Kiểm lâm Mỹ đã nhận trách nhiệm trong cả hai vụ cháy rừng gộp lại và dẫn đến sự kiện cháy rừng lớn nhất trong lịch sử bang New Mexico vào cuối tháng 4.
Mới đây, Kiểm lâm Mỹ công bố kết quả điều tra cho thấy vụ cháy Hermit’s Peak được ghi nhận từ ngày 6.4 bắt nguồn từ một vụ cháy do chính các nhân viên của lực lượng này thực hiện như là biện pháp phòng tránh cháy rừng. Vụ cháy Calf Canyon xảy ra ngày 16.4 cũng bắt nguồn từ từ lý do tương tự. Sự kết hợp của hai vụ hỏa hoạn này đã gây ra vụ cháy rừng khủng khiếp mang tên siêu cháy rừng Hermit’s Peak/Calf Canyon.
 |
“Có kiểm soát” thành “mất kiểm soát”
Việc thực hiện các đám cháy “có kiểm soát” để loại bỏ các cây, cỏ đã khô héo, tránh để chúng trở thành những mồi lửa trong tương lai, là điều rất phổ biến. Tuy nhiên, khi các đám cháy “có kiểm soát” bị “mất kiểm soát” và âm thầm bùng lên thì đã gây đại họa. Lẽ ra phải bị dập tắt vào ngày 29.1, lửa từ vụ cháy Calf Canyon được cho là đã bị khống chế vẫn còn âm ỉ và tồn tại bất chấp 3 đợt tuyết cuối mùa, rồi bùng lên lại và thoát được các hàng rào kiểm soát vào tháng 4. Dưới sự hỗ trợ của gió lớn, đám cháy Calf Canyon lan rộng và kết hợp với vụ hỏa hoạn Hermits Peak, cũng bắt nguồn từ một “đám cháy chủ động” bị mất kiểm soát của Kiểm lâm Mỹ. Hậu quả là bang New Mexico trải qua sự kiện cháy rừng lớn nhất từ trước đến nay, theo báo USA TODAY.
 |
Phát hiện trên đã chuyển toàn bộ trách nhiệm gây cháy rừng hiện vẫn diễn ra cho Kiểm lâm Mỹ. Ít nhất 330 ngôi nhà đã bị lửa thiêu rụi, gần 1.300 km2 rừng thông trên cao và đồng cỏ bị đốt sạch. Hàng ngàn người phải tháo chạy khỏi các khu dân cư ở gần đó, trong khi tổn thất về môi trường vẫn chưa tính toán được. Khoảng 3.000 lính cứu hỏa cùng với máy bay và trực thăng tiếp tục chống chọi với lửa đỏ. Lửa lan đến những khu nghỉ dưỡng trên núi và các cộng đồng thổ dân. Tính đến đầu tháng 6, nỗ lực dập lửa đã ngốn hơn 132 triệu USD, tăng lên mức 5 triệu USD/ngày.
Sau khoảng 2 tháng, Đài CNN dẫn thông tin từ lực lượng cứu hỏa cho biết đến nay đã khống chế được 70% vụ cháy Hermit’s Peak/Calf Canyon. Tuy nhiên, phạm vi cháy rừng vẫn lan ra và việc chữa lửa bị ảnh hưởng bởi nạn hạn hán khắc nghiệt, gió lớn, lượng mưa thấp.
 |
Thời tiết cực đoan
Ông Stewart Turner, nhà phân tích diễn biến của các đám cháy, cảnh báo rằng giới hữu trách nên theo sát các chỉ dấu “đỏ”, chỉ tình trạng thời tiết khô nóng với gió mạnh, trong lúc xử lý sự kiện siêu cháy rừng Hermit’s Peak/Calf Canyon. “Thời tiết là quan ngại lớn đối với chúng tôi”, ông Turner nhận định.
Trong vài năm gần đây, Mỹ trải qua những sự kiện thời tiết cực đoan với tần suất chưa từng có. Năm 2021, miền tây Mỹ bị cháy rừng nghiêm trọng, trong khi miền đông bị nhấn chìm bởi mưa lớn gây ngập lụt. Nước này liên tục ghi nhận các mức nhiệt độ nóng kỷ lục ở miền tây nước. Diễn biến thời tiết được cho có liên hệ chặt chẽ với biến đổi khí hậu. Đặc biệt, thời tiết ấm lên cũng dẫn đến những đợt nóng với cường độ mạnh, thường xuyên hơn và thời gian kéo dài hơn trước.
 |
Biến đổi khí hậu còn tăng nguy cơ cháy rừng quy mô lớn và trên diện rộng, như đang xảy ra ở Mỹ trong vài năm gần đây. Thời tiết nóng khiến lửa lan nhanh hơn và xa hơn. Nhiệt độ cao hơn cũng đồng nghĩa với sự bốc hơi nước gia tăng, làm tồi tệ hơn nạn hạn hán và khiến hoa màu khô héo, từ đó tạo điều kiện cho lửa lan dễ dàng hơn trước. Các cuộc nghiên cứu phát hiện biến đổi khí hậu đã làm tăng gấp đôi diện tích cháy rừng ở Mỹ từ năm 1984 đến năm 2015, theo Đài NBC News. Còn những báo cáo khác liên kết tình trạng ấm lên toàn cầu đến sự gia tăng gấp 5 lần diện tích cháy rừng hằng năm ở bang California từ năm 1972 đến năm 2018.
Dù siêu cháy rừng Hermit’s Peak/Calf Canyon bắt nguồn từ lỗi con người, cụ thể là Kiểm lâm Mỹ, khi đã để mất kiểm soát một vụ “cháy chủ động”, nhưng điều kiện thời tiết khô nóng và gió mạnh do biến đổi khí hậu càng gây khó khăn cho nỗ lực dập lửa và dẫn đến thiệt hại nặng nề hơn cho ngân sách và tài sản dân Mỹ.
ĐỊNH NGUYỄN
Bình luận