Thứ Tư, 09 Tháng Giêng, 2019 10:16

“...Truyền giáo cần sự phối hợp của mọi thành phần Dân Chúa”

 

PHỎNG VẤN ÐỨC GIÁM QUẢN TÔNG TÒA GIUSE ÐỖ MẠNH HÙNG

Ðầu năm, Báo Công giáo và Dân tộc đã được vị chủ chăn Tổng Giáo phận TPHCM chia sẻ những dự định và các thao thức về mục vụ ở miền đất phồn hoa đô hội này…

 

CGvDT: Đức cha có thể cho các thành phần Dân Chúa Tổng Giáo phận biết một vài con số, thông tin về tình hình truyền giáo của Tổng Giáo phận TPHCM trong những năm gần đây?

- Đức Giám mục Giuse Đỗ Mạnh Hùng: Cùng với Giáo hội hoàn vũ, Tổng Giáo phận luôn ý thức “truyền giáo là bản chất của Giáo hội” (Sắc lệnh Truyền giáo Ad gentes, số 2). Vì thế, mọi sinh hoạt của Tổng Giáo phận luôn hướng đến việc truyền giáo.

Hiện nay, thành phố chúng ta có 8 triệu cư dân và hơn 5 triệu di dân từ các nơi khác đến để sinh sống, làm việc và học tập. Để đón tiếp hơn 5 triệu di dân nhập cư này, TPHCM đang được mở rộng ra bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc. Riêng về Tổng Giáo phận, trước thực tế đó, từ 3 năm nay, Đức cố Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc đã giao cho tôi phối hợp với Ban Loan Báo Tin Mừng của địa phận, do cha Đaminh Ngô Quang Tuyên làm trưởng ban, thực hiện những hoạt động cụ thể như tổ chức các buổi cầu nguyện, tọa đàm và học tập truyền giáo cho linh mục, tu sĩ và giáo dân. Trong 2 năm từ 2016 đến 2018 đã gởi 8 linh mục và 8 nữ tu đi học ngắn hạn tại Singapore, với sự hỗ trợ của cộng đoàn Hội Thừa Sai Paris (MEP) và các nữ tu Canossian tại Singapore. Tổng Giáo phận hiện đã có được 22 giáo điểm, trong đó 10 giáo điểm có thánh lễ thường xuyên; 2 giáo điểm có thánh lễ không thường xuyên; 10 giáo điểm khác đang trong giai đoạn hình thành.

Hai linh mục đầu tiên (Martin Trần Quang Vinh và Vinhsơn Vũ Đức Toàn) đi Singapore học về truyền giáo, ngày 28.3.2016

 

Trong vai trò chủ chăn, Đức cha nhận thấy các linh mục của Tổng Giáo phận đang sống tinh thần truyền giáo ra sao, và các ngài đã đi ra những vùng ngoại biên nào?

- Tôi rất vui mừng vì tinh thần loan báo Tin Mừng luôn được canh tân nơi các linh mục trong giáo phận. Trong chương trình đào tạo tại Đại Chủng viện, hướng dẫn thực hành truyền giáo là một điểm nhấn quan trọng. Ngoài học tập và nghiên cứu tại Đại Chủng viện, có hai sự kiện lớn được tổ chức hằng năm là “ngày Truyền giáo” vào học kỳ I và “ngày Ơn gọi vào học kỳ II. Các thầy cũng được gởi đi đến những nơi truyền giáo để học hỏi kinh nghiệm. Trong những năm gần đây, tinh thần này càng cao hơn, khởi đi từ chuyến viếng thăm Việt Nam vào tháng 1.2015 của Đức Hồng y Fernando Filoni, Tổng Trưởng Bộ Loan Báo Tin Mừng Cho Các Dân Tộc.

Có thể nói, 22 giáo điểm được hình thành là nhờ các linh mục trong 14 giáo hạt đã chủ động đề xuất và cộng tác với Tòa Giám mục để thành lập. Cụ thể, các giáo hạt nội thành hỗ trợ các giáo hạt vùng ngoại biên trong việc hình thành các giáo điểm:

Giáo hạt Gia Định và Phú Nhuận hỗ trợ giáo hạt Thủ Thiêm (phía Đông); Giáo hạt Tân Định hỗ trợ giáo hạt Thủ Đức (phía Đông Bắc); Giáo hạt Gò Vấp và Xóm Mới hỗ trợ giáo hạt Hóc Môn (phía Bắc); Giáo hạt Chí Hòa và Phú Thọ hỗ trợ giáo hạt Tân Sơn Nhì (phía Tây); Giáo hạt Sài Gòn - Chợ Quán hỗ trợ giáo hạt Bình An (phía Tây Nam); Nhóm Doanh nhân Công giáo hỗ trợ giáo hạt Xóm Chiếu (phía Nam).

