Còn ai giữ nhịp cồng chiêng mai sau?

Từ bao đời nay, trên mảnh đất Lâm Đồng đã lưu truyền nhiều loại nhạc cụ độc đáo, là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống người K’Ho. Song đứng trước hiện tượng các giá trị truyền thống có nguy cơ tiêu thất, nhiều già làng ngày đêm vẫn đau đáu nỗi niềm, không biết có còn ai tiếp nối, giữ nhịp cồng chiêng cho mai sau…

Già làng K'Mẻo đau đáu trước nguy cơ mai một các giá trị văn hóa truyền thông của dân tộc mình - ảnh: Thiên Ân

Già làng K’Mẻo, người dân tộc K’Ho (trú tại xã Gia Bắc, huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng) không chỉ được bà con tín nhiệm mà còn là người nắm rõ những phong tục tập quán của dân tộc mình. Ông là thành viên của đội cồng chiêng xã Gia Bắc, thường xuyên tham dự các cuộc thi cồng chiêng do huyện tổ chức. Mỗi khi thôn, xã có đám cưới, hay các nghi lễ thờ cúng quan trọng, ông đều góp mặt. Thông qua đó, ông muốn giới thiệu để nhiều người biết về những nhạc cụ, nét văn hóa của dân tộc mình và tìm cách bảo tồn chúng. Hiện trong nhà già làng K’Mẻo vẫn lưu giữ những cặp chiêng rất cổ xưa. Chính ông cũng chẳng biết chúng có tự bao giờ, chỉ biết đây là vật thiêng được truyền từ đời tổ tiên và cũng từng theo ông suốt những tháng ngày trai trẻ đến tận bây giờ. Theo già làng này, cồng chiêng phát huy vai trò và ý nghĩa là khi biết cách kết hợp theo bộ và chơi vào những dịp quan trọng trong buôn làng. “Với bọn trẻ bây giờ, cồng chiêng có thể chỉ là khối sắt chứ với những người lớn tuổi như tôi thì đây là cả di sản. Tiếc là mình không thể mua được nhiều!”, ông K’Mẻo nói.

Trong ánh mắt đượm buồn, già làng cho chúng tôi biết, thanh niên K’Ho bây giờ thích nhạc hiện đại hơn tiếng cồng chiêng: “Mình có dạy, đám trẻ cũng không chịu học, buồn lắm! Tôi và trưởng thôn từng vài lần lên kế hoạch truyền đạt cho lớp trẻ nhưng vẫn chưa thành công. Người trẻ mà không biết gì về cồng chiêng thì sau này lúc cưới hỏi, cúng mùa thì lấy ai chơi…”.

Tại Di Linh, cồng chiêng được dùng trong lễ cúng mừng lúa mới (Nhô lềr bong) của người K’Ho. Đây là dịp bà con tạ ơn trời (Yàng) sau một năm làm việc vất vả, thóc lúa đầy kho, nhà nhà được bình yên. Dân làng nổi chiêng trống lên, rót rượu cần mời khách, mọi người cùng nhau nhảy múa suốt đêm.

Được biết, cách đây vài năm, một số hộ ở vùng quê này vẫn dành một khoảnh đất nhỏ trong vườn gần nhà trồng lúa để hằng năm tổ chức “mừng lúa mới”, như một cách để nhớ về nguồn cội. Còn bây giờ, dù không có điều kiện để trồng lúa nhưng những người dân ở đây vẫn tổ chức cúng mừng lúa mới trên rẫy bắp, rẫy cà phê để tưởng nhớ và cảm ơn Yàng đã cho mùa vụ bội thu.

Đối với người K’Ho ngày trước, lúa nước là cây trồng chủ yếu và lâu đời. Lễ mừng lúa mới vì thế giữ vai trò quan trọng, như một nghi thức chào đón năm mới (năm mới của họ là sau khi mùa màng đã thu hoạch).

Nỗi lo không còn ai chơi cồng chiêng sau này trong những dịp lễ hội của người K’Ho, có lẽ không chỉ là trăn trở của riêng già làng K’Mẻo mà cũng là nỗi niềm chung của những người cùng thế hệ với ông.

