Thứ Năm, 11 Tháng Ba, 2021 15:15

Ðức Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Ðọc trong nỗi nhớ của các vị giám mục

 

Cách đây 3 năm, ngày 7.3.2018, Chúa đã gọi người tôi tớ Ngài - Ðức Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Ðọc - về ngay trong chuyến hành hương Ad limina. Sự kiện ấy thu hút mọi chú ý của các thành phần Dân Chúa và dường như của xã hội. Ðức Tổng ra đi, để lại niềm tiếc nhớ trong lòng mọi người, cách đặc biệt nơi các vị Giám mục, mẫu gương sống đức tin, lòng nhiệt thành của ngài đọng lại những ấn tượng khó phai…

 

Lễ khởi đầu sứ vụ mục tử tại TGP TPHCM ngày 24.4.2014

 

Trong Hội đồng Giám mục Việt Nam ở thời điểm đó, Ðức Tổng Phaolô xếp vào hàng của những người anh. Không chỉ về mặt tuổi tác mà còn về kinh nghiệm mục vụ. Lật lại một chút về tiểu sử của ngài có thể thấy được điều này. Năm 1970, ngài được thụ phong linh mục. Ðức Tổng đi dạy các tiểu chủng viện khác nhau tại Việt Nam, đồng thời có thời gian đảm nhận vai trò Giám đốc Ðại Chủng viện Minh Hòa, Ðà Lạt. Từ năm 1995, ngài kiêm thêm nhiệm vụ Tổng Ðại diện giáo phận Ðà Lạt. Năm 1999, được bổ nhiệm làm Giám mục Chánh tòa, coi sóc giáo phận Mỹ Tho mãi cho đến năm 2013 thì được Tòa Thánh đặt làm Tổng Giám mục phó Tổng Giáo phận TPHCM, để rồi một năm sau, ngài chính thức nhận Tổng Giáo phận trong vai trò Tổng Giám mục. Trong Hội đồng Giám mục Việt Nam, có đến 5 nhiệm kỳ (2001 - 2018) Ðức Tổng Phaolô làm Chủ tịch Ủy ban Giáo lý Ðức tin, trừ giai đoạn (2013 - 2016) ngài làm Chủ tịch HÐGMVN. Phục vụ Hội Thánh trên nhiều cương vị, vì thế, với các vị chủ chăn, trong mối tương quan càng chứa nhiều kỷ niệm.

Cùng với các Giám mục Việt Nam trong hành trình Ad limina 2018, chuyến đi cuối của ngài

