Thứ Hai, 15 Tháng Hai, 2021 14:51

Mùa xuân... “chăn trâu”

Theo vòng Can Chi, năm 2021 là năm Tân Sửu, được biểu tượng bằng hình ảnh con trâu. Với người nông dân Việt Nam, hình tượng con trâu thật gần gũi thân thương, nói lên khát vọng an cư lạc nghiệp, sung túc ấm no: “Bao giờ cây lúa có bông, thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn”. Còn với bậc tu hành, hình tượng con trâu dễ gợi nhớ đến ý nghĩa cao sâu vi diệu qua tác phẩm “Thập mục ngưu đồ tụng” (*) được thể hiện bằng 10 bức tranh chăn trâu.

“Thập mục ngưu đồ tụng” ra đời gần 300 năm, là tác phẩm của ngài Quảng Trí - một bậc cao tăng, thiền sư Việt Nam vào thời Lê Dụ Tông. Tuy “Thập mục ngưu đồ tụng” (mười bức tranh chăn trâu) có nguồn gốc xa xưa từ Trung Quốc, nhưng đã được lưu truyền sang các nước Ðông Á mà cụ thể là Nhật Bản và Việt Nam để trở thành một “phương dược” quý rèn tâm luyện tánh trong giới thiền môn. Và dĩ nhiên, mỗi dân tộc có những cách luận giải riêng, phù hợp với bản sắc văn hóa của dân tộc mình.  “Thập mục ngưu đồ” được minh họa cụ thể bằng 10 bức tranh sinh động, diễn tả việc chăn trâu của trẻ mục đồng. Những bức tranh được chấm phá bằng đường nét đơn giản mộc mạc, nhưng lại mang tính ẩn dụ sâu sắc, gợi nhiều ý nghĩa. Do vậy, “Thập mục ngưu đồ” ngoài là tác phẩm có giá trị nghệ thuật đặc sắc, còn là một “thuật luyện tâm”, một phương cách tu thân, nên còn gọi là “pháp môn chăn trâu”.