Kinh ngày xưa xóm

1.

Đứa con trai mệt phờ vừa quẳng cái balô vào góc phòng thì bà mẹ nhắc tắm rửa ăn tối xong phải dọn ghế bàn ra để bà con láng giềng đến đọc kinh xóm. Bây giờ đang Tháng Đức Mẹ và tối nay thì đến lượt nhà mình rước Mẹ.

Với một thằng lang bạt kỳ hồ nhiều năm, lễ lạt “bữa đực bữa cái”, cuộc đời “lên bờ xuống ruộng” thiếu điều như đứa con đi hoang trong Thánh Kinh, hẳn nó có chút kháng cự trong người, nhưng rồi như đứa trẻ ngày xưa, nó ngoan ngoãn làm theo sự sắp xếp của người mẹ.

Buổi kinh hôm đó thật dài. Dài như những chặng lang thang bụi bờ của cuộc đời nó. Nó ngồi ở hàng ghế đầu, suy nghĩ vẩn vơ, cố gắng chống lại cơn buồn ngủ ngay từ khi các ông, các bà lần đến đoạn thứ hai trong Năm Sự Thương. Đức Mẹ nhìn hắn, hẳn xót thương vô cùng. Mẹ hắn nhìn hắn, chắc cũng xót thương vô bờ. Xóm giềng nhìn hắn ngồi gật gà gật gù như thể xin vâng trước tiếng gọi của cơn buồn ngủ tàn nhẫn, chắc cũng thấy xót thương thậm tệ.

Tội nghiệp thằng nhỏ ngày xưa buổi kinh xóm nào cũng có mặt, ngồi ghế đầu, đọc kinh rang rảng, mặt mày lúc nào cũng bừng sáng thánh thiện, bây giờ ra vầy: gầy gò, mệt mỏi, bơ phờ, cứ như bao nhiêu thứ tan nát trên đời nó đều gom góp mang cả vào mình. Nó thậm chí còn không chống lại nổi một cơn buồn ngủ. Kinh khủng quá đi, cuộc đời này!

Nhưng trong sự chập chờn nửa tỉnh nửa mê đó, những lời kinh sốt mến vang lên, mở lối nó trở về những ngày tháng xưa. Những ngày tháng tốt đẹp và thánh thiện. Những ngày tháng sống- trọn, sống - đầy trong không gian ca phong tc thiêng liêng. Tht vy, đọc kinh xóm lúc by gi là mt phong tc, mt truyn thng ca x đạo mà nó được trưởng thành. Người ta đọc kinh xóm vào tháng Kính Đức Mẹ, đọc kinh xóm vào mùa Phục Sinh, đọc kinh xóm vào tháng cầu cho các linh hồn, đọc kinh xóm khi tụi nhỏ thi cử, đọc kinh xóm khi trong xóm có người qua đời, đọc kinh xóm khi có ông già bà lão mừng thượng thọ, đọc kinh xóm khi nhà nọ có vợ chồng tan tác đã trở về với nhau, đọc kinh xóm cầu cho người bệnh nan y, đọc kinh xóm cầu cho năm mới tốt lành... Kinh xóm trở thành nhịp sinh hoạt tinh thần quanh năm. Nghĩa là đêm nào, mùa nào cũng... có dịp, có cớ để mà tụ họp, đọc kinh xóm. Kinh xóm như ngn la m, nhóm lên tình cm xóm ging, nhóm lên đạo đức cng đồng, nhóm lên s liên đới, quan tâm và chia s, nhóm lên giá trị yêu thương.

Và kinh xóm, mt cách tt lành, hình thành thói quen, văn hóa ca cng đồng xóm đạo. Nơi người ta có th hóa gii nhng bt hòa trong cuc sng, nhng va chm st m trong đời sng trn tc; nơi người ta xích li gn nhau trong li kinh tiếng hát; nơi người ta hi han nhau vic hc ca con cái, chia s vi nhau ni bun khó ca mùa màng tht bát và h tr nhau để xoa du nhng khó khăn. Ti la tt đèn có... kinh xóm. Kinh xóm là tm áo lành ca đời sng đức tin, khoác lên nhng cơ th lnh lo, cô qunh, nhng tm lưng đầy vết thương đời.

2.

Đẹp biết my. Thu khn khó y mà có kinh xóm. Kinh xóm luôn đông, ông già bà lão, thanh niên nam n, tr con t chp chng biết đi đã theo cha m đi vào phong tục kinh xóm.

