịch đối với Kitô giáo, trào lưu cá nhân chủ nghĩa gia tăng, ý thức hệ về giống (gender), các cuộc xung đột, bách hại, nạn nghèo đói, công ăn việc làm bấp bênh, nạn tham ô hối lộ, những cưỡng bách kinh tế loại trừ gia đình khỏi lãnh vực giáo dục và văn hóa, hiện tượng hoàn cầu hóa sự dửng dưng, đặt tiền bạc chứ không phải con người ở trung tâm xã hội, nạn dâm ô và sự suy giảm dân số.

Tăng cường chuẩn bị hôn phối

Thượng Hội đồng Giám mục đặc biệt kêu gọi tăng cường việc chuẩn bị hôn phối, nhất là đối với những người trẻ dường như lo sợ đối với hôn nhân: cần có một sự huấn luyện thích hợp cho họ về tình cảm, tập nhân đức khiết tịnh, và tự chủ. Trong viễn tượng này, các Nghị phụ nhắc nhở về mối liên hệ giữa hành vi tính dục và hành vi sinh sản giữa vợ chồng, trong đó con cái là hoa trái quí giá nhất, vì chúng mang trong mình ký ức và hy vọng của một hành vi yêu thương. Một liên hệ khác cũng được tái khẳng định là liên hệ giữa gia đình, ơn gọi sống đời gia đình và ơn gọi sống đời thánh hiến. Cả việc giáo dục về tính dục, về thể xác và thăng tiến việc làm cha làm mẹ theo tinh thần trách nhiệm theo giáo huấn của Đức Phaolô VI trong Thông điệp Humanae vitae (Sự sống con người) cũng là điều chủ yếu, vai trò hàng đầu của các cha mẹ trong việc giáo dục đức tin cho con cái.

Bảo vệ sự sống từ lúc mới thụ thai cho đến lúc chết tự nhiên

Thượng Hội đồng Giám mục kêu gọi các chính quyền hãy thăng tiến và nâng đỡ các chính sách gia đình, trong khi các tín hữu Công giáo dấn thân trong chính trị được nhắn nhủ bảo vệ gia đình và sự sống, vì xã hội nào lơ là đối với gia đình thì sẽ mất viễn tượng tương lai của mình. Về vấn đề này, Thượng Hội đồng Giám mục tái khẳng định sự thánh thiêng của cuộc sống con người từ lúc mới thụ thai cho đến lúc chết tự nhiên và cảnh giác chống lại những đe dọa trầm trọng đối với gia đình như nạn phá thai và làm cho chết êm dịu.

Những đoạn cuối cùng dành cho các hôn nhân hỗn hợp, trong đó các Nghị phụ nhấn mạnh các khía cạnh tích cực đối với việc thăng tiến đối thoại đại kết và liên tôn. Rồi tái khẳng định sự cần thiết phải bảo vệ tự do tôn giáo và quyền phản kháng lương tâm trong xã hội.

Giáo hội cần canh tân ngôn ngữ để loan báo Tin Mừng

Văn kiện chung kết trình bày một suy tư dài về sự cần thiết phải thay đổi ngôn ngữ của Giáo hội, làm cho nó có ý nghĩa hơn để việc loan báo Tin Mừng gia đình đáp ứng thực sự những mong đợi sâu xa nhất của con người. Thực vậy, vấn đề ở đây không phải chỉ là trình bày một qui tắc, nhưng là loan báo ơn mang lại khả năng sống những thiện hảo của gia đình.

Gia đình là bến cảng chắc chắn cho các tình cảm sâu xa nhất

Sau cùng, Phúc trình chung kết nhấn mạnh vẻ đẹp của gia đình: Giáo hội tại gia dựa trên hôn nhân giữa một người nam và một người nữ, tế bào cơ bản của xã hội mà Giáo hội góp phần làm tăng trưởng, là bến cảng chắc chắn cho những tâm tình sâu xa nhất, là điểm duy nhất liên kết, trong một thời đại bị phân hóa, là thành phần của sinh thái học con người, gia đình cần được bảo vệ, nâng đỡ và khích lệ, kể cả từ phía các chính quyền

Thỉnh cầu Đức Thánh Cha ban hành một văn kiện về gia đình

Phúc trình của Thượng Hội đồng Giám mục thế giới không có giá trị pháp lý, vì cơ quan này chỉ có tính cách tư vấn. Do đó, các Giám mục xin Đức Thánh Cha ban hành một văn kiện về mục vụ gia đình, dựa trên Thượng Hội đồng Giám mục này, để đào sâu thêm đề tài gia đình theo hướng đi mà ngài đã đề ra, “Chúng ta tiếp tục tiến bước”.

(PV)

Ý kiến bạn đọc ()
Tin khác
Xem thêm