“Lưu danh”

Báo chí nước ngoài mới đây đưa tin về việc có ai đó khắc chữ “A. Hào” trên một hòn đá thiêng tại một khu di tích của Nhật Bản. Người Nhật xem đây là hành vi hủy hoại hiện vật, thiếu tôn trọng di tích, xúc phạm thần linh và muốn truy tìm người đã vô tâm tạo ra những dòng chữ đó. Theo nhận định ban đầu, cấu tạo văn tự giống với chữ viết của người Việt.

Ở nước ta, nhiều di tích hiện vật mang đầy thương tích bởi khách tham quan đã lưu tên tuổi, ngày tháng như một dấu ấn trong chặng hành trình. Có những người còn giả dạng đã từng đến những vùng biên ải địa đầu Tổ quốc bằng cách sửa tên gọi cột mốc rồi chụp ảnh đưa lên mạng khoe với bạn bè. Nhiều ngôi chùa trên núi cao như Yên Tử, Bài Thơ, các cây gỗ nghìn tuổi sống trong rừng Cúc Phương… cũng mang trên mình những vết thương bởi các vật nhọn khắc vào. Và như một hiệu ứng đám đông, có những du khách đến sau, nhìn thấy lưu dấu của người đi trước cũng bắt chước, tạo nên một thói quen xấu, mà dưới góc độ bảo tồn, nó đồng nghĩa với phá hoại.

Dường như người Việt ta mỗi khi đi tham quan du lịch, đến một di tích hay vùng đất nào đó, thích lưu danh, khẳng định tên tuổi của mình hơn nhiều dân tộc khác. Chỉ có điều, cách làm như trên thì thiếu văn minh và thật khó chấp nhận. Trong khi người phương Tây lưu giữ hành trình bằng các cuốn sách, những bài ghi chép, những thước phim, bức ảnh thì không ít người Việt vẫn còn lưu danh bằng các hình thức cổ điển làm mất mỹ quan di tích. Vì vậy mà có lẽ cần ghi chú thêm “cấm viết chữ, khắc chữ lên hiện vật” bên cạnh các tấm biển “cấm vứt rác bừa bãi, cấm hút thuốc, cấm phóng uế, cấm sờ hiện vật…”. Du lịch thu hút rất nhiều cư dân với các thưởng ngoạn văn hóa khác nhau nhưng luôn đòi hỏi ý thức trong ứng xử và tôn trọng di tích của mọi người.

Thích thể hiện là một đặc trưng của con người xã hội muốn khẳng định cái tôi của mình. Nhưng hãy nghĩ đến cách ghi dấu bằng các phương pháp hiện đại, tạo sự lan tỏa mà vẫn giữ được sự kính trọng của người khác. Trong thời đại 4.0, công nghệ tạo sức mạnh lan truyền thông tin, do vậy cần thể hiện cái tôi của mình một cách trí tuệ nhất!

Ngô Quốc Ðông