Kinh xóm lúc đó đâu phải đọc kinh chay. Sau giờ kinh, bao giờ chủ nhà cũng sẽ dọn ra một... bữa tiệc. Nói là tiệc cho lớn lao, thực ra là một nồi mì luộc, khoai luộc, đậu phộng luộc, vài ba phong bánh quy rẻ tiền mua ở quầy tạp hóa. Nhà nào sang thì có một nồi bánh lá hấp, trẻ con có thêm mấy cái kẹo chanh, kẹo mút, kẹo sốc đường. Người lớn ngồi quanh mâm, vui vẻ chuyện trò sau giờ kinh nguyện, nhâm nhi ly trà, củ khoai, miếng mánh. Trẻ con trông hết giờ kinh để được chạy nhảy vui chơi trước sân, miệng ngậm những viên kẹo thơm tho. Quà tặng cho những buổi kinh xóm sao mà thơm ngon đến lạ. Cứ thế, tụi nhỏ sốt sắng chờ đến giờ kinh xóm mà theo chân ông bà, cha mẹ đi hết nhà nọ đến nhà kia.

Tháng Đức Mẹ, sau khi rước Mẹ đi giáp một vòng xóm, thì tụi nhỏ có đứa... sâu răng vì ăn kẹo đêm quá nhiều!

3.

Nhớ những ngày đầu rời xa xóm đạo, mỗi khi gọi điện về thăm hỏi gia đình, thằng con bụi bờ lại nghe bên kia điện loại tiếng của mẹ nó háo hức: “Xóm sắp tới nhà mình đọc kinh. Nay là tháng Đức Mẹ...”. Có khi bà già quên dập máy (vì mải loay hoay trà nước cho bà con), bên kia dây nói, thng con nghe tiếng đọc kinh, nghe tiếng tr con chơi đùa, nghe tiếng chuyn trò rn ràng thân tình... Tri ơi là nh. Nh ông câu sún răng hom hem mà bt kinh thit bén. Nhớ ông thầy tu xuất sống khiêm cung nhỏ nhẹ. Nhớ bà tổ phó xóm giáo ngày ngày buôn thúng bán bưng mà đi đọc kinh xóm khi nào cũng phải áo dài tươm tất, ngồi phe phẩy quạt nan như một mệnh phụ. Nhớ ông giang hồ gác kiếm về lấy chị giáo viên nghèo trong xóm, rồi theo đạo, cứ bữa kinh xóm nào cũng có mặt, ngồi nói chuyện đồng áng mà giọng hiền như đất. Nhớ thằng Trọc, thằng Cọt, thằng Tí, thằng Tèo, con Bí, con Ót... đứa nào mắt mũi cũng sáng rỡ bên đĩa kẹo.

Ở đầu dây kia, có thằng cu lặng lẽ cúp máy và nằm một mình trong bóng tối. Nó không còn nhận ra chân dung rạn vỡ của mình.

Rồi cũng qua những cuộc điện thoại, đôi khi xen giữa các câu chuyện, người mẹ nói cho đứa con xa nhà nghe về sự ra đi của từng người, từng người trong xóm. Buổi đọc kinh xóm thưa thớt dần vì người già thì rơi rụng theo thời gian, người trẻ thì đi xa học hành, lập nghiệp. Xóm chỉ còn một nhóm nhỏ duy trì ngọn lửa ấm, để nhen lên khi tối lửa tắt đèn, nhóm lên ánh sáng của niềm cậy tin mặc cho cuộc đời đổi thay khốc liệt. Tượng Mẹ của xóm giáo không còn được kiệu trên một kiệu hoa, mà có khi gói bọc trong vải cẩn thận, rồi được bế đi từ nhà nọ đến nhà kia. Lời kinh nguyện vẫn rì rầm trong không gian nhỏ hẹp của những khoảng sân hẹp. Trẻ con, thanh niên thì khó kéo chúng ra khỏi những cái màn hình để ngồi ngay ngắn, cho dù kẹo bánh bây giờ có phủ phê đến đâu. Thỉnh thoảng có đứa sốt sắng theo ông bà đi đọc kinh xóm, thì thuộc vào dạng hiếm (chắc lớn lên nó sẽ có ý định... đi tu như người viết bài này, ai mà biết được!). Rồi cái nhóm kinh xóm cũng đã nhỏ lại càng hẹp.

Vậy mà tối nay, thằng con “trời đánh” lại sắp cả một sân ghế, rồi nó ngoan ngoãn ngồi bàn đầu như thói quen những năm xưa. Nó không biết rằng tóc nó đã hai màu (lâu rồi nó có nhìn mình trong gương đâu!), chỉ chớm một mùa sương khói nữa thôi, là bạc trắng như tóc ông câu. Nó ngồi đó, trí óc không theo lời kinh bay lên, mà như vạt khói mờ bay ngang, thức trong khứ niệm những khuôn mặt người đã khuất, những ông bà, bè bạn, xóm giềng sốt sắng một thời. Và cơn buồn ngủ, sự mỏi mệt tóm lấy nó. Nó gà gật, nó choàng tỉnh. Và nó lại gà gật.

Cho đến khi giờ kinh kết thúc. Mọi người lại ngồi quanh một mâm bánh lá, hàn huyên nhỏ nhẹ. Nó sẽ ngồi ở mâm bánh, uống trà với người già hay đi tìm viên kẹo chanh của ngày thơ bé bây gi?

Nó thuộc về đâu sau giờ kinh xóm?

