Thứ Sáu, 21 Tháng Mười Hai, 2018 14:47

16 năm, một hành trình

 

Trong thánh lễ tạ ơn, từ biệt giáo phận Hải Phòng đầu tháng 12.2018, nhiều lần vị chủ chăn 58 tuổi - Ðức cha Giuse Vũ Văn Thiên - ngồi lặng mình. Ðoạn hiệp lễ, ngài hướng mắt về đoàn chiên đang nghiêm trang lần lượt đón nhận Mình Thánh. Cái nhìn chất đầy suy tư.

 

Ngài cầu nguyện hoặc chừng như hồi tưởng, ưu tư điều gì cho mọi người miền này -  mảnh đất nơi ngài chôn nhau cắt rốn và gắn bó mục vụ từ dạo đầu mới bước lên bàn thánh với ơn gọi linh mục, rồi sau đó là sứ mạng giám mục. Chia sẻ với Báo Công giáo và Dân tộc trong bài phỏng vấn ngay khi được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Hà Nội, Đức cha Giuse Vũ Văn Thiên trải lòng: “Gần 16 năm Giám mục để lại nơi tôi nhiều dấu ấn khó quên và nhiều bài học kinh nghiệm sâu sắc. Hầu hết giáo dân ở đâu cũng rất tốt. Là người con của giáo phận Hải Phòng, tôi yêu mến những nét đẹp trong truyền thống của giáo phận,  đó là hòa đồng, quảng đại và yêu mến Giáo hội. Trong khi thi hành sứ vụ mục tử, tôi đã cảm nghiệm rõ nét những điều ấy. Dù không còn là Giám mục Chánh tòa Hải Phòng, tôi vẫn yêu mến giáo phận, mong cho những nét đẹp ấy ngày càng khởi sắc và tỏa sáng”. Thật vậy, khi nhận coi sóc toàn địa phận, Đức cha đã dồn biết bao tâm huyết cho đoàn chiên nơi đây... 

CHIẾC ÁO MỚI

Ngược dòng quá khứ trở về thời điểm đầu những năm 2000, mới thấy hết nỗi nhọc nhằn và dày công của vị mục tử. Năm 1999, khi đang trông coi giáo phận, Đức Giám mục Giuse Maria Nguyễn Tùng Cương được Chúa gọi về. 3 năm sau đó giáo phận trống tòa. Cũng cần nhắc một chút về hoàn cảnh xã hội - địa phận Hải Phòng là một trong những vùng chịu ảnh hướng lớn bởi đợt di cư vào thập niên 1950. Số người ở lại ít ỏi, nhiều giáo xứ, giáo hữu rời đi toàn bộ. Nhân lực thiếu thốn với chỉ hơn kém 20 linh mục, nhiều nhà thờ cổ xưa theo thời gian bị xuống cấp. Đức tân Giám mục Giuse nhận sứ vụ với trọng trách củng cố và phát triển giáo phận trên mọi phương diện.

Từ sau năm 1954, hệ thống giáo hạt ở miền này không còn, chỉ có vẻn vẹn 62 giáo xứ. Khởi đầu, Đức cha Giuse Thiên thiết lập 3 giáo hạt Hải Phòng, Quảng Ninh và Hải Dương, và rồi theo nhu cầu mục vụ, mỗi giáo hạt lại được tách làm hai. Hiện nay, giáo phận gồm 6 giáo hạt là Chánh tòa, Hải Dương, Kẻ Sặt, Nam Am, Hòn Gai, Mạo Khê. Dưới sự coi sóc của ngài, hàng loạt giáo xứ mới ra đời, hiện có 92 giáo xứ. Nhiều giáo điểm, giáo họ mới cũng được mở mang. Qua sự mời gọi của Đức cha, các dòng tu nam nữ khắp nơi cũng đã tìm về Hải Phòng để cộng tác mục vụ. Tuy so với các nơi khác, các dòng tu vẫn chưa nhiều nhưng đã khởi sắc hơn. Các dòng nam có thể kể đến dòng Thánh Thể, dòng Đaminh, dòng Chúa Cứu Thế. Các dòng tu nữ lại đông hơn với sự góp mặt của các chị em Mến Thánh Giá Xuân Lộc, Đaminh Rôsa Lima, Thánh Phaolô, Tiểu Muội, Mân Côi Bùi Chu... cùng với hai tu hội thuộc giáo phận. Các thầy, các sơ đã nối dài cánh tay yêu thương đến các miền xa xôi, góp phần vào việc loan báo Tin Mừng.

