Thứ Tư, 18 Tháng Năm, 2022 19:44

Hiệp hành hội ý về Giáo hội

 

Trên con đường hiệp hành, đây là  giai đoạn thỉnh ý hay hội ý. Theo Công đồng Vatican II, nên tập trung hội ý vào ba đối tượng: Con người, Giáo hội và Thế giới. Bài trước, chúng ta đã chia sẻ về: “Con Người”. Hôm nay, chúng ta đề cập tới Giáo hội. “Hội Thánh trong thế giới hôm nay, trước nhất, phải có một nhận định sâu xa về chính mình, phải suy ngẫm về mầu nhiệm của mình. Thứ hai là “đem bộ mặt thực của Giáo hội ngày nay đối chiếu với hình ảnh lý tưởng của Giáo hội như Đức Kitô đã thấy, đã muốn và đã yêu như bạn thánh thiện và tinh tuyền của mình”, từ đó “sinh ra một ước muốn quảng đại và bức thiết là phải canh tân”. Thứ ba là nói về những quan hệ phải có giữa Giáo hội và thế giới”1

Sau đây, tôi xin chia sẻ mục vụ về: “Hiệp hành hội ý về Giáo hội”.

Giáo hội Công giáo – Wikipedia tiếng Việt

 

Nhận thức

Giáo hội là thực tại thiêng liêng của Chúa Kitô: “Thầy sẽ xây Giáo hội của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi” (Ep 5,27). Trước hết, Giáo hội của Chúa Kitô là một thực tại vô hình. Ngài đã thiết lập một Giáo hội duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền. Duy nhất như một thân thể mầu nhiệm, có các bí tích thánh hóa và Bí tích Thánh Thể biểu thị sự hiệp nhất. Thánh thiện vì luôn được thanh tẩy trở nên chứng tích của đời sống đạo đức. Công giáo, vì Tin Mừng được loan báo cho tất cả mọi người. Tông truyền, truyền thống nối tiếp từ Chúa Kitô tới muôn đời. Và mọi thành phần Dân Chúa, đồng trách nhiệm tăng trưởng Thân thể mầu nhiệm Đức Kitô. Đức Kitô là đầu. Xây dựng thân thể do tất cả mọi người. Mọi người Hiệp nhất nhiệm thể. Hiệp thông chi thể. Vừa là tổ chức theo phẩm trật vừa là nhiệm thể, cả hai chỉ là một thực thể duy nhất, cùng tháp nhập vào thân thể Đức Kitô. Thứ đến, Giáo hội là thực tại hữu hình, như một xã hội, có phẩm trật. Đức Giáo Hoàng Rôma là nguyên lý và nền tảng hữu hình hiệp nhất. Đức Giám mục là nguyên lý và nền tảng hiệp nhất của Giáo hội địa phương. Thiên Chúa và Chúa Giêsu sai Giáo hội đến với mọi dân tộc thuộc mọi nơi và mọi thời, để rao giảng Tin Mừng, bày tỏ và thông ban tình yêu, ơn cứu độ của Thiên Chúa cho mọi người và thiết lập Nước Thiên Chúa trong thế giới. Giáo hội đem Tin Mừng thấm nhuần và hoàn thiện những thực tại trần thế, góp phần vào việc phát trỉển văn hóa, cổ võ cho sự hiệp nhất thế giới và góp phần tái tạo toàn thể vũ trụ trong Đức Kitô, quy hướng toàn thể vũ trụ về Chúa Kitô và quy tụ mọi người trong Thánh Thần. Giáo hội muốn tỏ bày con người là mầu nhiệm, xác nhận thiên chức con người và kiên trì làm sáng tỏ mầu nhiệm con người và giúp đỡ nhân loại. Phục vụ con người là làm chứng cho chân lý Tình yêu. Công đồng xác nhận: Sứ điệp của Giáo hội phù hợp với khát vọng thầm kín nhất của con người; Giáo huấn của Giáo hội tỏ cho biết ý nghĩa của cuộc sống con người: “Vừa là dấu chỉ vừa là đảm bảo cho tính cách siêu việt phẩm vị toàn vẹn phục vụ con người, theo gương Đức Kitô”. Vì thế, Giáo hội trân quý, yêu mến, phát huy, săn sóc toàn diện đời sống con người; góp phần truyền thông, giáo dục, tôn trọng tự do tín ngưỡng, nêu gương đức tin và đời sống thanh khiết. Tiếp đến, Giáo hội và cộng đoàn nhân loại có liên quan mật thiết với nhau: Cả hai cùng hiện diện đồng tiến với nhau. Giáo hội đối thoại và tham dự vào đời sống nhân loại. Sự tương nhập giữa hai xã hội trần thế và Nước trời là mầu nhiệm lịch sử nhân loại. Thế giới là chất thể của Giáo hội. Giáo hội cổ vũ việc chu toàn các bổn phận trần thế của các Kitô hữu. Và thế giới đem lại cho Giáo hội sự phong phú của những nền văn hóa khác nhau, trong phạm vi gia đình, văn hóa, kinh tế, xã hội, chính trị. Giáo hội góp phần biến đổi gia đình và lịch sử loài người trở nên nhân đạo hơn, thu dụng tất cả những gì tốt lành trong nhân loại: Tình liên đới huynh đệ phổ quát; những giá trị hôn nhân gia đình; vấn đề hòa bình, giáo dục, việc làm của con người. Sứ mệnh Giáo hội không thuộc phạm vi chính trị, kinh tế hay xã hội, không cấu kết với bất kỳ hệ thống chính trị nào; không pha mình vào việc cai trị xã hội trần gian, nhưng quý trọng những người dân dấn thân vì lợi ích quốc gia. Giáo hội chú tâm tới những vấn đề của thế giới, như xây dựng cộng đoàn quốc tế, phát tiển kinh tế, xã hội, nhất là sự nghèo khổ, chiến tranh, đối thoại, cộng tác trên bình diện kinh tế, xã hội tình huynh đệ phổ quát.