Trong lời nguyện của đêm ấy, nó chỉ biết cầu cho những giờ kinh xóm xứ đạo đầy ân tình - ngọn lửa nhỏ dù cho leo lét nhưng xin đừng vội tắt!

Tùy bút của NGUYỄN VĨNH NGUYÊN

[Trích từ bản thảo Ngang qua Vườn Cây Dầu]

Từ khoá:
Chia sẻ:

Bình luận

có thể bạn quan tâm

Những vòm cây xanh thành phố
Những vòm cây xanh thành phố
Ở Sài Gòn, đi đường gặp được một bóng cây xanh tỏa mát giữa cái nắng tháng Tư, có lẽ không hạnh phúc gì hơn!
Nhiều hoạt động trong ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam 2024
Nhiều hoạt động trong ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam 2024
Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 3 - năm 2024 được tổ chức tại TPHCM từ ngày 15.4 đến ngày 1.5.2024.
Mùi mưa
Mùi mưa
Trong cơn gió tháng Ba lạnh lẽo đang luồn qua thành phố Dallas (bang Texas), bác sĩ bước vào phòng bệnh nhỏ bé của Diana. Ðêm đã khuya và chị vẫn chưa hồi sức sau ca mổ. Chồng chị nắm lấy tay chị trong lúc chuẩn bị tinh thần đón...
Những vòm cây xanh thành phố
Những vòm cây xanh thành phố
Ở Sài Gòn, đi đường gặp được một bóng cây xanh tỏa mát giữa cái nắng tháng Tư, có lẽ không hạnh phúc gì hơn!
Nhiều hoạt động trong ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam 2024
Nhiều hoạt động trong ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam 2024
Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 3 - năm 2024 được tổ chức tại TPHCM từ ngày 15.4 đến ngày 1.5.2024.
Mùi mưa
Mùi mưa
Trong cơn gió tháng Ba lạnh lẽo đang luồn qua thành phố Dallas (bang Texas), bác sĩ bước vào phòng bệnh nhỏ bé của Diana. Ðêm đã khuya và chị vẫn chưa hồi sức sau ca mổ. Chồng chị nắm lấy tay chị trong lúc chuẩn bị tinh thần đón...
Chăm chút thư viện học đường để nuôi dưỡng văn hóa đọc
Chăm chút thư viện học đường để nuôi dưỡng văn hóa đọc
Cho dù công nghệ phát triển đến đâu, vai trò của sách in và tương tác đọc vẫn có ý nghĩa căn bản; tuy nhiên, quy luật chạy theo cái tiện, lợi, nhanh… của số đông đã khiến văn hóa đọc chông chênh hụt hẫng.
Hát trong tình chúa, tình người...
Hát trong tình chúa, tình người...
Tình Chúa, tình người vẫn là nguồn cảm xúc không vơi trong sáng tác của các nhạc sĩ Công giáo. Trong số nhiều bài thánh ca diễn tả tình yêu diệu vợi của Thiên Chúa, tôi vẫn ngân nga một số ca khúc của nhạc sĩ Lê Đức Hùng.
Kể em nghe về Lễ Vượt Qua của Chúa Giêsu
Kể em nghe về Lễ Vượt Qua của Chúa Giêsu
Ðó là tên một tập sách mỏng dành cho các bạn đọc nhí của tác giả Adalberto Mainardi, một đan sĩ thuộc Ðan viện Bose - Italia (Chuyển ngữ: Ngọc Yến, FMA - Văn Chính, SDB).
Phát động cuộc thi ảnh, video  “Việt Nam hạnh phúc - Happy Vietnam 2024”
Phát động cuộc thi ảnh, video “Việt Nam hạnh phúc - Happy Vietnam 2024”
Lễ phát động cuộc thi ảnh, video “Việt Nam hạnh phúc - Happy Vietnam 2024” đã diễn ra sáng ngày 20.3.2024 do Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì theo hình thức trực tuyến, kết nối từ điểm cầu Bộ đến các điểm cầu Sở Thông tin và Truyền...
Ðưa đường sách trở thành một bộ phận của du lịch thành phố...
Ðưa đường sách trở thành một bộ phận của du lịch thành phố...
Theo kế hoạch từ UBND TPHCM, đến tháng 3.2025, thành phố sẽ xây dựng, phát triển các đường sách, không gian sách tại các khu vực theo 4 trục đông - tây - nam - bắc, góp phần phát triển văn hóa đọc cho người dân. 
Phim ngắn “Tiếng Chuông” gởi gắm thông điệp ý nghĩa trong Mùa Chay
Phim ngắn “Tiếng Chuông” gởi gắm thông điệp ý nghĩa trong Mùa Chay
Với thời lượng chỉ hơn 10 phút, phim Tiếng chuông phát trên kênh “Phim truyện mục vụ” của Ủy ban Truyền thông, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã khơi gợi trong lòng người xem niềm cảm thông với những mảnh đời cơ nhỡ, sự thức tỉnh trở về của...