Thứ Tư, 24 Tháng Giêng, 2018 16:01

Các Giám mục tuổi Tuất từ đầu thế kỷ 20 đến nay

CANH TUẤT (1910) :

ÐỨC TỔNG GIÁM MỤC PHAOLÔ NGUYỄN VĂN BÌNH, TGP SÀI GÒN – TPHCM

Sinh ngày 1.9.1910 tại Sài Gòn, là người con thứ năm trong gia đình bảy anh chị em. Năm 1922, ngài vào Tiểu Chủng viện Sài Gòn; năm 1932 được bề trên tuyển chọn đi du học tại trường Truyền giáo Rôma và thụ phong linh mục tại nhà thờ Thánh Gioan Latran (Rôma) ngày 27.3.1937. Năm 1938, ngài trở về Việt Nam và được bài sai coi sóc họ đạo Ðức Hòa (nay thuộc giáo phận Mỹ Tho); năm 1942, nhận nhiệm vụ giáo sư Tiểu Chủng viện Sài Gòn; năm 1948, phụ trách họ Cầu Ðất (nay thuộc giáo phận Ðà Lạt); kế tiếp là giáo sư Ðại Chủng viện Sài Gòn. Ngày 20.9 1955, ngài được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Ðại diện Tông tòa giáo phận Cần Thơ và tấn phong giám mục ngày 30.11.1955 với khẩu hiệu “Hãy đi rao giảng”.

Ngày 24.11.1960, Tòa Thánh thiết lập Hàng giáo phẩm Việt Nam và ba giáo tỉnh Hà Nội, Huế, Sài Gòn, ngài được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục TGP Sài Gòn (năm 1976 đổi thành TGP.TPHCM). Cuối năm 1962, ngài và các nghị phụ Việt Nam tham dự Công đồng Vatican II và chuyển đạt tới Công đồng “thỉnh nguyện thư của tín hữu Việt Nam”, mong được dùng tiếng Việt trong thánh lễ và có những đổi mới trong cơ cấu, sinh hoạt mục vụ ở địa phương. Năm 1965, ngài kiến nghị Tòa Thánh thiết lập giáo phận Xuân Lộc và giáo phận Phú Cường, tách ra từ TGP Sài Gòn.

Sau 1975, Ðức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình đã lèo lái con thuyền giáo phận với đường hướng mục vụ hòa hợp, hòa giải, giúp giáo hữu an tâm sống đạo trong bối cảnh xã hội lúc đó, và những kinh nghiệm này đã góp phần hình thành Thư chung HÐGMVN năm 1980 với đường hướng mục vụ được rút tỉa từ Công đồng Vatican II : “Sống Phúc Âm trong lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc đồng bào”.

Dưới thời kỳ coi sóc của Ðức Tổng Phaolô, các linh mục, tu sĩ và giáo dân gốc miền Bắc di cư đã từng bước hòa nhập vào các sinh hoạt mục vụ của giáo phận sở tại; Trung tâm hành hương Fatima Bình Triệu được hình thành; Nhóm “Phiên dịch các giờ kinh phụng vụ” được quy tụ và có nhiều thành quả trong việc chuyển ngữ bản văn Kinh Thánh và các bản kinh phụng vụ sang tiếng Việt; nhiều hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế do người Công giáo điều hành được xúc tiến thành lập và lan tỏa ra nhiều giáo phận; về cơ sở vật chất, Tòa TGM cũng đã có thêm dãy nhà mới đáp ứng các nhu cầu mục vụ…

Ngày 11.8.1993, khi ngài nhuốm bệnh, Tòa Thánh đã bổ nhiệm Ðức cha Nicôla Huỳnh Văn Nghi, Giám mục giáo phận Phan Thiết làm Giám quản Tông tòa TGP.TPHCM.

Ngài từ trần ngày 1.7.1995, trong niềm thương tiếc của các giáo hữu cũng như nhiều giới đồng bào ngoài Công giáo, tưởng nhớ một mục tử, một vị chức sắc tôn giáo đức độ, hiền hòa, nhân hậu. Lễ an táng cử hành tại quảng trường trước nhà thờ Chánh tòa Ðức Bà Sài Gòn với sự tham dự của 23 giám mục, trong đó có Ðức Hồng y Tổng Giám mục Hà Nội Phaolô Giuse Phạm Ðình Tụng và Sứ thần Tòa Thánh tại Thái Lan, khoảng 30.000 giáo dân, 400 linh mục. Linh cữu ngài sau đó được chôn cất tại nhà nguyện Tiểu Chủng viện Sài Gòn theo di chúc.