Chương trình truyền giáo được mọi thành phần Dân Chúa góp phần thực hiện dưới sự điều động của các linh mục tại các giáo xứ và các giáo hạt, đã được trình bày cặn kẽ trước Hội đồng Mục vụ Mở rộng, Hội đồng Linh mục, Ban Tư vấn và Linh mục đoàn trong các cuộc thường huấn và tĩnh tâm, kể từ năm 2015. Đây là chương trình hoạt động truyền giáo chính thức hiện nay của Tổng Giáo phận, và việc truyền giáo hiện nay là tiếp nối chương trình của các chủ chăn trước, cụ thể là Đức cố Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình, Đức cố Giám quản Nicôla Huỳnh Văn Nghi, Đức Hồng y GB Phạm Minh Mẫn, Đức cố Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc.

Một thoáng nhìn lại vài biến cố lịch sử sẽ thấy rõ sự tiếp nối truyền giáo này:

Năm 1954: những người Công giáo di cư đã quy tụ lại để lập nên những lán trại nhưng bao giờ cũng có nhà thờ làm trung tâm, đó cũng là hạt giống mà ngày nay hình thành những giáo xứ di cư trong Tổng Giáo phận.

Năm 1968: vì chiến tranh, nhiều người tiếp tục di cư vào Sài Gòn và người Công giáo đã hình thành nên những giáo xứ mới, ví dụ như giáo xứ Phú Trung vừa kỷ niệm 50 năm thành lập (1968-2018).

Năm 1975: Ban Truyền giáo do cha Bênêđictô Nguyễn Tri Phương làm trưởng ban cùng với ban Caritas do cha Nicolas Huỳnh Văn Nghi làm trưởng ban đã cộng tác với nhau để tiếp tục mở các giáo điểm mà ngày nay hình thành nhiều giáo xứ như Phú Hiền, Phú Lộc, Phú Quý, Thiên Thần, Phú Xuân, Thánh Gia, Công Lý...

Hiện nay, làn sóng di dân ngày càng đông. Trong tổng số hơn 5 triệu người nhập cư, có lối 300.000 di dân Công giáo. Điều này khiến cho việc thành lập các giáo điểm của giáo phận trở thành một nhu cầu cấp bách.

Hai soeurs đầu tiên (Maria Trương Thị Mỹ Tú và Têrêsa Nguyễn Thị Phương Thúy) đi du học về truyền giáo

 

Thưa Đức cha, đâu là những khó khăn trong công cuộc Loan báo Tin Mừng ở bối cảnh hiện tại ?

- Trước thực tế cuộc sống như tôi vừa kể, ai cũng thấy nhu cầu mở các giáo điểm là rất lớn, nhưng để thực hiện thì còn rất nhiều thách đố. Trước hết, về mặt cơ sở vật chất, Tổng Giáo phận rất giới hạn về kinh phí để mua đất và xây dựng các giáo điểm. Khó khăn tiếp đến là về nhân sự: vừa phải đào tạo nhân sự truyền giáo cho những năm tới và trước mắt cần có ngay người đảm trách những giáo điểm truyền giáo. Đồng thời, việc kết hợp mọi thành phần Dân Chúa trong chương trình loan báo Tin Mừng cũng không phải là đơn giản.

Về mặt xã hội, vì Tin Mừng được loan báo cho những con người cụ thể, là những con người toàn diện bao gồm cả hồn lẫn xác, nên việc loan báo Tin Mừng và chăm lo mục vụ đòi hỏi phải quan tâm đến cả những khó khăn kinh tế và cuộc sống của người giáo dân. Điều này cần có sự phối hợp thật lớn, bao gồm nhiều cấp độ và lãnh vực. Trước hết là sự phối hợp cấp toàn quốc của Hội đồng Giám mục Việt Nam. Cụ thể là hình thành chương trình “Ca Di Truyền”, nghĩa là phối hợp Ủy ban Caritas, Di dân và Truyền giáo. Ba Đức Giám mục Chủ tịch của ba Ủy ban này là Đức cha Tôma Vũ Đình Hiệu, UB Caritas ; Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng, UB Di dân ; Đức cha Anphong Nguyễn Hữu Long, UB Truyền giáo đã gặp gỡ và thống nhất liên kết để thực hiện việc loan báo Tin Mừng. Tiếp đến là việc nối kết mọi thành phần Dân Chúa trong Tổng Giáo phận: giám mục, linh mục, tu sĩ, giáo dân tại các giáo xứ, các Dòng tu, các Đoàn thể Tông đồ giáo dân... để thực hiện kế hoạch loan báo Tin Mừng. Cuối cùng là việc gặp gỡ giữa Tòa Tổng Giám mục và chính quyền các cấp để trao đổi, nhằm hình thành được các giáo điểm, phục vụ cách tốt nhất cho bà con giáo dân, trong đó đại đa số là anh chị em di dân Công giáo.