Vài ngày trước dịp lễ giỗ mãn tang của Ðức Tổng Phaolô, phóng viên báo CGvDT đã có cơ hội được nghe một số sẻ chia của các Giám mục đương nhiệm về Ðức Tổng. Từ những mẩu chuyện nhỏ nhặt đời thường, nụ cười thân thiện dễ mến toát lên nét ôn hòa, hiền hậu đến những suy tư dày dặn. Nhắc về Ðức Tổng Phaolô, có lẽ, điều khó quên nhất là biến cố ra đi đột ngột. Ðức cha Giuse Nguyễn Tấn Tước, Giám mục Chánh tòa Phú Cường hồi tưởng: “Trong chuyến Ad limina năm 2018, vào sáng Chúa nhật, 4.3.2018, tôi được cùng với các Giám mục Việt Nam tháp tùng Ðức Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Tổng Giám mục Hà Nội, đi đến viếng thăm và dâng thánh lễ ở nhà thờ hiệu tòa của ngài là nhà thờ giáo xứ thánh Tôma ở Ostia, cách Rome khoảng 30 km. Hôm đó là một ngày đẹp trời, mọi người vui vẻ tham quan, gặp gỡ, chụp hình…, tôi thấy Ðức Tổng Phaolô cũng đi dạo mấy vòng nơi khuôn viên nhà thờ, nói cười vui vẻ với nhiều người thân quen. Rồi tôi lại thấy ngài đi vào nhà thờ viếng Chúa, và đặc biệt, ngài xưng tội với một Giám mục anh em cách rất đơn sơ, sốt sắng, trước khi mặc lễ phục để bắt đầu thánh lễ. Hình ảnh Ðức Tổng Phaolô xưng tội, không chỉ để dọn mình dâng thánh lễ, mà đặc biệt, như một cuộc chuẩn bị sẵn sàng đi về với Chúa, quả thật đã để lại trong tâm trí tôi một ấn tượng tuyệt vời. Tôi cảm nhận và tin tưởng rằng sự ra đi về với Chúa của Ðức Tổng Phaolô hơn 2 ngày sau đó, vào lúc 22g15 ngày 6.3.2018 (giờ Rome), là một chuyến đi thanh thản an bình. Bởi lẽ, cuộc đời và sứ vụ của ngài dù có những yếu đuối giới hạn của phận người, cũng đã được thu xếp và phó dâng cho lòng yêu thương muôn đời của Chúa, để mãi mãi, Chúa là nguồn vui của ngài trong thế giới đời đời”. Theo Ðức cha Giuse, Ðức Tổng Phaolô là một mẫu gương tốt lành cho các tín hữu. Việc lãnh nhận Bí tích Hòa giải cách khiêm tốn, dễ dàng của Ðức Tổng cho phép chúng ta nghĩ rằng ngài luôn sẵn sàng và sống bình an trong yêu thương của Chúa.

 

Ðức Giám mục giáo phận Vinh Anphong Nguyễn Hữu Long và Ðức Giám mục Thái Bình Phêrô Nguyễn Văn Ðệ cũng bồi hồi những giây phút cuối cùng sát cánh bên người anh em giám mục. “Khi đến Rome, trong bữa ăn tối đầu tiên tại nhà nghỉ Phát Diệm, ngồi bên cạnh, tôi thấy Ðức Tổng có vẻ mệt, ăn chỉ chút ít. Hỏi thì ngài cho biết có mệt thật, nhưng không than van gì. Không ngờ đó là dấu hiệu của sự ra đi đã gần. Dù đã mệt nhiều nhưng ngài vẫn một mình, không người đi theo để giúp đỡ. Một buổi sáng, xe ca đã sẵn sàng lăn bánh đưa các Giám mục chúng tôi đi làm việc với các Bộ, trời thì lạnh mà ngài lại không mặc áo ấm. Thì ra ngài quên. Cũng vì tự lo mọi sự, một mình. Tôi liền chạy lên phòng lấy dùm ngài chiếc áo khoác. Không ngờ đó là việc rất nhỏ mà tôi đã làm được cho ngài”, Ðức cha Anphong kể. Thắm thoát mà 3 năm, Ðức cha Phêrô Nguyễn Văn Ðệ vẫn nhớ như in chuyến đi ngày 6.3.2018, trên xe buýt, ngài ngồi cạnh Ðức Tổng Phaolô: “Tôi lên trước xe số 1 và ngồi hàng ghế đầu bên trái, Ðức Tổng Phaolô lên sau và ngồi cùng hàng ghế ngay cạnh tôi. Tôi chào và hỏi thăm ngài có khỏe không. Ngài nói khỏe, nhưng tôi thấy sắc diện của ngài không khỏe lắm. Ngài trầm tư, thinh lặng, không nói năng gì suốt đoạn đường dài. Như mọi người đã biết, sau khi thăm viếng mộ Ðức Hồng y P.X Nguyễn Văn Thuận, đoàn Giám mục lên xe đi tiếp đến đền thờ Thánh Phaolô Ngoại thành! Xe đã chuyển bánh, nhưng không thấy Ðức Tổng lên xe cùng hàng ghế ngồi với tôi. Tôi thắc mắc thì được biết ngài đã đi taxi, vì bị mệt. Tại đền thờ Thánh Phaolô Ngoại thành, Ðức Tổng Phaolô chủ tế thánh lễ, nhưng không giảng. Trong và sau thánh lễ mọi người lo lắng, bàn tán về hiện tượng có hai vệt máu bầm chảy ra từ miệng của ngài. Trên đường về nhà, ngài được hai cha dìu lên taxi và bị ngất xỉu trên xe. Ngài được đưa đến bệnh viện thánh Camillo để cấp cứu, nhưng khoảng 22g15, ngày 6.3.2018 (giờ Rome), ngài qua đời”. Ðức cha Phêrô Nguyễn Văn Ðệ cảm nghiệm toàn thể cuộc đời và con người của Ðức Tổng Phaolô phảng phất sự phúc lành của Thiên Chúa. Vị Tổng Giám mục đã sống hăng say tinh thần Bát Phúc mà Chúa dạy.