Áp dụng

1.

 Hội Thánh của Chúa Giêsu Kitô nên phải gắn bó với Chúa Kitô và hợp nhất với Hội Thánh toàn cầu, theo kiểu mẫu Hội Thánh thời sơ khai và theo tinh thần Công đồng Vatican II: “đối thoại”. Để đạt mục đích ấy, chúng ta cần sám hối và thay đổi cách sống phù hợp với Phúc Âm hơn. Không nao núng, sợ hãi, luôn sống trong tin yêu và hy vọng, vì: “Thầy sẽ ở cùng các con mọi ngày cho tới tận thế”.

2.

 Giáo hội “Vì loài người chúng ta và để cứu rỗi chúng ta”. Nên Hội thánh chỉ xin được phục vụ. Ngày nay, nhân loại đang dần dần tiến tới một thế giới phẳng và minh bạch. Cả trong lãnh vực loan báo Tin Mừng. Loan báo qua con đường đối thoại và hòa giải để chia sẻ niềm tin và yêu thương. Vì tin, yêu làm nên hạnh phúc đích thực và vững bền. Khởi đi từ gia đình, rồi mở rộng toàn cầu. Tôn trọng mọi tín ngưỡng, tôn giáo, mọi thể chế chính trị. Cùng nhau mưu cầu hạnh phúc, thực hiện và giúp nhau phát huy từ bi, bác ái, công bằng, nhân bản, nhân quả. Không làm khổ mình, khổ người. Yêu thương thực sự là kính trọng nhau, chỉ muốn thực hiện những điều tốt nhất cho nhau, với tinh thần bình đẳng, đồng trách nhiệm, vô  vị lợi, không kể công và không đòi hỏi người nhận ơn phải biết ơn và trả ơn. Lý do rất minh bạch: Tin yêu là một hồng ân mầu nhiệm thẳm sâu trong tâm con người. Không ai hiểu hết, minh bạch về niềm tin và tình yêu.  Không ai có thể ép người khác tin và yêu mình: “Người ta ép dầu ép mỡ, không nỡ ép duyên”. Niềm tin và trái tim có những lý lẽ riêng, rất thiêng liêng mà không hoàn toàn vô lý. Kinh nghiệm tin yêu trong gia đình chứng minh chân lý này. Phải xác tín rằng: “Tin và Yêu là ân huệ”. Trong tin yêu người ta phải xin. Đôi khi, người con trai khi yêu, sẵn sàng tình nguyện quỳ gối trước người con gái anh yêu, để cầu xin nhận lời cầu hôn; và người con gái chỉ chấp nhận, khi nhìn thẳng vào cửa sổ linh hồn “đôi mắt” và thấy niềm tin, trái tim qua đôi mắt anh, tỏa sáng lòng tin và tình yêu chân thật của anh. Không ai ngăn nổi tình yêu, tình yêu mạnh hơn sự chết, là chìa khóa mở được cả cửa tội lỗi. Chúng ta phải chấp nhận, giúp cho con người đạt được hạnh phúc: “Tin - Yêu”. Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II: “Con người là con đường của Hội Thánh”2. Đây cũng là điểm gặp gỡ giữa Hội Thánh và xã hội trần thế, vì “dù tin hay không tin, con người đều phải góp phần xây dựng thế giới cho hợp lý, vì họ cùng chung sống trong thế giới này”3.