Các giáo hạt thuộc Tổng Giáo phận TPHCM

 

Ở trên Đức cha có giới thiệu về 22 giáo điểm đã hình thành trong Tổng Giáo phận. Xin Đức cha cho độc giả CGvDT biết thêm một số thông tin và những sinh hoạt hiện tại của những nơi này ?

- Căn bản nhất là phải đáp ứng nhu cầu về tâm linh qua các Bí tích và qua việc dạy giáo lý, đồng thời cũng đáp ứng một số vấn đề trong cuộc sống cụ thể của bà con giáo dân tại các giáo điểm. Một cách tổng quát, giáo phận đang cố gắng thực hiện định hướng mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã đưa ra trong việc chăm sóc cho anh chị em di dân, với 4 động từ: đón tiếp, bảo vệ, phát triển, hội nhập.

Xin đơn cử một vài trường hợp:

Giáo điểm Vĩnh Lộc B (huyện Bình Chánh) vừa mở ra cách đây 2 năm, nhưng đến nay, số giáo dân đến dâng lễ ngày Chúa nhật đã lên đến 6 ngàn người. Riêng thiếu nhi, có hơn 1.200 em đăng ký học giáo lý. Vì chưa có nhà, nên các em học giáo lý dưới những “nhà vòm” (được phủ bằng bạt và những giàn dây leo). Tương tự như vậy, giáo điểm Vĩnh Lộc A (cũng thuộc huyện Bình Chánh) cũng có khoảng 1 ngàn người đến dâng lễ mỗi ngày Chúa nhật.

Giáo điểm Phanxicô Bình Tân thuộc giáo xứ Bình Thuận (quận Bình Tân) lại có nét riêng: Do Bình Thuận có hơn 23.000 giáo dân, trong đó có khoảng 10 ngàn người ở bên kia Quốc lộ 1, nên việc đi đến nhà thờ Bình Thuận gặp rất nhiều khó khăn và nguy hiểm cho người già và trẻ em, bởi phải băng qua quốc lộ. Việc hình thành giáo điểm Bình Tân đem lại nhiều thuận lợi anh chị em giáo dân. Tương tự như vậy, giáo điểm Bà Điểm (huyện Hóc Môn) thuộc giáo xứ Bà Điểm; giáo điểm Cây Dương thuộc giáo xứ Thủ Đức là giáo họ được hình thành để đáp ứng nhu cầu của giáo dân sống xa nhà thờ.

Giáo điểm Doi Lầu và An Nghĩa (ở huyện Cần Giờ) được thành lập để chăm lo cho giáo dân dù chỉ là thiểu số, đồng thời hỗ trợ thêm cho đại đa số anh chị em lương dân. Từ khi có giáo điểm này, rất nhiều bà con đến sinh hoạt. Tôi đã đến dâng lễ tại đây, hơn một nửa số người tham dự thánh lễ không phải là Công giáo; cũng vậy, các em giúp lễ hầu hết là bên lương. Các em thiếu nhi không có đạo cũng tham gia một số sinh hoạt tôn giáo của giáo điểm như ca đoàn, giúp lễ, dâng hoa... Ngoài ra, các em còn được các cha và các sơ hướng dẫn đời sống đạo đức và bổ túc văn hóa. Trước hoàn cảnh thiếu thốn nước sạch, cha Giuse Nguyễn Văn Khiêm - linh mục phụ trách giáo điểm - với sự giúp đỡ của các đoàn thể tông đồ giáo dân từ nội thành đến, đã mua máy lọc nước để phục vụ nước uống sạch cho bà con trong vùng.

Nói tóm lại, mỗi giáo điểm có những nét riêng với những điểm nhấn nhằm đáp ứng nhu cầu cho người dân tại đó. Nơi thì chăm sóc cho người Công giáo xa nhà thờ, nơi thì lo cho di dân, nâng đỡ người bên lương hay hỗ trợ người nghèo...

 

Cần tối thiểu 50 nhưng chỉ mới hình thành 22 giáo điểm. Tiến trình thực hiện các nơi còn lại được dự tính ra sao, thưa Đức cha?