Đức cha GIuse, luôn tìm đến người nghèo khó, thiếu thốn để nâng đỡ - ảnh: gphaiphong.org

Giáo phận Đông Đàng Ngoài xưa ngày nay đã khoác lên mình chiếc áo mới. Các công trình thiết yếu phục vụ cho sinh hoạt đã và đang được dựng xây. Hai năm sau khi nhận giáo phận, Đức cha Giuse cho khởi công xây dựng Tòa Giám mục gồm dãy nhà 5 tầng, đặt cạnh bên nhà thờ Chánh tòa, đến năm 2005 thì hoàn thành. Năm 2012, Tiền Chủng viện Giêrônimô Liêm cũng được xây cất, trở thành nơi đào tạo giai đoạn đầu cho các chủng sinh. Từng bước, vị chủ chăn tô điểm cho xứ sở giàu truyền thống nhà đạo này thêm đẹp. Trung tâm Mục vụ và nhà hưu linh mục hiện cũng đang trong quá trình thi công, tọa lạc tại Đồng Giới, xã An Đồng, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng. Công trình này dự kiến hoàn thành cuối năm 2019.

Để gìn giữ hạt giống đức tin vẹn tuyền, trong thời kỳ đầu của công cuộc truyền giáo tại Việt Nam, những người con của giáo phận đã chịu nhiều khổ đau. Trong 117 thánh tử đạo Việt Nam, Hải Phòng góp mặt 4 vị. Đó là Đức cha Hieronimo Hermosilla Liêm, Đức cha Valentinô Vinh, cha Phêrô Amato Bình và thầy Giuse Nguyễn Duy Khang. Đền thánh Hải Dương, nơi các vị chịu phúc tử đạo cũng đang được Đức cha Thiên cho tái thiết, tương lai đây sẽ là trung tâm hành hương lớn bậc nhất của Hải Phòng.

Ông Bùi Bá Vụ xúc động kể về dấu ấn của Đức cha Giuse khi còn là linh mục tại giáo xứ

Bên cạnh các ngôi nhà thờ có bề dày trăm năm nức danh như Kẻ Sặt, Nam Am…, giáo phận cũng có những trung tâm sinh hoạt, những ngôi nhà nguyện mới mẻ mọc lên khang trang, hiện đại. Ngược xuôi đông đoài, viếng những ngôi thánh đường, gặp gỡ con người vùng đất này, càng hiểu hơn sự tâm huyết của vị chủ chăn trẻ.

THĂNG TIẾN CON NGƯỜI

Không dừng lại ở việc kiện toàn cơ sở vật chất, Đức cha Giuse đặc biệt chú trọng thăng tiến con người và phát triển đức tin của cộng đoàn Dân Chúa. Từ khi phụ trách giáo phận Hải Phòng, vị mục tử đã chia sẻ, thao thức của ngài vẫn là đào tạo nhân sự, bao gồm hàng ngũ giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân ở cả chiều kích thiêng liêng và trí thức. Trong 16 năm, Đức cha truyền chức cho 65 linh mục. Như vậy, phần đông linh mục Hải Phòng trong số 88 linh mục hiện tại (tính đến tháng 12.2018) được đào tạo dưới thời giám mục của Đức cha Giuse.

