“Hãy nhớ, ta đang sống !”

Phim “Memento Mori: Ðất” (Memento Mori, tạm dịch: Hãy nhớ ngươi sẽ chết) của đạo diễn trẻ Marcus Vũ Mạnh Cường phỏng theo câu chuyện có thật về Vân - người mẹ Công giáo bị ung thư và gia đình nghèo. Những ngày cuối đời, Vân cũng như gia đình chuẩn bị cho sự ra đi của mình bằng sự phó thác vào Chúa…

Cảnh trong phim: Vân và hai con gái, dưới cánh đồng hoa bất tử

Tuy không phải là người Công giáo, nhưng đạo diễn Vũ Mạnh Cường sống nhiều năm ở châu Âu, nơi Công giáo có tầm ảnh hưởng sâu rộng. Trong bản phim “Memento Mori: Earth” được dựng đầu tiên, anh có trích một câu trong Kinh Thánh về bữa ăn cuối cùng của Chúa Giêsu để dùng làm lời đề từ. Tuy nhiên, sau đó đã lược bỏ ở bản hoàn chỉnh bởi theo anh: “Tôi nghĩ, Kinh Thánh đã hiển hiện trong hành vi và tinh thần của nhân vật, nên không còn cần đến dòng đề từ đó nữa”.

Quá trình nghiên cứu cho phim, đạo diễn Cường đã tham vấn một số linh mục ở nhà thờ Hàm Long (Hà Nội) và nhà thờ Ka Đơn (Lâm Đồng). Anh cho biết: “Tôi từng mang tiểu phẩm sân khấu “Memento Mori” tới diễn tại nhà thờ Ka Đơn năm 2018. Một cảnh quay ca đoàn trong phim cũng thực hiện tại nhà thờ Hàm Long năm 2019. Tôi đặc biệt quan tâm tới lễ Tro và đã được nghe các linh mục giảng giải. Các ngài tặng cho tôi những cuốn sách với nhiều tư liệu quý về cách nhìn của Công giáo về cái chết, những thông điệp của Đức Giáo Hoàng Phanxicô về tình huynh đệ và gia đình. Các anh chị em Công giáo cũng chia sẻ những góc nhìn thực tế từ họ, giúp tôi hiểu về cách thực hành đạo trong đời sống ở các vùng miền. Tất cả những nghiên cứu trong nhiều năm đó giúp tôi kể câu chuyện phim với vai trò quan trọng của đức tin”.

Trong hành trình thực hiện dự án Memento Mori, anh Cường cho rằng, Chúa đã luôn hiện diện theo nhiều cách: “Người vừa hỗ trợ, chỉ đường, vừa chất vấn và thử thách tôi. Ở vào thời điểm tôi cảm thấy đơn độc trong việc thực hiện bộ phim, Người gởi đến một thiên sứ. Người này đặt ra những câu hỏi thử lòng kiên định của tôi. Khi biết rằng tôi đã chọn lựa đi đến cùng bất kể khó khăn, người đó tặng tôi một mặt dây chuyền hình cây thánh giá bằng gỗ được mang về từ thánh địa Jerusalem. Khi Covid xảy đến, Chúa có lẽ đã giúp tôi vượt qua những khoảnh khắc hồ nghi, hoặc mang đến những cộng sự quan trọng và cần thiết cho dự án. Như việc tôi tìm được nữ diễn viên chính vào vai Vân ở thời điểm quyết định chỉ còn cách đợt quay chính hai tuần…”.

Theo anh Cường, tinh thần Công giáo giúp phim tiếp cận cái chết một cách trực diện nhất. Nhân vật Vân nhận thức được sự ra đi vào cõi vĩnh hằng, và cô chuẩn bị cho điều đó, thu vén những thứ có thể, cho gia đình nhỏ của mình. Cô tìm thấy ý nghĩa của sự ra đi trong việc có thể để lại một phần cơ thể cho người khác cần (hiến giác mạc). Đó là cơ hội tái sinh của đời người, gợi lên niềm hy vọng về sự Phục Sinh trong Kitô giáo.

Trong “Memento Mori: Đất”, việc chọn Thiên Chúa là đức tin của gia đình trong câu chuyện là điều đến tự nhiên. Đặc biệt đối với Vân, trong ngày tháng cuối đời, cô thường xuyên đơn độc trong phòng tối, nhưng ánh sáng đến từ Thiên Chúa soi rọi cho cô có thêm nghị lực sống. “Khi truyền thông về Memento Mori, chúng tôi sử dụng thông điệp “Hãy nhớ, ta đang sống!”. Đó là lời nhắc nhở về chính bản thân mỗi chúng ta, có đang ý thức về sự tồn tại của mình hay không? Một câu hỏi triết học. Tôi hy vọng rằng xem phim xong, ai cũng sẽ bắt đầu làm một việc ý nghĩa cho chính mình hoặc cho người khác”, đạo diễn Cường gởi gắm.

XUÂN HUY