ÐỨC CHA PHÊRÔ MARIA NGUYỄN HUY QUANG,  GIÁO PHẬN HƯNG HÓA

Sinh ngày 2.12.1910 tại Vĩnh Lộc (Thạch Thiết - Hà Nội), tu học tại Tiểu Chủng viện Hà Thạch (huyện Phong Châu), sau đó là Ðại Chủng viện Xuân Bích Hà Nội, thụ phong linh mục ngày 30.11.1940. Từ năm 1941 - 1960, ngài được bổ nhiệm làm Phó xứ Bách Lộc và đảm nhiệm Phiên Vĩnh Thọ. Cuối năm 1959, Ðức Giám mục Jean Marie Mazé Kim rời Việt Nam về Pháp, linh mục Nguyễn Huy Quang thay thế điều hành giáo phận Hưng Hóa.

Ngày 5.3.1960, ngài được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục phụ tá giáo phận Hưng Hóa (Hiệu tòa Claudiopoli in Asauria) với khẩu hiệu “Bình an và Ðức tin”. Thánh lễ tấn phong diễn ra ngày 23.4.1960 do Ðức Giám mục Tông tòa giáo phận Hà Nội Giuse Maria Trịnh Như Khuê chủ phong. Khi Tòa Thánh thiết lập Hàng Giáo phẩm Việt Nam, ngài được bổ nhiệm làm Giám mục Chánh tòa tiên khởi giáo phận Hưng Hóa, và qua đời ngày 13.11.1985 sau 25 năm coi sóc giáo phận này.

Giáo phận Hưng Hóa có diện tích 54.352 km2, trải rộng trên 10 tỉnh thành, thuộc miền Tây Bắc Việt Nam, gồm trọn các tỉnh Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu, Ðiện Biên, Sơn La, một phần các tỉnh Hòa Bình, Hà Giang, Tuyên Quang, cộng thêm thị xã Sơn Tây nay thuộc thành phố Hà Nội. Ngài coi sóc giáo phận trong giai đoạn rất khó khăn, hoạt động mục vụ hạn chế, số linh mục ít ỏi không đủ đáp ứng nhu cầu, giáo dân tản mát trên một địa bàn rộng lớn với ít nhà thờ và cơ sở tôn giáo.

ÐỨC CHA PHÊRÔ MARIA NGUYỄN NĂNG, GIÁO PHẬN VINH

Sinh năm 1910 tại xứ Kẻ Gai, hạt Xã Ðoài, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, là con thứ năm trong một gia đình thuần nông. Năm 1924, học Chủng viện Xã Ðoài; tháng 5.1931, mãn Tiểu Chủng viện, ngài về giúp Sở Quản lý của Cố Laygue Kính đặc trách nhà lẫm, coi sóc vấn đề lúa má, tài sản Nhà Chung Xã Ðoài. Tháng 8.1935 về Ðại chủng viện Xã Ðoài tu học và thụ phong linh mục do Ðức Giám mục Eloy Bắc tại nhà thờ Chánh tòa Xã Ðoài ngày 23.12.1941. Sau đó, ngài được bài sai coi sóc  các giáo xứ Voi - Hưu Lễ (hạt Kỳ Anh, Hà Tĩnh). Trong thời gian này xây dựng nhà thờ giáo họ Lạc Sơn. Năm 1944, khi phụ trách giáo xứ Dũ Yên (hạt Kỳ Anh), ngài xây dựng mới nhà xứ Dũ Yên. Năm 1946, ngài làm quản hạt Kỳ Anh. Trong cương vị quản xứ và quản hạt, ngài đã thường xuyên cứu đói đồng bào nghèo không phân biệt lương giáo.

Ngài được Tòa Thánh chọn làm giám mục (kế vị  Ðức cố Giám mục Chánh tòa Gioan Baotixita Trần Hữu Ðức) với khẩu hiệu “Vâng lời Thầy con thả lưới” và được tấn phong tại Hà Nội ngày 12.3.1971, do Ðức Tổng Giám mục TGP Hà Nội Giuse Maria Trịnh Như Khuê  chủ phong. Năm 1976, ngài tái thiết nhà thờ Chánh tòa Xã Ðoài - được cung hiến ngày 3.3.1979, khánh thành vào dịp lễ tấn phong Ðức tân Giám mục Phêrô Gioan Trần Xuân Hạp.