Công trình Trung tâm Mục vụ giáo phận Hải Phòng đang được dựng xây - ảnh: Mai Lan

Sự tận tụy cống hiến của Đức cha tạo sức ảnh hưởng lớn trong anh em linh mục đoàn, như lời chia sẻ của cha Giuse Nguyễn Thế Năng, chánh xứ Bùi Hòa, Đức tân Tổng Giám mục dù bận rộn nhiều việc nhưng luôn dõi theo các cha để động viên và khuyến khích. “Ngay trong chính ơn gọi của tôi, do những khó khăn về hoàn cảnh cách này cách khác, nếu không có sự quan tâm chỉ dẫn của Đức Tổng có thể sẽ không bền đỗ. Tôi cũng biết rằng không chỉ riêng mình được Đức cha lo lắng như vậy, mà với các cha khác, với giáo dân, cha cũng yêu thương”, cha Năng nói. Ấn tượng của các linh mục về người thầy, người anh của mình là Đức cha Giuse còn ở chỗ tinh thần làm việc không mệt mỏi và khả năng viết lách. Cha Giuse Phạm Cao Đỉnh, chánh xứ Xâm Bồ, giáo sư TCV Giêrônimô Liêm, trong một dịp trò chuyện với chúng tôi đã dí dỏm: “Đức Tổng viết nhanh, viết tốt và còn có tài thuyết giảng. Sự chuyên cần hăng say mục vụ của Đức cha thôi thúc các anh em linh mục dấn thân hơn nữa. Ngài cũng bền bỉ thăm xứ nọ xứ kia và rất thân tình với mọi người…”.

Một vòng giáo phận, đi ngược quốc lộ 5 về hướng Hải Dương, chúng tôi có dịp tìm đến xứ Mỹ Động và Đồng Xá là những nơi ngài đảm trách mục vụ khi vừa chịu chức linh mục. Ba mươi năm trôi qua mà ký ức của bổn đạo về Đức cha như chưa hề phai nhạt. Những người lớn tuổi còn nhớ cả cách đi đứng, cách giao tiếp của vị linh mục trẻ thuở xưa. Người ta bảo rằng cha đơn sơ và hết mình. Ông Nguyễn Văn Rạp, 67 tuổi, dân xứ Mỹ Động, từng gắn bó thời gian dài với Đức Tổng bồi hồi: “Dạo ấy còn nhiều khó khăn. Những năm 88 - 89 mà, đã có đèn điện thắp sáng hay tivi, điều hòa như bây giờ đâu. Cha trẻ tới lui giúp xứ trên chiếc xe máy cũ kỹ, nhiệt tình, lo nhiều việc. Cha gầy dựng các hội đoàn, khơi dậy các phong trào. Thú thật sau di cư, dân ở đây mấy mươi năm chẳng có một linh mục thường trực. Ngài thành lập ca đoàn Têrêsa còn mãi cho tới bây giờ đấy. Tôi có dịp gần gũi cộng tác với Đức cha. Nhớ nhất cái lần Đức cha đau nửa đêm, mấy anh em chạy vạy tìm xe xin chở gấp lên Hải Phòng để mổ ruột thừa…”. Còn ông Bùi Bá Vụ, trùm cả của giáo xứ, từ phòng khách dẫn chúng tôi ra phía trước nhà thờ chỉ tận tay đài Đức Mẹ mà chính Đức cha Giuse đã cho xây dựng khi ngài còn là linh mục quản nhiệm. Những câu chuyện của ba mươi năm trước hẳn còn rất dài. Trong tâm thức của dân Mỹ Động hay Đồng Xá là những người mộ đạo thì “được một linh mục trẻ mà năng nổ sau bao nhiêu năm vắng bóng các cha, được sự tận tình chăm lo cả đạo, cả đời như thế thì ấm lòng lắm. Giáo xứ có thể được như hôm nay thì không thể bỏ qua những công sức mà ngài đã cống hiến”, như lời tâm tình của ông Nguyễn Ngọc Nhi, giáo dân Đồng Xá.