3.

 “Hội Thánh là Dân Thiên Chúa”. Công đồng Vatican II xác định: “Dân mới được Chúa Kitô thiết lập để thông dự vào sự sống, bác ái và chân lý, được Người sử dụng như khí cụ cứu rỗi cho mọi người, và được Người sai đi khắp thế giới như ánh sáng trần gian và như muối đất” (Mt 5,13-16). Vì “Thiên Chúa không muốn thánh hóa và cứu rỗi loài người cách riêng rẽ và thiếu liên kết, nhưng muốn quy tụ họ thành một dân để họ nhận biết chính Người trong chân lý và phụng sự Người trong thánh thiện”4. Chúa Thánh Thần nối kết họ nên một khi giải phóng họ khỏi tội lỗi và ban cho họ được làm con cái Thiên Chúa. Họ có giới răn mới là bác ái yêu thương (Ga 13,34)  và ngay từ buổi đầu, họ đã là một cộng đoàn có tổ chức với những phận vụ khác nhau do chính Chúa Giêsu Kitô đã thiết lập hầu mưu ích cho toàn Nhiệm Thể5. Công đồng gọi Hội Thánh là “Bí tích”, nghĩa là dấu chỉ và khí cụ của sự kết hợp mật thiết với Thiên Chúa và của sự hợp nhất toàn thể nhân loại”6. Do đó đối với người tín hữu, xao lãng bổn phận trần thế tức là xao lãng bổn phận đối với tha nhân, và hơn nữa đối với chính Thiên Chúa, khiến phần rỗi đời đời của mình bị đe dọa7.

4.

  “Hội Thánh là Gia đình của Chúa”. Thiên Chúa là Cha mọi người như một gia đình, sống tình huynh đệ với nhau. Cùng nhau xây dựng thế giới thành một ngôi nhà chung, trong đó, mọi người được kêu gọi nên thánh và phục vụ con người. Hầu làm vinh danh Thiên Chúa và mưu cầu hạnh phúc cho con người”8. Với giáo dân, Công đồng Vatican II xác định: “Thời đại của Chúa Thánh Thần và của giáo dân”. Công đồng cổ vũ giáo dân với ơn gọi nên thánh giữa đời, bằng cách sống Tin Mừng của Chúa Kitô trong các phận sự trần thế, làm “muối, men, ánh sáng”.  Gia đình phải trở nên như một trường học về đức tin, một nơi để cầu nguyện, một môi trường sống bác ái yêu thương và rèn luyện tinh thần tông đồ để làm chứng nhân cho Chúa. Với các tu sĩ, hiện thân, dấu hiệu sự trưởng thành và sức sống phong phú của Hội Thánh. Và anh chị em “sẵn sàng phục vụ Thiên Chúa, Giáo hội và anh em đồng loại”9. Dung hòa giữa lao động và cầu nguyện, giữa việc hòa mình vào các sinh hoạt xã hội - không chỉ vì kế sinh nhai, nhưng nhất là để làm chứng nhân cho Chúa - và sự trung thành với đời sống cộng đoàn; dung hòa giữa các tổ chức riêng của mỗi hội dòng và sự hội nhập vào đời sống của Giáo hội địa phương trong sự hiệp thông với cộng đồng Dân Chúa và Hàng Giáo phẩm. Với các linh mục, triều cũng như dòng, Công đồng Vatican II lưu ý: “Bao giờ cũng sẵn sàng tìm ý muốn của Đấng đã sai mình chứ không phải tìm ý riêng”. Là những cộng sự viên gần gũi nhất của Hàng Giám mục, tận tuỵ phục vụ cộng đồng Dân Chúa. Đang được lòng tin tưởng, mến yêu của đoàn chiên. Chính Chúa Thánh Thần đã cùng với anh em trực tiếp hình thành nên đoàn chiên hiện nay. Anh em hãy tiếp tục làm công việc cao quý ấy trong sự hiệp thông mật thiết với Hàng Giám mục. Hãy làm cho Chúa Giêsu Kitô hiện diện thật sự giữa đoàn chiên, khi anh em phục vụ các tín hữu cách tận tâm và khiêm tốn. Nhất là được nhìn nhận như là người đại diện chính thức của Hội Thánh tại địa phương, anh em hãy trở nên hình ảnh của Chúa Cứu Thế, vị Mục Tử hiền lành và khiêm nhường, để cống hiến ơn cứu độ cho mọi người. Để dấn thấn xã hội, Giáo hội cổ võ thiết lập tình huynh đệ và tình bằng hữu xã hội; liên đới trách nhiệm với nền văn hóa Đông - Tây; góp phần xây dựng nền kinh tế nhân bản nhân văn, công bằng, thiện ích. Tích cực kiến tạo một xã hội công bình, bác ái, chân lý và tự do; xây dựng đạo đức cho nền kinh tế dịch vụ: phục vụ với sự trang bị khoa học chuyển đổi số; khuyến khích giáo dân nghiên cứu và tham gia chính trị thiện ích chung.  Các tôn giáo: góp phần thăng tiến những giá trị đạo đức trong các tôn giáo, cùng với các tôn giáo sống tốt tôn giáo của mình. Cùng nhau chia sẻ những cách thể hiện Đạo của tôn giáo mình.