- Tổng Giáo phận ước lượng cần 50 giáo điểm để đón tiếp hơn 300.000 anh chị em Công giáo di dân, tức trung bình mỗi nơi đón khoảng 6.000 người. Đến nay, chỉ mới có đất cho 22 giáo điểm, còn phải xây dựng những cơ sở nữa. Riêng với 28 nơi còn ở “thì tương lai” thì dự tính trước tiên sẽ lập giáo điểm tại những khu vực có nhiều giáo dân sống xa nhà thờ nhằm đáp ứng ngay nhu cầu thiêng liêng của họ. Kế đến, sẽ mở tại những khu vực mới hình thành của thành phố để đón tiếp anh chị em giáo dân và lương dân, vì khi có nhà thờ giáo dân sẽ về nhiều hơn. Tâm lý người Công giáo đi đâu cũng mong muốn được ở gần nhà thờ. Ngoài ra, như chúng ta biết, quỹ đất của TPHCM rất giới hạn nên để đáp ứng nhu cầu dân số ngày càng gia tăng, nhiều chung cư với những khu nhà cao tầng đang hình thành. Chúng tôi cũng hướng đến việc mở các “giáo điểm chung cư”, để đáp ứng nhu cầu tôn giáo của anh chị em giáo dân chọn phương cách định cư này.

 

Chắc hẳn Tổng Giáo phận cũng đã có chương trình đào tạo nhân lực để phục vụ lâu dài cho sứ vụ chung này?

- Đúng vậy, chúng ta có những kế hoạch ngắn hạn và dài hạn để đào tạo nhân sự. Với kế hoạch ngắn hạn thì như tôi đã nói trên, giáo phận đã gởi 8 linh mục và 8 nữ tu đi học tại Singapore theo từng đợt trong 2 năm 2016-2018. Tại đó, sống trong cộng đoàn của các thừa sai, họ được đào tạo về ngoại ngữ, được huấn luyện về hồn tông đồ và về kỹ năng sống của một nhà truyền giáo. Trở về Việt Nam, họ tiếp tục làm việc trong những công việc mục vụ tông đồ đang được trao phó, đồng thời được đào tạo thêm và tham gia cụ thể vào những sinh hoạt truyền giáo của giáo phận tại các giáo điểm. Sau một thời gian, nếu thấy thích hợp, Giám mục và Bề trên nhà dòng sẽ bổ nhiệm họ trong sứ vụ truyền giáo với toàn thời gian.

Về kế hoạch dài hạn, trong số 8 linh mục trên, cha Giuse Nguyễn Duy Khương đã được Đức cố Tổng Phaolô Bùi Văn Đọc gởi đi học chuyên sâu tại Học viện Truyền giáo tại Phi Luật Tân (Divine Word Institute of Mission Studies); đồng thời, Ban Truyền giáo cũng mời thêm một số linh mục, tu sĩ nam nữ các Dòng, và một số giáo dân cộng tác trong việc truyền giáo; bên cạnh đó, còn phải tiếp tục đào tạo thêm các linh mục giáo phận chuyên lo việc truyền giáo.

Có một tin vui nữa là từ đầu năm 2018, hai “Nhóm trẻ Truyền giáo” thuộc giáo xứ Bình Đông và giáo xứ Phú Hạnh đã được thành lập với 50 bạn trẻ do cha Giuse Nguyễn Quốc Thắng, chánh xứ Phú Hạnh hướng dẫn. Hằng tuần, các bạn họp nhau để cầu nguyện, chia sẻ Lời Chúa, và làm việc tông đồ như thăm người nghèo, neo đơn, sinh hoạt thiếu nhi, ủy lạo, thăm các giáo điểm… Sắp tới, chương trình “Nhóm trẻ Truyền giáo” sẽ được phát triển nhiều hơn nữa tại các giáo xứ khác.

Các đoàn thể tông đồ giáo dân (Caritas, Legio, các Bà Mẹ Công giáo, Gia Đình Phạt Tạ Thánh Tâm, Giới Trẻ…) từ các giáo xứ nội thành cũng được mời gọi đến hỗ trợ các giáo điểm. Họ sẽ thăm viếng, chia sẻ, hỗ trợ để hình thành và phát triển những đoàn thể tại giáo điểm. Ví dụ năm 2017-2018 vừa qua, cha Ernest Nguyễn Văn Hưởng, đại diện Giám mục đặc trách các Phong trào Tông đồ giáo dân đã tổ chức cho các đoàn thể tông đồ thường xuyên đến hỗ trợ các giáo điểm Doi Lầu, giáo điểm An Nghĩa (huyện Cần Giờ - phía Nam). Năm 2019, các hội đoàn này hướng đến hỗ trợ các giáo điểm Vĩnh Lộc B và giáo điểm Bình Tân (phía Tây); năm 2020, sẽ hỗ trợ các giáo điểm phía Bắc (huyện Hóc Môn...).