Ông Phaolô Bùi Văn Liên vui mừng khi được Đức cha Phaolô trao quà

 

Biến cố mang tới bất ngờ và đau buồn. Nhưng nhìn dưới đôi mắt đức tin, mọi sự đều được sắp đặt theo thánh ý nhiệm mầu của Thiên Chúa. Nhớ về Ðức Tổng Phaolô, người ta còn hay nhắc về sự bình an trong tâm hồn ngài được thể hiện qua hành động, cung cách mục vụ. Ðức cha Anphong Nguyễn Hữu Long tiết lộ, có lần khi vừa mới nhận sứ vụ Giám mục, Ðức cha đã thưa với Ðức Tổng Phaolô - người dạn dày kinh nghiệm - những lo âu, trăn trở, Ðức Tổng mỉm cười khuyên: “Cứ phó thác mọi sự cho Chúa, cứ sống giây phút hiện tại cho tốt là sẽ chu toàn sứ vụ”. “Thật là lời khuyên của một người khôn ngoan, của người cha nhân ái cho tôi. Nhờ đó, tôi bình an”, Ðức cha Anphong nói. Rồi ngài chia sẻ thêm Ðức Tổng thật dễ mến, nơi ngài toát ra nét nhẹ nhàng, dung dị của người miền Nam: “Gặp ngài là luôn bắt gặp nụ cười hiền hòa với nét mặt vui tươi, phải chăng vì ngài thấm đậm câu châm ngôn chính ngài đã chọn “Chúa là nguồn vui của con” và lan tỏa cho người chung quanh?”.

 

Nụ cười tươi hiện hữu trên khuôn mặt Ðức Tổng cũng để lại ấn tượng đậm trong lòng Ðức Tổng Giám mục TGP Hà Nội, Giuse Vũ Văn Thiên: “Ðó là nụ cười đơn sơ, bình dị, nhưng bao giờ cũng diễn tả nét thoải mái, chân thành, cởi mở. Nơi ngài, nụ cười để tạo mối tương quan tốt đẹp với những người không cùng tôn giáo hay không cùng quan điểm. Ðó cũng là nụ cười độ lượng khi đối diện với những bất đồng ý kiến hoặc phê bình chỉ trích. Và trên hết, đó là nụ cười thể hiện niềm vui khi cảm nhận được vinh dự của người tín hữu và người mục tử, khi biết mình thuộc về Chúa và luôn luôn phó thác cho sự hướng dẫn đầy yêu thương của Ngài. Niềm vui của Ðức Tổng Giám mục Phaolô cho ta thấy dường như ngài đã cảm nếm hạnh phúc nơi Chúa Ba Ngôi, là đề tài mà Ngài ấp ủ, thao thức, say mê và chuyên chăm nghiên cứu. Ðây cũng là chủ đề ngài thường vận dụng trong giáo huấn và chia sẻ. Phải chăng nhờ sự hiệp thông với Chúa Ba Ngôi mà nụ cười của ngài luôn tươi trẻ đến mức viên mãn?”. Nhắc đến nụ cười hiền hậu của Ðức Tổng Phaolô, Ðức Tổng Giuse Vũ Văn Thiên trong câu chuyện còn liên tưởng tới nụ cười của Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô I. Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô I lãnh đạo Giáo hội Công giáo trong thời gian vỏn vẹn có 33 ngày, nhưng ngài đã để lại cho hậu thế một ấn tượng tuyệt vời, đó là nụ cười luôn tươi nở trên môi, đến nỗi người ta gọi ngài là “Vị Giáo Hoàng của nụ cười”. Bất cứ ai đã từng gặp Ðức cố Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Ðọc đều ghi nhận nơi ngài nụ cười thân thiện.