THIÊN ÂN

Chia sẻ:

Bình luận

có thể bạn quan tâm

Ði thử metro
Ði thử metro
Gần 200 khách mời gồm các vị đại diện lãnh đạo TPHCM, các nhân sĩ, trí thức và bà con các tôn giáo tại TPHCM đã tham quan ga tàu điện ngầm, đi thử tuyến tàu điện ngầm metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) vào sáng ngày 8.6.2024.
Tham quan và đi thử tuyến tàu điện ngầm Metro
Tham quan và đi thử tuyến tàu điện ngầm Metro
Sáng ngày 8.6.2024, đoàn đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TPHCM với gần 200 vị, gồm đại diện lãnh đạo TPHCM, các nhân sĩ, trí thức, đại diện các tôn giáo tại TPHCM, đã tham quan Ga tàu điện ngầm và đi thử tuyến tàu điện ngầm Metro...
Trước kết quả học tập của con...
Trước kết quả học tập của con...
Một năm học vừa khép lại, các trường học đã tổ chức tổng kết cuối năm để bước vào kỳ nghỉ hè. Trước kết quả học tập của con, các bậc cha mẹ hôm nay nghĩ gì và mong muốn điều gì?…
Ði thử metro
Ði thử metro
Gần 200 khách mời gồm các vị đại diện lãnh đạo TPHCM, các nhân sĩ, trí thức và bà con các tôn giáo tại TPHCM đã tham quan ga tàu điện ngầm, đi thử tuyến tàu điện ngầm metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) vào sáng ngày 8.6.2024.
Tham quan và đi thử tuyến tàu điện ngầm Metro
Tham quan và đi thử tuyến tàu điện ngầm Metro
Sáng ngày 8.6.2024, đoàn đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TPHCM với gần 200 vị, gồm đại diện lãnh đạo TPHCM, các nhân sĩ, trí thức, đại diện các tôn giáo tại TPHCM, đã tham quan Ga tàu điện ngầm và đi thử tuyến tàu điện ngầm Metro...
Trước kết quả học tập của con...
Trước kết quả học tập của con...
Một năm học vừa khép lại, các trường học đã tổ chức tổng kết cuối năm để bước vào kỳ nghỉ hè. Trước kết quả học tập của con, các bậc cha mẹ hôm nay nghĩ gì và mong muốn điều gì?…
Trân trọng môi trường
Trân trọng môi trường
Năm 1972, Ðại hội đồng Liêp Hiệp Quốc chọn ngày 5.6 hằng năm làm Ngày Môi trường Thế giới. Từ lần tổ chức đầu tiên tại thành phố Stockholm của Thụy Ðiển, đến nay, Ngày Môi trường Thế giới đã phủ khắp toàn cầu. Từ năm 1982, Việt Nam đã...
Indiana Jones ngoài đời thực
Indiana Jones ngoài đời thực
Nhà nhân chủng học Schuyler Jones (1930-2024) đã dành cả đời thám hiểm khắp toàn cầu, và những gì ông đã trải qua, không khác gì một bộ phim hành động.
Dùng bã cà phê để “xanh hóa” bê tông
Dùng bã cà phê để “xanh hóa” bê tông
Các nhà nghiên cứu Úc đang biến bã cà phê trở thành bê tông theo hướng xanh hơn, nhờ đó thói quen thưởng thức món cà phê mỗi sáng có thể trở thành hành động giúp đỡ hành tinh chúng ta.
Không thể vô ý để lại những điều nuối tiếc
Không thể vô ý để lại những điều nuối tiếc
Một vụ việc đáng tiếc vừa xảy ra ở một trường mầm non tại Thái Bình, khi một cháu bé bị quên trên xe đưa đón, đã tử vong.
Ðưa trẻ nhỏ đi lễ
Ðưa trẻ nhỏ đi lễ
Mang con nhỏ đến nhà thờ để dự lễ hay để bé ở nhà là điều nhiều cha mẹ phân vân. Lựa chọn nào tốt hơn? Và nếu ẵm con theo tham dự các giờ kinh nguyện, làm sao để tránh ảnh hưởng đến người khác?
Về tìm chiếc giày bảy dặm
Về tìm chiếc giày bảy dặm
Ở đâu không biết, chứ miền Trung là một kho tàng chuyện cổ tích. Quê tôi nằm bên bờ sông Trà Khúc, bóng núi như chiếc ấn đóng xuống lòng sông, người xưa gọi là núi Thiên Ấn.