Khám phá mới về trang phục thời các vua Solomon, David

Một phát hiện vừa được công bố trong lĩnh vực khảo cổ học có thể mang đến manh mối về trang phục của vua David và vua Solomon cách đây 3.000 năm.

Giới hữu trách Israel tuyên bố vừa phát hiện chứng cứ hiếm hoi về loại vải được nhuộm màu của hoàng tộc, có niên đại từ thời các vị vua Do Thái như David và Solomon, ở miền nam nước này. Theo báo The Times of Israel, trong một cuộc khai quật thung lũng Timna, các nhà nghiên cứu đã tìm được một mẩu vải dệt, một núm tua và những sợi len được nhuộm màu tím thường dùng cho các thành viên hoàng gia thời xưa ở vùng này. Ðây là màu sắc đặc trưng, chỉ có vua chúa được sử dụng trong các cung đình cổ đại, và từng được Kinh Thánh đề cập, cũng là màu chuyên dụng của các vị vua Do Thái.

Mỏ đồng được cho rằng hoạt động từ thời vua Solomon

Màu nhuộm đắt hơn vàng ròng

Cách vịnh Aqaba trên bờ Hồng Hải khoảng 30 cây số về hướng bắc, thung lũng Timna từng là nơi rất giàu quặng đồng và được khai thác từ thiên niên kỷ thứ 5 Trước Công nguyên. Cho đến nay, giới học giả vẫn tiếp tục tranh luận về giả thuyết cho rằng nơi này hoạt động dưới thời vua Solomon. Nhờ vào công nghệ xác định đồng vị carbon, các nhà khoa học phân tích được niên đại của số mẫu vật trên. Cụ thể, chúng được ước tính có niên đại trên dưới 3.000 năm tuổi, có nghĩa là tồn tại từ khoảng năm 1.000 TCN, mà theo Sách Thủ lãnh (Cựu Ước), trùng với thời điểm của các vương triều thuộc Vương quốc thống nhất. Trong giai đoạn này, Cựu Ước ghi nhận các triều đại của các vua David và Solomon trị vì Jerusalem.

Các mẩu vải, sợi vừa được phát hiện

“Ðây là một phát hiện vô cùng thú vị và hết sức quan trọng”, theo Crux Now dẫn lời tiến sĩ Naama Sukenik, người đứng đầu bộ phận chuyên nghiên cứu các khám phá hữu cơ thuộc Cơ quan Quản lý Cổ vật Israel. “Thời xưa, các trang phục màu tím gắn liền với giới quý tộc, tư tế và tất nhiên cả hoàng tộc”, tiến sĩ phân tích. Ông lưu ý rằng màu nhuộm được làm từ chất chiết xuất khỏi cơ thể của các động vật thân mềm ở Ðịa Trung Hải. Vùng biển này cách thung lũng Timna khoảng 300 km. Cách đây nhiều ngàn năm, loại màu nhuộm trên có giá trị còn hơn vàng ròng.

“Cho đến mới đây, chúng tôi chỉ tìm được phần còn lại của lớp ngoài động vật nhuyễn thể và những bình chứa còn dính những mảng thuốc nhuộm. Tuy nhiên, phát hiện này cũng đủ để chứng minh rằng con người từ thời đồ sắt đã có thể sản xuất ra màu nhuộm tím. Giờ đây, lần đầu tiên chúng tôi nắm trong tay chứng cứ trực tiếp về những mẫu vải nhuộm, được tự nhiên bảo quản suốt 3.000 năm qua”, tiến sĩ Sukenik phấn khởi chia sẻ.

Vai trò của thung lũng Timna

Khám phá mới là kết quả dự án hợp tác giữa Cơ quan Quản lý Cổ vật Israel, Ðại học Tel Aviv và Ðại học Bar-Ilan. Giáo sư Erez Ben-Yosef, công tác tại khoa Khảo cổ của Ðại học Tel Aviv, cho biết điều kiện khí hậu cực kỳ khô tại thung lũng đã giúp bảo quản tốt các mẫu vải trên. “Cho dù khai quật thêm một trăm năm nữa ở Jerusalem, chúng tôi vẫn không thể nào tìm được vải từ 3.000 năm trước. Thung lũng Timna là nơi ngoại lệ trong việc bảo quản cổ vật”, vị giáo sư cho biết.

Theo ông Ben-Yosef, trung tâm sản xuất đồng ở Timna từng thuộc về vương quốc Edom như ghi nhận của Kinh Thánh. Ðây là vương quốc giáp với vương triều Israel ở phía nam. “Phát hiện mới củng cố giả thuyết của chúng tôi rằng từng có một tầng lớp tinh anh ở Timna, chứng thực sự tồn tại của xã hội phân tầng ở khu vực. Do các động vật nhuyễn thể bắt nguồn từ Ðịa Trung Hải, xã hội này rõ ràng duy trì quan hệ giao thương với cộng đồng sinh sống ở ven biển. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn chưa tìm được bất kỳ nơi định cư nào của con người sống vào thời Edom. Có lẽ do vương quốc Edom phổ biến văn hóa sống du mục”, ông cho biết.

Thung lũng Timna

Những gì tìm được ở thung lũng Timna có lẽ cũng phản ảnh thực tế vào thời các vị vua Do Thái, theo nhà nghiên cứu. “Thật sự sai lầm khi cho rằng phải có sự hiện diện của những cung điện, pháo đài, chúng ta mới có thể chứng minh sự tồn tại của các triều đại Vương quốc thống nhất như Kinh Thánh phản ảnh”, ông chỉ ra. Kết quả nghiên mới tại thung lũng Timna cho thấy, dù không có các cấu trúc xây dựng hoành tráng, rõ ràng các vị vua Do Thái thời xưa vẫn trị vì những xã hội phức tạp, thành lập liên minh và xây dựng quan hệ thương mại, cũng như phát động các cuộc chiến với nhau.

“Sự thịnh vượng của một xã hội du mục không thể đo đếm bằng các cung điện và tượng đài, mà là những thứ không kém phần giá trị trong xã hội cổ đại, như hoạt động sản xuất đồng tại Timna và sự tồn tại của thuốc nhuộm màu tím”, giáo sư Ben-Yosef kết luận.