Tu sĩ viếng linh cữu Đức TỔNG GIÁM MỤC Phaolô Bùi Văn Đọc

 

Như đã nói, trong hành trình dấn thân đi theo Chúa của Ðức Tổng Phaolô Bùi Văn Ðọc, ngài đảm nhận nhiều trọng trách. Thoạt nhìn, qua nụ cười, có thể dễ nghĩ ngài rất lạc quan, tràn đầy hy vọng, bởi có Chúa ở cùng, nhưng chắc chắn, để chu toàn các sứ vụ hệ trọng đó, Ðức Tổng cũng giàu suy tư, như lời sẻ chia của Ðức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm, Giám mục giáo phận Mỹ Tho, một trong những nét đặc biệt trong cuộc đời Ðức cố TGM Phaolô Bùi Văn Ðọc là niềm say mê suy tư thần học. Trong Hội đồng Giám mục Việt Nam, ngoài 3 năm nhận nhiệm vụ Chủ tịch HÐGM (2013 - 2016), công việc mà ngài thường xuyên đảm nhận từ khi làm Giám mục đến lúc qua đời là Chủ tịch Ủy ban Giáo lý Ðức tin, qua đó có thể thấy các Giám mục tin tưởng và tín nhiệm Ðức cố TGM Phaolô trong lĩnh vực này. Từng làm việc trực tiếp và có nhiều gắn bó với Ðức Tổng Phaolô, nên Ðức cha Phêrô càng hiểu ngài: “Khi còn làm linh mục tại nhà thờ Ðức Bà Sài Gòn, có lần tôi lấy xe máy chở ngài từ nhà thờ Ðức Bà về chủng viện. Quãng đường ngắn thế mà ngài cũng tranh thủ nói chuyện thần học với tôi. Sau này, khi là Thư ký Ủy ban Giáo lý đức tin, tôi làm việc trực tiếp với ngài nhiều hơn và thấy rõ hơn niềm say mê này. Ngài thường nhấn mạnh rằng phải yêu mến Chúa không chỉ hết lòng, hết linh hồn, mà còn hết trí khôn! Cho nên phải thể hiện lòng mến Chúa qua việc vận dụng trí khôn tìm hiểu, đào sâu các mầu nhiệm đức tin để có thể giảng dạy và loan báo cách thuyết phục”. Từ đó, Ðức cha Phêrô nhận định, trong thời đại ngày nay, suy tư thần học dễ bị cho là trừu tượng, khô khan, mất thời giờ, vô bổ. Tưởng nhớ Ðức Tổng Giám mục Phaolô là tự nhắc nhở về sự cần thiết phải đào sâu và khai triển suy tư đức tin để có thể “sẵn sàng trả lời cho bất cứ ai chất vấn về niềm hy vọng của anh em” (1 Pr 3,15).

Giáo dân rước nến di quan Đức Tổng Phaolô
 
Đức Tổng Giám mục Leopoldo Girelli và Đức TGM Phaolô trong chuyến thăm GP Mỹ Tho

 

 

Nguyễn Hùng Luân

 

 

Ý kiến bạn đọc ()
Tin khác
Xem thêm