Nếp mòn tháng Giêng…

Câu ca dao “Tháng Giêng là tháng ăn chơi/ Tháng Hai trồng đậu, trồng khoai, trồng cà…” có tự lâu đời, nhiều người thuộc lòng và cũng không ít người “áp dụng” để biến cái Tết Nguyên Đán thành “Tết mở rộng” với triền miên hoạt động vui chơi giải trí, du Xuân, nhân danh… Tết hãy còn.

Câu ca dao trên xuất phát từ thuở bức tranh xã hội nông nghiệp thuần nông, đời sống chậm rãi hãy còn sâu đậm, cuộc cần lao tựa vào mùa lúa nước một vụ theo mưa nắng, nhịp sinh hoạt khác xa đời sống công nghiệp xấp ngửa chạy theo thời gian hoạt động sản xuất. Điều kiện xã hội cũ khác nhiều ngày nay với thời giờ rảnh rỗi. Tết cùng biết bao lễ lạt nối nhau quanh năm hội tụ cả làng xóm tạo nên nếp mòn từ đời này sang đời khác. Quan niệm còn “mùng” còn Tết, nối thêm thành ra tháng Giêng không phải tháng làm ăn, nhiều người cứ thủng thẳng trà rượu, thăm viếng, vui chơi… Bức tranh đời sống cũ tái hiện nhiều qua bài ca dao, trong đó tháng Giêng chỉ là một đoạn thời gian trong năm mà thôi.

Nep mon thang Gieng.jpg (727 KB)

Tết Nguyên  Đán trong xã hội thời 4.0 tồn tại trong sức mạnh níu giữ văn hóa, hoạt động sản xuất - kinh doanh rất tiết chế, sắp xếp để có mấy ngày vui cho mọi người, từ cơ quan, trường học, hộ gia đình… Hiện tượng kéo dài lê thê Tết khiến không ít doanh nghiệp, tổ chức, gia đình ngán ngại. Ông Nguyễn Xuân Ba, giám đốc một công ty tư nhân ở Vĩnh Long bày tỏ: “Năm nào tụi tui cũng sợ không khí Tết kéo dài, công nhân quay lại chậm và không đồng đều, tinh thần lao động bị trì níu phải khởi động lại từ từ, tâm lý “tháng ăn chơi” quả thực có, nổi rõ ở công nhân từ nông thôn…”. Từ thực tế ở địa phương mình, ông Cao Vĩnh Đắc ở Lấp Vò (Đồng Tháp) nhận xét: “Thôn xóm ầm ì lô tô, đánh bài, nhậu nhẹt, đàn ca suốt qua hết lối mùng, mệt lắm, công chuyện đồng áng, vườn tược bị ảnh hưởng!”. Ở Sài Gòn, nhiều cơ quan cũng chưa thực sự đi vào “guồng” trong những ngày làm việc sau Tết vì còn ảnh hưởng dư âm “chơi Xuân”.

Ngẫm lại, từ chuyện nông gia ngày nay đã thấy khác xa thời khởi nguồn bài ca dao cũ: lúa tăng vụ liền mạch không ngơi, rẫy càng khẩn trương hơn, sự “ăn Tết mở rộng” thực không phù hợp. Còn ở đô thị lớn, công trường, xí nghiệp, giờ giấc tính từng phút, đã xảy ra không ít trường hợp tâm lý “tháng Giêng…” dẫn đến bị kỷ luật, đuổi việc vì trả phép cho công ty xí nghiệp chậm, hay năng suất lao động kém, không tập trung.

Trong xã hội mới, việc trân quý và gìn giữ các giá trị truyền thống được xem xét phù hợp để không ảnh hưởng đến guồng máy vận hành nhịp nhàng của từng cơ sở sản xuất kinh doanh và toàn xã hội. Do vậy, tâm lý “Tháng Giêng…” trong ca dao cũ, liệu có bị lỗi thời?