Kết luận

Lịch sử luôn pha lẫn ánh sáng và bóng tối, cả ân sủng và tội lỗi. Nhưng dựa vào tình thương của Chúa Cha, dựa vào Lời ban sự sống của Chúa Giêsu Kitô và sức mạnh của Chúa Thánh Thần, chúng ta hãy mạnh dạn nhìn vào hiện tại và tin tưởng ở tương lai. Công đồng Vatican II như luồng gió mát của Chúa Thánh Thần thổi trong Hội Thánh. Xây dựng Giáo hội Chúa Kitô, vì và cho nhân loại. Công đồng mời gọi giáo dân học hỏi và dấn thân tham gia chính trị theo truyền thống Đông phương: Kinh bang tế thế, quốc thái dân an, độc lập chủ quyền, tự do hạnh phúc. Phục vụ theo gương Chúa Giêsu: Vô vị lợi, kín đáo và minh bạch. Thực tế, vô tư chính là đầu tư tầm nhìn chiến lược. Đối xử công bằng giữa người giàu và người nghèo. Giữa con ông cháu cha và người bình dân. Chú trọng cân bằng cộng đồng và cá nhân. Chú tâm đi đầu trong nền kinh tế dịch vụ và tinh thần đổi mới khoa học kỹ thuật số trong Giáo hội. Ngày xưa, lịch sử đã có Nguyễn Trường Tộ  và các nhà truyền giáo, sáng tạo thành công chuyển đổi chữ Nôm sang chữ Quốc Ngữ; ngày nay là chuyển đổi số, trong mọi lãnh vực, tôn giáo, nhất là vùng nông thôn, sẽ chuyển đổi số phận dân tộc Việt Nam, vào ngàn năm thứ ba. Dù sống trong nền văn minh Biển, con thuyền Giáo hội và Dân tộc có nhiều sóng gió, bão táp, sóng thần, nhưng Chúa Kitô đang có mặt không làm ngơ. Chỉ cần: “Tin - yêu”, là sẽ vượt qua.

 

 

Lm. Gioan Kim Khẩu Nguyễn Văn Hinh (D.Min.)
______________________________________________________

 

1 Đức Thánh Giáo Hoàng Phaolô VI, thông điệp: “Giáo hội Chúa Kitô”.

2 Thông điệp Đấng Cứu chuộc con người.

3 Hiến chế Mục Vu về Giáo hội trong thế giới ngày nay  21,6.

4 Hiến chế tín lý về Giáo hội 9,1.

5 Hiến chế tín lý về Giáo hội 18.

6 Hiến chế tín lý về Giáo hội 1.

7 Hiến chế Mục Vụ về Giáo Hội trong thế giới ngày nay 43

8 Hiến chế tín lý về Giáo hội 17,1.

9 Tông huấn Loan báo Tin Mừng 60; Hiến chế tín lý về Giáo Hội 44.

 

 

Ý kiến bạn đọc ()
Tin khác
Xem thêm