Chủ sự thánh lễ khấn dòng cho chị em tu hội Emmanuel - ảnh: gphaiphong.org

Nói đến những sinh hoạt đọng lại dấu ấn sâu đậm nơi tâm hồn tín hữu giáo phận còn phải nhắc đến các kỳ Đại hội Giới trẻ giáo tỉnh miền Bắc mà Hải Phòng đăng cai. Lần gần nhất là hồi tháng 11 mới đây với sự tham dự của hàng chục ngàn bạn thanh niên, thanh nữ. Trước kỳ đại hội, khi người trẻ háo hức chuẩn bị phục trang, tập dợt tiết mục diễn xướng thì vị cha chung cũng lặn lội đến nơi tổ chức trực tiếp điều hành, dặn dò chuẩn bị cho hoàn chỉnh nhất. Các thánh lễ truyền chức, các thánh lễ hành hương về với Đền thánh Hải Dương thì luôn được cử hành long trọng để giữ lửa sốt mến cho cộng đoàn. Suốt 16 năm, trong toàn địa phận Hải Phòng không một xứ đạo, giáo họ nào mà ngài không từng đến, it cũng vài lần. Dù có nơi chỉ ghé ban Bí tích Thêm Sức hay thăm mục vụ ngắn ngủi nhưng Đức cha vẫn chiếm trọn tình cảm của bà con. Ông Phạm Ngô Quyền, một tín hữu nhiệt thành tại giáo họ Cát Bà (huyện đảo Cát Bà, TP Hải Phòng) nói về Đức cha Giuse trong tình quý mến: “Ở đây tuy xa xôi nhưng Đức Tổng đã nhiều lần tới thăm các anh em. Nét thân tình và tính hòa đồng của ngài làm giáo dân chúng tôi thấy ấm áp. Cũng chính ngài thành lập, mở mang giáo họ này để bà con sống với biển có nơi sinh hoạt, con cháu có chỗ học giáo lý, kinh kệ tươm tất, thấm thoát mà 5 năm rồi. Đức cha rời Hải Phòng, hẳn ai cũng tiếc nhớ!”.

Từ xứ sở thành thị đến nông thôn, rồi cả hải đảo, Đức cha rảo bước miệt mài. Bằng đường lối đối thoại và cởi mở, từng bước một vị chủ chăn tháo gỡ những khó khăn để không ngừng thăng tiến giáo phận. Trong lãnh vực bác ái, Caritas Hải Phòng với sứ mạng đến với người nghèo đang bừng dậy như một điểm sáng của tổ chức Caritas toàn quốc. Ông Phạm Quang Huy, một thành viên tích cực của Caritas Hải Phòng chia sẻ: “Có thể nhận thấy Caritas nhờ sự quan tâm của Đức cha mà hoạt động mạnh mẽ hơn, năng động hơn. Qua đó, chúng tôi giúp sức cho nhiều hoàn cảnh, nâng đỡ được nhiều anh em khốn khó”.

Giáo phận hiện còn có các nhóm sinh viên Công giáo. Ngoài việc gặp gỡ, học hỏi và chia sẻ Lời Chúa hằng tháng, các bạn cũng nhiệt tình tham gia những hoạt động thiện nguyện xã hội, tiếp sức mùa thi, gom ve chai gây quỹ... Các dòng tu, tu hội, các hội đoàn Công giáo tiến hành như Gia Đình Phạt Tạ Thánh Tâm, Legio Mariae, Huynh đoàn dòng Ba Đaminh… nhiệt thành cộng tác vào việc dạy giáo lý, bác ái, ơn gọi và truyền giáo…

*

Một thoáng Hải Phòng, tâm trí chúng tôi vẫn còn đọng lại dáng vóc của những ngôi nhà thờ cổ kính trầm mặc với thời gian, nhưng nhịp sống sinh hoạt đang ngày càng sôi động. Với tâm niệm “phục vụ trong niềm vui và hy vọng”, vị chủ chăn đầu tiên xuất thân từ giáo phận đã thay đổi diện mạo của xứ sở quê mình. Tất cả, như ngài nói, là để “trả món nợ tình yêu”. Và trong sứ vụ mới, ngài có lẽ cũng sẽ lặng thầm gieo rắc tin yêu muôn nơi để người người nhận biết tình thương Chúa…

 

Hùng Luân - Mai Lan

Ý kiến bạn đọc ()
Tin khác
Xem thêm