Thời gian quản nhiệm gắn liền với thời kỳ khó khăn nhất của giáo phận Vinh, tuy nhiên, ngài được đánh giá là một người cha dịu hiền, yêu thương con cái, khiêm tốn đối với mọi người. 

Ðức cha Phêrô Maria qua đời ngày 6.7.1978, thọ 68 tuổi.

NHÂM TUẤT (1922) :

ÐỨC CHA VINHSƠN PHẠM VĂN DỤ, GIÁO PHẬN LẠNG SƠN - CAO BẰNG

Sinh ngày 14.10.1922, trong một gia đình trung lưu và sùng đạo tại Phát Diệm (Ninh Bình), thụ phong linh mục ngày 8.9.1948. Năm 1954, ngài tình nguyện ở lại phục vụ giáo phận Lạng Sơn - Cao Bằng. Tòa Thánh đặt ngài làm Tổng quản giáo phận năm 1959 và phụ trách xứ Thất Khê thay cha Guibert Hiển từ ngày 29.5.1959.

Ngày 5.3.1960, Tòa Thánh bổ nhiệm ngài làm Giám mục hiệu tòa Boseta và ngày 24.11.1960, là Giám mục Chánh tòa tiên khởi giáo phận Lạng Sơn - Cao Bằng. Ngày 1.5.1979, ngài được Ðức cha Phaolô Giuse Phạm Ðình Tụng tấn phong với khẩu hiệu “Theo Chúa trong mọi sự”.

Ðức cha bắt tay xây dựng Tòa Giám mục (năm 1992), nhà thờ Thanh Sơn, Cao Bằng (1995), nhà thờ Cao Bình (1996). Năm 1997, do sức khỏe giảm sút, ngài nộp đơn lên Tòa Thánh xin nghỉ hưu, và được Chúa gọi về ngày 2.9.1998.

Ðức cha Vinhsơn đã hiến trọn cuộc đời cho giáo phận Lạng Sơn - Cao Bằng, đón nhận sứ vụ trong thời kỳ khó khăn với phần lớn nhà thờ, nhà xứ trong cảnh đổ nát, giáo dân ly tán. Dù không thể đi lại dễ dàng trong giáo phận, nhưng ngài vẫn có ảnh hưởng sâu đậm trong đời sống đức tin của các giáo hữu và luôn được mọi người nhắc đến với lòng yêu thương, kính phục.

ÐỨC CHA ANRÊ NGUYỄN VĂN NAM, GIÁO PHẬN MỸ THO

Sinh ngày 24.2.1922 tại Sài Gòn, thụ phong linh mục ngày 29.3.1952. Ngày 6.6.1975, ngài được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục phó giáo phận Mỹ Tho với quyền kế vị, hiệu tòa Puppi. Khẩu hiệu Giám mục là “Vui Mừng Trong Thánh Giá”. Lễ tấn phong do Ðức Giám mục Chánh tòa Giuse Trần Văn Thiện chủ phong, diễn ra ngày 10.6.1975.

Ngày 24.2.1989, Ðức cha Giuse Trần Văn Thiện qua đời, ngài lên kế vị. Trông coi giáo phận Mỹ Tho 10 năm, sau đó nghỉ hưu từ ngày 26.3.1999 và qua đời tại Sài Gòn ngày 16.3.2006.

ÐỨC CHA GIUSE PHAN VĂN HOA, GIÁO PHẬN QUI  NHƠN

Sinh ngày 18.7.1922 tại Lục Lễ, Gò Thị, Bình Ðịnh (xã Phước Hiệp, Tuy Phước ngày nay), là cháu đời thứ năm của thánh Anrê Nguyễn Kim Thông.

Tháng 9.1935, ngài vào Tiểu Chủng viện Làng Sông, giáo phận Qui Nhơn. Năm 1943 học Ðại Chủng viện Qui Nhơn - sau 2 năm triết, đi giúp xứ Ðồng Quả rồi xứ Ðồng Dài (xã Dương Lâm,huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa ngày nay); mãn khóa thần học, được điều động ra xứ Phú Hòa - Quảng Ngãi với nhiệm vụ quản lý ruộng đất của Nhà Chung tại đây; năm 1954 tiếp tục học thần học tại Nha Trang, thụ phong linh mục ngày 17.5.1955 tại nhà thờ lớn Nha Trang do Ðức Giám mục Piquet.