Hằng Sinh

 

Chia sẻ:

Bình luận

có thể bạn quan tâm

Tình nghĩa chân thành
Tình nghĩa chân thành
Dù cuộc đời có ngổn ngang, bon chen, tranh đoạt đến đâu, dâu bể thế nào thì vẫn lấp lánh tình nghĩa tốt đẹp giữa người với người, đời sống càng vàng thau phức tạp, tình nghĩa ấy càng tương phản lấp lánh hơn… Những câu chuyện nghĩa tình không...
Sống trong tình yêu Chúa
Sống trong tình yêu Chúa
Không biết từ lúc nào, chị Tư tôi, hễ tầm 3 giờ chiều là lại đến nguyện đường của xóm giáo, cùng với cộng đoàn đọc kinh Lòng Chúa Thương Xót. Chị chăm chỉ như con ong cần mẫn.
Lòng Chúa Thương Xót trong đời thường
Lòng Chúa Thương Xót trong đời thường
Từ bao đời nay, Lòng Chúa thương xót đã được thể hiện qua những câu chuyện Kinh Thánh, qua lời giảng dạy của các vị thánh và qua những hành động yêu thương của biết bao nhiêu tâm hồn mộ mến Chúa.
Tình nghĩa chân thành
Tình nghĩa chân thành
Dù cuộc đời có ngổn ngang, bon chen, tranh đoạt đến đâu, dâu bể thế nào thì vẫn lấp lánh tình nghĩa tốt đẹp giữa người với người, đời sống càng vàng thau phức tạp, tình nghĩa ấy càng tương phản lấp lánh hơn… Những câu chuyện nghĩa tình không...
Sống trong tình yêu Chúa
Sống trong tình yêu Chúa
Không biết từ lúc nào, chị Tư tôi, hễ tầm 3 giờ chiều là lại đến nguyện đường của xóm giáo, cùng với cộng đoàn đọc kinh Lòng Chúa Thương Xót. Chị chăm chỉ như con ong cần mẫn.
Lòng Chúa Thương Xót trong đời thường
Lòng Chúa Thương Xót trong đời thường
Từ bao đời nay, Lòng Chúa thương xót đã được thể hiện qua những câu chuyện Kinh Thánh, qua lời giảng dạy của các vị thánh và qua những hành động yêu thương của biết bao nhiêu tâm hồn mộ mến Chúa.
Nhập cuộc với cái mới trên đường phát triển
Nhập cuộc với cái mới trên đường phát triển
Đất nước đang phát triển cùng nhịp điệu đi lên của thế giới, rõ nhất ở lĩnh vực công nghệ. Giới trẻ, ngay từ ghế học đường, đã tiếp nhận nhanh chóng và nắm bắt cái mới một cách háo hức, hiệu quả từ việc sử dụng máy tính đến...
Thời của tiết kiệm, ôn lại những bài học cũ…
Thời của tiết kiệm, ôn lại những bài học cũ…
Những thách thức gay gắt về năng lượng, tài chính, nhiều tài nguyên cơ bản như nước, đang đặt ra một yêu cầu cấp bách khiến các bài học cũ của ông bà cha mẹ về tiết kiệm cũng trở nên cần kíp cho cuộc sống ngày nay.
Thiên thần trong đêm vọng Phục Sinh
Thiên thần trong đêm vọng Phục Sinh
Tôi là người ngoài Công giáo, nhưng nhờ quen em một thời mà có sự hiểu biết về đạo. Hình ảnh khó quên của lễ Phục Sinh năm nào đến nay vẫn đọng lại trong tôi.
Mừng lễ Phục Sinh
Mừng lễ Phục Sinh
Người ta thường thấy những lời chúc mừng phổ biến nhiều vào lễ Giáng Sinh, không chỉ qua gặp gỡ, gọi điện, nhắn tin…, mà còn ngập tràn không gian mạng xã hội. Lễ Phục Sinh có vẻ trầm lắng hơn, nhưng cũng không thiếu những lời chúc mừng được...
Sự phân công của trái tim
Sự phân công của trái tim
Lý thuyết về phân công lao động có những mô tả ước lệ: Trong lịch sử các nền sản xuất, đàn ông và phụ nữ làm những công việc có khác biệt, trong giới còn tùy vào năng lực cá nhân lại làm những nghề nghiệp phù hợp để có...
Hạnh phúc của người nghèo
Hạnh phúc của người nghèo
Hồi còn đi học, mê đọc, tôi đắm mình trong dòng văn học hiện thực phê phán của Việt Nam, cả dòng văn học phê phán của nước ngoài, như Pháp.