Thứ Ba, 09 Tháng Bảy, 2019 10:24

Người kể chuyện Chúa bằng đôi tay hoa mỹ

 

Trong ngôi nhà ngập tràn hơi thở của gốm, bất cứ ai yêu thích muốn tìm tòi về điêu khắc gốm đối với nghệ sĩ điêu khắc Ðoàn Xuân Hùng đều là những vị khách quý. Người nghệ sĩ với đôi tay tài hoa này đã dành cả cuộc đời mình để khiến cho những thớ đất biết kể nên những câu chuyện chất chứa bao triết lý nhân sinh...

 

THỔI HỒN CHO ÐẤT BẰNG LỬA

Ngôi nhà của Hùng “gốm Chăm” - một cách gọi trìu mến mà nhiều người dành cho nhà  điêu khắc Ðoàn Xuân Hùng - chẳng khác nào là một “lò gốm”, khi ông tự nặn gốm và làm lò nung tại nhà. Ấn tượng đập vào mắt chúng tôi là căn phòng khách loang lổ đất nung dính đây đó trên sàn, những bức tượng, phù điêu bằng đất góc này góc khác như tô điểm, tạo thêm một nét khác biệt. Các tác phẩm của người nghệ sĩ được tận dụng mọi không gian để bày biện.

 

Thực chất, tên tuổi của Ðoàn Xuân Hùng vốn đã quá quen thuộc trong giới điêu khắc, đặc biệt là điêu khắc gốm. Bởi trong suốt hơn 40 năm gắn bó với nghề, ông đã “ẵm” rất nhiều giải thưởng danh giá trong giới mỹ thuật, và hiện ông cũng là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Gốm Mỹ thuật Sài Gòn. Song cuộc gặp gỡ với người nghệ sĩ này có thêm phần “nóng hổi” hơn vì chỉ cách đây ít lâu, nhân năm du lịch quốc gia 2019 và Festival Biển Nha Trang - Khánh Hòa, Hội Kỷ lục gia Việt Nam đã trao 10 kỷ lục quốc gia cho các tập thể và cá nhân là tác giả những công trình độc đáo tại tỉnh này. Ðiêu khắc gia Ðoàn Xuân Hùng đã lập “cú đúp” bằng hai công trình: Bộ tượng bằng đất nung của nghệ nhân Khánh Hòa tái hiện các câu chuyện ngụ ngôn Kinh Thánh nhiều tác phẩm nhất (hơn 40 tác phẩm) và Bộ tượng bằng gốm sứ của nghệ nhân Khánh Hòa về bác sĩ A.Yersin nhiều tác phẩm nhất.

Cho ra đời nhiều bộ sưu tập độc đáo với những tác phẩm đặc sắc, được giới chuyên môn đánh giá cao và người ta chỉ cần nhìn là biết ngay tác phẩm đó là của Hùng “gốm Chăm” do dấu ấn cá nhân ông in dấu đậm nét trên mỗi tạo hình. Dấu ấn đó chính là phong cách dân gian. “Chúng ta là người Việt, nhìn vào tác phẩm của tôi, người xem biết tôi từ mảnh đất miền Trung với nét văn hóa của người Chăm. Ba yếu tố là dấu ấn văn hóa bản địa Việt, dấu ấn thời đại và dấu ấn cá nhân là kim chỉ nam tôi thường chọn”- ông cắt nghĩa. Tình yêu với đất và lửa mãnh liệt và đầy thôi thúc trong con người ông. Có lẽ đó cũng là lý do dù trải qua nhiều chất liệu sáng tạo nhưng ông thích đi con đường với đất nung và nay là thêm chất liệu sành, một con đường dài...

Hùng "gốm Chăm" bên những tác phẩm của mình

 

Mối lương duyên với chất liệu đất nung được ông kể nhẹ nhàng:“Cả tuổi thơ tôi mài mòn trên những phiến đá và từng viên gạch nơi Tháp Bà Ponagar. Như một hối thúc tự nhiên từ trong máu thịt”. Ấy vậy nhưng chọn lựa sáng tạo bằng đất nung thành lý tưởng gắn bó cả một đời chưa bao giờ là đơn giản. Ngày nay, người ta trầm trồ trước vẻ đẹp của những tạo hình của người nghệ sĩ này, nhưng không phải ai cũng biết rằng sự thành công ấy đã được rèn giũa và trả giá ra sao. Người trong giới thán phục ông không chỉ bởi nét tạo hình độc đáo, mang màu sắc riêng, mà còn kính nể bởi thành thạo các kỹ thuật nung.

Bằng tài năng thiên phú kết hợp sự tôi luyện, sự từng trải và lòng kiên nhẫn, Hùng “gốm Chăm” đã kể được nhiều câu chuyện bằng ngôn ngữ gốm sứ của làng quê mình.