Sau khi thụ phong, ngài được bổ nhiệm làm phó xứ Hoành Phước (huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam), rồi phó xứ Nha Trang, chánh xứ Ðồng Tre (huyện Ðồng Xuân, tỉnh Phú Yên). Sau khi giáo phận Nha Trang được thiết lập, tách ra từ giáo phận Qui Nhơn, từ năm 1967 - 1974, ngài làm quản lý Tòa Giám mục Qui Nhơn kiêm đặc trách Hội Bác ái Vinhsơn và tuyên úy nhà tập dòng MTG ở Ghềnh Ráng; từ năm 1974 đến năm 1976, là Tổng Ðại diện giáo phận Qui Nhơn.

Ngày 30.3.1976, được bổ nhiệm làm Giám mục phó giáo phận Qui Nhơn (hiệu tòa Acci) với khẩu hiệu “Hiền lành và khiêm nhượng trong lòng”, dưới thời Ðức cha Phaolô Huỳnh Ðông Các. Chỉ hai tháng sau khi làm giám mục, ngài bị tai biến mạch máu não, đi đứng khó khăn, cuối cùng toàn thân bị tê liệt, hoàn toàn hôn mê từ đầu tháng 10.1987, và được Chúa gọi về ngày 6.10.1987 sau 32 năm linh mục và 11 năm giám mục.

GIÁP TUẤT (1934) :

ÐỨC HỒNG Y GIOAN BAOTIXITA PHẠM MINH MẪN,  TGP.TPHCM

Sinh ngày 5.3.1934 tại Hòa Thành - Cà Mau, học tại Tiểu Chủng viện Cù Lao Giêng (1944-1946), Tiểu Chủng viện Nam Vang (1946-1954), Triết học tại ÐCV Thánh Giuse Sài Gòn (1954-1956); từ năm 1956-1961 dạy học tại Bạc Liêu, sau đó học Thần học tại ÐCV Thánh Giuse Sài Gòn (1961-1965), thụ phong linh mục ngày 25.5.1965 tại nhà thờ Chánh tòa Cần Thơ do Ðức cha Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang.

Sau khi thụ phong, ngài dạy học tại Tiểu Chủng viện Á Thánh Quí (1965-1968), rồi học Quản trị và Giáo dục tại Ðại học Loyola (1968-1971). Về Việt Nam, ngài dạy học tại Tiểu chủng viện Á Thánh Quí (1971-1974), năm 1974 làm Giám đốc Tiểu Chủng viện Á Thánh Quí, năm 1976 phụ trách đào tạo linh mục giáo phận Cần Thơ, năm 1988 làm Giám đốc tiên khởi Ðại Chủng viện Thánh Quí.

Ngày 22.3.1993, ngài được ÐGH Gioan Phaolô II bổ nhiệm làm Giám mục phó giáo phận Mỹ Tho, lễ tấn phong diễn ra ngày 11.8.1993 tại ÐCV Thánh Quí. Khẩu hiệu Giám mục là “Như Thầy yêu thương”.

Năm 1996, làm Phó Tổng Thư ký HÐGMVN. Ngày 10.3.1998, được ÐGH Gioan Phaolô II bổ nhiệm làm Tổng Giám mục TGP.TPHCM và 5 năm sau được vinh thăng Hồng y (ngày 29.9.2003). Ngoài ra, ngài còn là thành viên Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích, thành viên Thánh bộ Truyền giáo Tòa Thánh Vatican (từ 24.11.2003).

Ngài đã hai lần tham dự Cơ mật viện để bầu tân giáo hoàng, lần đầu vào tháng 4.2005, sau khi Ðức Gioan Phaolô II qua đời ngày 2.4.2005; lần sau vào tháng 3.2013, sau khi ÐGH Bênêđictô XVI từ nhiệm ngày 28.2.2014.

Dưới thời coi sóc của Ðức Hồng y, Trung tâm Mục vụ TGP.TPHCM được thiết lập với nhiều hoạt động mục vụ phong phú; Ðại Chủng viện Thánh Giuse xây dựng dãy nhà mới phục vụ thuận lợi cho việc đào tạo linh mục.

