Phát hiện địa điểm có thể là Emmaus

Các nhà khảo cổ học cho rằng, có lẽ họ đã tìm được vị trí của thị trấn cổ Emmaus, nơi mà theo Kinh Thánh, Chúa Giêsu đã xuất hiện trước hai môn đệ sau khi Người phục sinh.

Theo báo Haaretz, nhóm học giả tham gia dự án khảo cổ hợp tác giữa Pháp - Israel tại thị trấn có tên Kiriath Yearim vừa khai quật được một bức tường cổ có kích thước khổng lồ vào thời kỳ Hy Lạp hóa (sau cái chết của Alexander Ðại đế vào khoảng năm 323 trước Công Nguyên đến thời điểm trỗi dậy của đế quốc La Mã năm 31 TCN). Các chuyên gia nghi vấn bức tường này thuộc về pháo đài do một vị tướng của vương triều Seleukos ra lệnh xây dựng. Ông có thể cũng là người đã đánh bại thủ lĩnh Do Thái nổi tiếng từng được nhắc đến trong câu chuyện về Hanukkah.

Kiriath Yearim là Emmaus?

Kiriath Yearim nằm trên một ngọn đồi nhìn xuống ngõ vào Jerusalem. Nó xuất hiện nhiều lần trong Cựu Ước và được cho là địa điểm bảo quản Hòm Bia Giao Ước, tức chiếc rương bằng gỗ nạm vàng chứa hai tấm thạch bia khắc Mười Ðiều Răn, trong nhiều thập niên trước khi vua David mang về Jerusalem. Các nhà nghiên cứu nói phát hiện mới có thể giúp xác định vị trí của thị trấn vô cùng nổi tiếng trong Kinh Thánh là Emmaus. Theo Phúc Âm thánh Luca, trên con đường dẫn đến Emmaus, Chúa Giêsu đã lần đầu tiên hiện thân trước hai môn đệ sau khi Người phục sinh.

Khu vực khảo cổ ở thị trấn Kiriath Yearim, nơi nhiều khả năng chính là Emmaus

Tân Ước ghi lại hai vị tông đồ đang đi bộ từ Jerusalem đến Emmaus thì Thầy bất ngờ gia nhập cuộc hành trình của họ. Tuy nhiên, hai vị lại không nhận ra được người đang đi cùng mình là Chúa Giêsu. Sau đó, trong lúc leo lên gần đến Emmaus, Chúa Giêsu chấp nhận lời mời dùng bữa và ở với các môn đệ vì màn đêm đã buông xuống. Sau khi Người cầm bánh, đọc lời chúc tụng, bẻ ra và trao cho hai ông, mắt họ sáng ra và nhận ra Người. Chúa Giêsu đã biến mất trước mặt hai người sau đó. Phúc Âm Luca cũng nói rõ ngôi làng Emmaus nằm cách Jerusalem khoảng 12 cây số.

Tờ Haaretz đưa tin nhóm nghiên cứu sẽ công bố báo cáo vào ngày 24.10, theo đó đưa ra kết luận có tầm ảnh hưởng đối với ngành khảo cổ học Kinh Thánh. Ðồng trưởng nhóm là nhà khảo cổ học Israel Finkelstein của Ðại học Tel Aviv (Israel) và giáo sư Thomas Römer thuộc Collège de France (viện nghiên cứu và giảng dạy danh tiếng nhất của Pháp). Hai ông nhận định ngọn đồi có thị trấn Kiriath Yearim và thị trấn liền kề Abu Gosh có thể được xem là Emmaus, cũng là nơi đóng quân của tướng Bacchides thuộc vương triều Seleukos theo Cựu Ước.

Sách Maccabee đã liệt kê một loạt các thành phố phụ cận Jerusalem được tướng Bacchides xây pháo đài kiên cố. Những thị trấn này lần lượt là Emmaus, Beth Horon, Bethel, Timnath, Pirathon, Tephon và Jericho. Hai học giả Finkelstein và Römer khẳng định Kiriath Yearim phải là Emmaus vì không có pháo đài nào từ thời Hy Lạp hóa ở phía tây Jerusalem phù hợp với các mô tả về thị trấn quan trọng này. “Về mặt địa lý, tôi nghĩ khoảng cách giữa nơi đây và Jerusalem vô cùng ăn khớp, nên tôi nghĩ Kiriath Yearim phải là Emmaus như Tân Ước từng ghi nhận”, giáo sư Römer cho biết.

Các ứng viên khác

Giống như báo Haaretz đã phân tích, đa số những địa điểm được liệt kê trong danh sách từ Sách Maccabee 1 đến 9 đều tập trung ở phía bắc, nam hoặc đông Jerusalem. Tại một số nơi, các nhà khảo cổ học đã khai quật được tàn tích của các kiến trúc kiên cổ từ thời Hy Lạp hóa. “Hai ông Finkelstein và Römer đã đưa ra một ứng viên có thể được chứng minh cả về khía cạnh khảo cổ học, địa lý lẫn địa hình”, theo giáo sư danh dự Benjamin Isaac của Ðại học Tel Aviv. Tuy nhiên, ông đánh giá các chuyên gia cần phải trình thêm nhiều chứng cứ khác trước khi kết luận Kiriath Yearim là Emmaus.

Giáo sư Isaac lưu ý phải có ít nhất 2 địa điểm khác nằm trong danh sách được chờ chứng minh là nơi Chúa Giêsu từng hiện ra sau khi chết. Theo đó, sử gia Eusebius thành Caesarea (Hy Lạp) vào thế kỷ thứ hai và thứ ba đề cử Emmaus Nicopolis, một thị trấn thời Byzantine tại Thung lũng Ayalon Valley gần nơi ngày nay là Latrun thuộc Israel. Emmaus Nicopolis đã bị tàn phá trong Chiến tranh Sáu ngày vào năm 1967 và tàn tích của nó giờ đây trở thành một phần của công viên quốc gia. Thế nhưng, khoảng cách giữa Emmaus Nicopolis và Jerusalem lại không phù hợp vì chúng cách nhau đến 24 km, gấp đôi so với thông tin trong Phúc Âm của thánh Luca.

Ứng viên còn lại hiện là làng Motza, nằm giữa Kiriath Yearim và Jerusalem. Nhưng địa điểm này cũng không thỏa mãn yêu cầu về khoảng cách vì quá gần.

LING LANG