Đột quỵ

Tôi nghe nói khi bị đột quỵ nếu được đưa tới bệnh viện sớm dùng thuốc tan cục máu đông thì có thể khỏi hoàn toàn không bị di chứng, không bị tàn phế. Xin bác sĩ giải thích rõ hơn về vấn đề này. Xin chân thành cảm ơn.

Trần Văn Đông - 56 tuổi - Tân Bình - TpHCM

Đột quỵ, hay còn gọi là tai biến mạch máu não, xảy ra khi một phần của não bị tổn thương do căn nguyên mạch máu. Khi dòng máu không thể đi đến não, các tế bào não sẽ ở trong tình trạng thiếu máu và chết đi. Có hai loại đột quỵ chính là thiếu máu não và xuất huyết não. Thiếu máu não xảy ra khi mạch máu bị hẹp hoặc tắc, làm cho không đủ máu chuyên chở oxy và các chất dinh dưỡng cho não. Xuất huyết não xảy ra khi thành mạch máu bị vỡ đột ngột, gây chảy máu vào trong não.

Huyết khối (thrombus) là cục máu đông làm tắc nghẽn dòng chảy trong lòng mạch máu não và gây ra đột quỵ thiếu máu não. Huyết khối hình thành được là do fibrin. Trong quá trình ly giải cục huyết khối, plasmin là một chất có tác dụng tiêu hủy firbin tạo thành các sản phẩm thoái hóa có thể hòa tan được.

Chất hoạt hóa plasminogen mô tái tổ hợp rTPA (với tên gọi Alteplase) có tác dụng chọn lọc trên fibrin, chuyển plasminogen thành plasmin, làm tan cục huyết khối. Đây là thuốc duy nhất được Hoa Kỳ (cơ quan FDA)) chấp thuận sử dụng trong điều trị đột quỵ thiếu máu não cấp trong vòng 3 giờ kể từ khi có triệu chứng đầu tiên.

Hiệu quả của thuốc: thuốc rTPA (Alteplase) làm giảm tàn tật và tăng khả năng phục hồi vận động của bệnh nhân sau đột quỵ, nhưng muốn có tác dụng thì phải sử dụng trong vòng 3 giờ kể từ khi có triệu chứng đầu tiên của đột quỵ, dùng thuốc càng sớm thì khả năng thành công càng cao. Do vậy, bệnh nhân cần được đưa đến bệnh viện hoặc các trung tâm y tế có khả năng điều trị càng sớm càng tốt. Kết quả từ các nghiên cứu cho thấy, điều trị sớm với thuốc tiêu sợi huyết trong 3 giờ đầu làm tăng thêm ít nhất 30% tỷ lệ không bị tàn phế hoặc chỉ tàn phế ở mức tối thiểu, trong đó 13% bệnh nhân đạt phục hồi chức năng hoàn toàn hoặc gần hoàn toàn sau 3 tháng. Nói cách khác cứ 3 bệnh nhân được điều trị sẽ có thêm 1 bệnh nhân đạt kết quả tốt hơn so với không điều trị, và cứ 8 bệnh nhân sẽ có 1 bệnh nhân trở về cuộc sống bình thường.

Tác dụng không mong muốn của thuốc là biến chứng xuất huyết.

Để phát huy hiệu quả của thuốc tiêu sợi huyết cũng như hạn chế tai biến xuất huyết, cần phải tuân thủ đúng chỉ định và loại trừ các chống chỉ định của thuốc này:

- Chỉ định dùng thuốc tiêu sợi huyết:1/ tuổi #18; 2/Nhồi máu não cấp được xác định bằng dấu khiếm khuyết thần kinh khu trú; 3/Thời gian khởi phát đột quỵ đến khi dùng thuốc #180 phút;4/Không có hình ảnh xuất huyết não trên CT hoặc MRI

- Chống chỉ định dùng thuốc tiêu sợi huyết:1/Bằng chứng xuất huyết nội sọ trên CT không tiêm thuốc; 2/Triệu chứng lâm sàng gợi ý xuất huyết dưới nhện mặc dù CT sọ não bình thường; 3/Hình ảnh CT sọ não có nhồi máu não lớn trên 1/3 bán cầu; 4/Tiền sử đột quỵ xuất huyết não; 5/Huyết áp không kiểm soát được (Huyết áp tâm thu >185mmHg, huyết áp tâm trương > 110mmHg); 6/Dị dạng động tĩnh mạch, túi phình, u não; 7/Có bằng chứng động kinh lúc khởi phát đột quỵ; 8/Có khuynh hướng chảy máu cấp (tiểu cầu <100.000/mm3, sử dụng heparin 48 giờ trước đó, đang sử dụng thuốc chống đông (Cumadin, Wafarin); 9/Trong vòng 3 tháng có: phẫu thuật sọ não hoặc cột sống, chấn thương đầu, đột quỵ; 10/ Chọc dò tủy sống hoặc động mạch tại vị trí không băng ép được trong vòng 7 ngày; 11/Phụ nữ có thai; 12/Bệnh nhân có khiếm khuyết thần kinh lớn (thang điểm NIHSS >22) hoặc triệu chứng nhẹ (thang điểm NIHSS < 4 và không nói khó hoặc cải thiện triệu chứng nhanh; 13/Tiền sử chấn thương lớn hoặc phẫu thuật lớn trong 14 ngày; 14/Tiền sử xuất huyết tiêu hóa, tiết niệu trong vòng 21 ngày; 15/Nhồi máu cơ tim trong vòng 3 tháng; 16/Đường huyết < 50mg/dL hoặc >400mg/dL; 17/ Trên 80 tuổi.