Ðức Hồng y Gioan Baotixita nghỉ hưu từ ngày 22.3.2014.

BÍNH TUẤT (1946) :

ÐỨC CHA PHÊRÔ NGUYỄN VĂN ÐỆ GIÁO PHẬN, THÁI BÌNH

Sinh ngày 15.1.1946 tại Trí Bưu, Thạch Hãn, tỉnh Quảng Trị, là tu sĩ dòng Salêdiêng Don Bosco, khấn dòng ngày 15.8. 1965, học triết học tại Hồng Kông từ 1965 - 1968, học Thần học tại Giáo Hoàng Học Viện Piô X (Ðà Lạt) từ 1970 - 1974, thụ phong linh mục ngày 17.12.1973.

Ngài làm cha giáo Nhà Tập dòng Don Bosco từ năm 1976 - 1979, chánh xứ Xuân Hiệp (TGP.TPHCM) từ 1979 - 1991, Giám tỉnh dòng Salêdiêng Việt Nam từ 1991 -1997, Giám đốc Học viện Thần học Salêdiêng Don Bosco từ 1997 - 2000, giáo sư Ðại Chủng viện Hà Nội từ 2000 - 2005.

Ngày 29.11.2005, Tòa Thánh bổ nhiệm ngài làm Giám mục phụ tá giáo phận Bùi Chu, hiệu tòa Ammaedara, khẩu hiệu Giám mục là “Hãy cho tôi các linh hồn”, thánh lễ tấn phong diễn ra ngày 18.1.2006. Ngày 25.7.2009, được Ðức Bênêđictô XVI bổ nhiệm làm Giám mục Chánh tòa giáo phận Thái Bình thay cho Ðức cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Sang nghỉ hưu. Sau khi nhận giáo phận ngày 9.9.2009, ngài đã lần lượt đi thăm các giáo xứ trong giáo phận, cùng linh mục đoàn xây dựng “Bản chỉ nam” hướng dẫn mọi hoạt động mục vụ trong hiện tại và tương lai, kiện toàn cơ cấu tổ chức giáo phận, kiến thiết cơ sở vật chất, đào tạo nhân sự, quan tâm đến trẻ em nghèo hiếu học, mở rộng cửa Nhà Chung cho mọi người không phân biệt tôn giáo đến sinh hoạt…

Tại Ðại hội HÐGMVN lần thứ XII năm 2013, Ðức cha Phêrô được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Tu sĩ nhiệm kỳ 2013 - 2016 và tái đắc cử nhiệm kỳ 2016 - 2019.

MẬU TUẤT (1958) :

ÐỨC CHA GIUSE NGUYỄN TẤN TƯỚC,  GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG

Sinh ngày 22.9.1958 tại giáo xứ Mỹ Hảo (nay thuộc giáo phận Phú Cường), thuộc xã Chánh Hiệp, quận Châu Thành (nay là thành phố Thủ Dầu Một). Năm 1971 - 1978 học Tiểu Chủng viện Thánh Giuse Phú Cường, năm 1980 - 1988 tiếp tục theo học chương trình Ðại Chủng viện tại giáo phận, thụ phong linh mục ngày 4.4.1991 tại nhà thờ Chánh tòa Phú Cường, do Ðức Giám mục Louis Hà Kim Danh. Ngày 8.5.1991, ngài được bài sai phục vụ giáo xứ Tha La (Trảng Bàng, Tây Ninh) với cương vị phó xứ, rồi là chánh xứ từ ngày 15.7.1995.

Sau khi đi du học tại Học viện Công giáo Paris từ 1999 - 2005, về nước, ngài được bổ nhiệm làm Giám đốc Trung tâm huấn luyện các ứng sinh linh mục, đồng thời phụ trách ơn gọi trong giáo phận. Ngày 14.3.2011, Tòa Thánh bổ nhiệm ngài làm Giám mục phó quyền kế vị giáo phận Phú Cường, khẩu hiệu “Ngài phải lớn lên”, lễ tấn phong diễn ra ngày 29.4.2011. Ngày 30.6.2012, Ðức cha Giuse kế vị ÐGM Phêrô Trần Ðình Tứ làm Giám mục Chánh tòa giáo phận Phú Cường.

Ý kiến bạn đọc ()
Tin khác
Xem thêm