 

KỶ LỤC NGỤ NGÔN KINH THÁNH

Là một người nhiều trăn trở tìm kiếm để trình bày những triết lý nhân sinh qua tác phẩm, Ðoàn Xuân Hùng đã chọn đề tài về gia đình, tình yêu, đất huyền sử và cổ tích Việt Nam, những vị Thánh, những bức chân dung để lại ..., và cả Kinh Thánh.

 

Biết đến những tác phẩm của ông, cũng không ít người tò mò về lý do ông chọn đề tài mang nhiều hơi hướng Công giáo để thể hiện. Thực ra từ năm 2015, người nghệ sĩ tài hoa này đã hoàn thành bộ tác phẩm “Ðất và ngụ ngôn Kinh Thánh” và đã mở triển lãm tại thành phố Hồ Chí Minh. Trả lời cho thắc mắc của khách về đề tài đậm màu tôn giáo này, ông cười hiền: “Tôi là một nghệ sĩ Công giáo với quan niệm Thiên Chúa chính là một điển dáng của cái đẹp tuyệt đối. Và bạn tin không khi tôi nói từ ngày trẻ tôi luôn có những giấc mơ về sự thúc bách của một tiếng gọi “Hãy làm nhiều tượng Chúa”...”.

Nói về bộ tác phẩm mà ông nâng niu chọn lựa cái tên là “Ðất và ngụ ngôn Kinh Thánh”, ông bảo nguồn cảm hứng được bén rễ sâu từ các dụ ngôn trong Tân Ước, và ông lột tả theo hướng thế tục để gần gũi với người xem. Bộ tác phẩm này là một chuỗi những câu chuyện từ Kinh Thánh được người nghệ sĩ chuyển tải đậm nét văn hóa dân gian Việt Nam. Ông tâm sự đã “thai nghén” ý tưởng sáng tạo này từ rất lâu, ấp ủ trong cô đơn cho đến khi nhận được sự khích lệ từ cha Vinhsơn Phạm Trung Thành, Dòng Chúa Cứu Thế, Thư ký Ủy ban Nghệ thuật Thánh (trực thuộc HÐGM Việt Nam). Sau cuộc triển lãm đầy ý nghĩa đó, cũng trong năm 2015, Ủy ban Nghệ thuật Thánh (trực thuộc HÐGM Việt Nam) cũng tài trợ giúp người nghệ sĩ có thêm điều kiện ra đời tập sách ảnh mang tên Ðất và ngụ ngôn Kinh thánh : ngoài phần hình ảnh là các bức tượng gốm tái hiện nhiều câu chuyện trong Kinh Thánh, còn có phần chú thích mang tính minh họa nội dung muốn diễn tả của tác giả.

 

Hỏi ông ở tuổi sáu mươi liệu ông đã thấm mệt, lão nghệ sĩ mái đầu đã điểm muối tiêu trả lời chúng tôi bằng cách tiết lộ hàng loạt các dự án, công trình nghệ thuật gốm, cũng như các tác phẩm gốm đang và sẽ thành hình. Và rồi ông lật dở lại trang sách của mình, chỉ cho xem những dòng ông đã từng rút ruột tỏ bày như sau: “Người hướng dẫn, còn tôi trầm mình trong sáng tạo. Những suy tư trăn trở miên man, những khối hình, lửa và đất hòa quyện, cựa mình tìm cõi sống... Thời gian còn lại, Chúa ơi, thuộc về Người”. Tuy nhiên, điều ông vẫn trăn trở nhiều nhất là mong ước được đóng góp nhiều hơn về chuyên môn mỹ thuật trong các môi trường Công giáo, cũng như mong mỏi sự quan tâm của Giáo hội đối với giới nghệ sĩ nhiều hơn nữa. Ông tâm sự: “Tôi giống như người thợ gặt đứng trước ruộng lúa quê hương chờ được gọi tên”.

Hiện, ông thường di chuyển giữa Sài Gòn và Nha Trang để thực hiện các kế hoạch cá nhân. Lão nghệ sĩ cũng sẵn sàng nhận lời giúp nhiều dự án đất nung tại các tỉnh thành khác như công viên, bảo tàng... Say mê sáng tạo, các tác phẩm của ông dường như liên tục được “trình làng”, khiến trong giới khá ngạc nhiên về sức sáng tác, sức làm việc bền khỏe của ông. Hiện ông đang cải tạo miếng đất 400 mét vuông tại Nha Trang thành phòng trưng bày để mọi người có thể lui tới tham quan, như một nơi lưu giữ các tác phẩm cũng như cái nhìn cuộc sống mang dấu ấn của riêng Ðoàn Xuân Hùng.

 

Minh Hải

Ý kiến bạn đọc ()
Tin khác
Xem thêm