Ths.Bs Trung Phan

Chia sẻ:

Bình luận

có thể bạn quan tâm

Trước kết quả học tập của con...
Trước kết quả học tập của con...
Một năm học vừa khép lại, các trường học đã tổ chức tổng kết cuối năm để bước vào kỳ nghỉ hè. Trước kết quả học tập của con, các bậc cha mẹ hôm nay nghĩ gì và mong muốn điều gì?…
Trân trọng môi trường
Trân trọng môi trường
Năm 1972, Ðại hội đồng Liêp Hiệp Quốc chọn ngày 5.6 hằng năm làm Ngày Môi trường Thế giới. Từ lần tổ chức đầu tiên tại thành phố Stockholm của Thụy Ðiển, đến nay, Ngày Môi trường Thế giới đã phủ khắp toàn cầu. Từ năm 1982, Việt Nam đã...
Chông chênh phận làm cha mẹ trẻ
Chông chênh phận làm cha mẹ trẻ
Có những bạn trẻ kết hôn sớm, có con lúc còn rất trẻ, mọi thứ từ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp, vốn sống… hãy còn mong manh, gánh nặng làm cha làm mẹ đặt lên vai có khi quá sức…
Trước kết quả học tập của con...
Trước kết quả học tập của con...
Một năm học vừa khép lại, các trường học đã tổ chức tổng kết cuối năm để bước vào kỳ nghỉ hè. Trước kết quả học tập của con, các bậc cha mẹ hôm nay nghĩ gì và mong muốn điều gì?…
Trân trọng môi trường
Trân trọng môi trường
Năm 1972, Ðại hội đồng Liêp Hiệp Quốc chọn ngày 5.6 hằng năm làm Ngày Môi trường Thế giới. Từ lần tổ chức đầu tiên tại thành phố Stockholm của Thụy Ðiển, đến nay, Ngày Môi trường Thế giới đã phủ khắp toàn cầu. Từ năm 1982, Việt Nam đã...
Chông chênh phận làm cha mẹ trẻ
Chông chênh phận làm cha mẹ trẻ
Có những bạn trẻ kết hôn sớm, có con lúc còn rất trẻ, mọi thứ từ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp, vốn sống… hãy còn mong manh, gánh nặng làm cha làm mẹ đặt lên vai có khi quá sức…
Về tìm chiếc giày bảy dặm
Về tìm chiếc giày bảy dặm
Ở đâu không biết, chứ miền Trung là một kho tàng chuyện cổ tích. Quê tôi nằm bên bờ sông Trà Khúc, bóng núi như chiếc ấn đóng xuống lòng sông, người xưa gọi là núi Thiên Ấn.
Khi cha mẹ sáng tạo đồ chơi cho con
Khi cha mẹ sáng tạo đồ chơi cho con
Bên cạnh nhiều bậc cha mẹ đi sắm đồ chơi cho con cái, có một bộ phận phụ huynh tận dụng khả năng khéo tay, tự làm cho trẻ những món đồ theo cách thủ công, vừa tiết kiệm chi phí lại vừa đúng với sở thích của con…
Trẻ ở thôn quê và mùa hè
Trẻ ở thôn quê và mùa hè
Trẻ quê có nhiều thú vui trong hè qua bao nhiêu trò chơi tích lũy theo thời gian truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, thành một vốn văn hóa.
Về quê nghỉ hè
Về quê nghỉ hè
Trải nghiệm mùa hè không còn xa lạ với gia đình tôi. Tùy theo mỗi năm mà cả nhà sẽ lên một lịch trình ngắn, vừa tiết kiệm chi phí tối đa, lại vừa có thể về thăm nhà.
Giúp con “xả hơi” sau một năm học miệt mài
Giúp con “xả hơi” sau một năm học miệt mài
Khi học kỳ II vừa khép lại, bước vào mùa hè, các bậc cha mẹ thường cho con trẻ nghỉ xả hơi để lấy lại năng lượng sau những tháng ngày học tập căng thẳng. Một chuyến du lịch trong hay ngoài nước, hay chỉ là một chuyến về thăm...
“Lấy nghèo nuôi con trai, lấy giàu nuôi con gái”?
“Lấy nghèo nuôi con trai, lấy giàu nuôi con gái”?
Một người thợ mộc khéo tay rất được khách hàng tín nhiệm, nhờ tháo vát và ham học hỏi, đã đủ sức làm trụ cột kinh tế của gia đình, đảm bảo mức sống tốt cho vợ và ba đứa con.