Giáo phận cũng chủ trương tổ chức các buổi nói chuyện, thuyết trình về vấn đề truyền giáo tại các giáo hạt, giáo xứ, nhằm khơi lên “thao thức truyền giáo” nơi bà con giáo dân.

Canh thức Truyền giáo tại Đại Chủng Viện

 

Thưa Đức cha, ngoài tham gia theo hội đoàn, mỗi giáo dân còn có thể cộng tác bằng cách nào với các chủ chăn trong mục vụ truyền giáo tại địa phương?

- Ba công việc mà mọi người có thể cộng tác với các chủ chăn trong mục vụ truyền giáo tại địa phương là cầu nguyện, dấn thân và đóng góp.

Cầu nguyện: chúng ta nhớ lại lời Chúa Giêsu mời gọi các Tông đồ: “Lúa chín đầy đồng mà thợ gặt thì ít” (Lc 10,2a); nhưng chưa vội vã đi gặt ngay, mà trước tiên “anh em hãy XIN chủ sai thợ gặt lúa về” (Lc 10,2b), nghĩa là mời gọi chúng ta hãy cầu nguyện trước hết và trên hết. Điều quan trọng này tất cả giáo dân đều tham gia được (từ thiếu nhi đến các cụ cao niên hay người bệnh tật, hoặc người nghèo nhất đều có thể làm). Tôi đề nghị mỗi giáo xứ tổ chức hằng tháng một giờ chầu để cầu nguyện cho việc truyền giáo. Còn tại nhà, tôi ước mong các gia đình luôn “cầu nguyện cụ thể cho việc truyền giáo trong kinh tối ”. Tổng Giáo phận có bộ sách “Gia đình cầu nguyện với Lời Chúa hằng ngày” đã phát hành vào dịp giỗ 100 ngày Đức cố Tổng Phaolô Bùi Văn Đọc (15.6.2018), sẽ là những gợi ý rất đáng quý cho từng nhà.

Dấn thân: mời gọi anh chị em tham gia những sinh hoạt hỗ trợ các giáo điểm truyền giáo như thăm viếng, phục vụ, bác ái…

Đóng góp: mùa Vọng và mùa Giáng Sinh hằng năm sẽ quyên tiền cho việc truyền giáo. Ban Loan báo Tin Mừng sẽ triển khai thêm “Nhóm 10 truyền giáo” để hỗ trợ cho việc truyền giáo: ai muốn tham gia sẽ đóng góp 10 kinh Kính Mừng mỗi ngày và 10.000 đồng mỗi tháng.

 

Với những kế hoạch và chương trình rất cụ thể và phong phú này, chắc chắn Tổng Giáo phận của chúng ta sẽ gặt được nhiều hoa trái trong việc loan báo Tin Mừng. Cuối cùng, chúng con xin Đức cha có đôi lời nhắn nhủ đến độc giả Báo Công giáo và Dân tộc trước thềm năm mới 2019?

- Tôi cảm ơn mọi thành phần Dân Chúa của Tổng Giáo phận TPHCM và mọi ân nhân trong cũng như ngoài giáo phận đã góp phần xây dựng các giáo điểm qua lời cầu nguyện, khích lệ; qua việc dấn thân và đóng góp vật chất. Cùng với toàn thể Giáo Hội đang hướng về tháng 10.2019, được gọi là “Tháng Truyền Giáo Ngoại Thường” (extraordinary Missionary Month) nhân dịp kỷ niệm 100 năm Tông thư Maximum Illud (1919-2019) của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XV ban hành ngay sau Thế chiến thứ I (chiến tranh chết chóc vì thiếu Tin Mừng), tôi ước mong cùng được cộng tác với mọi người để thi hành sứ mạng mà Chúa Giêsu đã trao lại cho Giáo hội: “Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo” (Mc 16,15).

Kính chúc quý cha, quý tu sĩ nam nữ và toàn thể anh chị em một Năm Mới tràn đầy Chúa Giêsu là Niềm Vui và Tin Mừng của Thiên Chúa, đồng thời hăng say ra đi loan báo Chúa Giêsu cho mọi người.

 

Chúng con xin hết lòng cảm ơn Đức cha!

 

Hùng Luân thực hiện

Ý kiến bạn đọc ()
Tin khác
Xem thêm