Một tác phẩm đặc biệt về con người và vùng đất Tây Nguyên

Gần một phần tư thế kỷ sống ở Tây Nguyên, trong đó 15 năm sống với người Gia Rai, linh mục Jacques Dournes (1922-1993) - nhà nghiên cứu về nhân chủng học và ngôn ngữ học người Pháp - đã thu thập mọi khía cạnh của đời sống mỹ thuật và kỹ thuật, thảo mộc dân tộc, tổ chức gia đình và chính trị, hệ thống tín ngưỡng và lễ nghi; ngữ vựng và thơ phú… Tất cả cho phép ngài hệ thống những thông tin bổ ích trong việc nghiên cứu nhân học.

Năm 1972, một công trình nghiên cứu sâu sắc về cộng đồng người Gia Rai ở Tây Nguyên của cha Jacques Dournes đã ra đời (nguyên bản tiếng Pháp “Coordonnées: Structures Jörai familiales et sociales”). Gần đây, Omega+ và NXB Thế giới đã ấn hành tác phẩm này qua bản dịch “Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jörai(Nguyễn Phương Chi dịch, Nguyên Ngọc hiệu đính và giới thiệu). Ðây là lần đầu tiên công trình này của cha Jacques Dournes được dịch sang tiếng Việt.

Với lối nghiên cứu sâu sát vào thực tế vùng đất và đời sống con người, tác phẩm cho thấy những nỗ lực của tác giả trong việc xác nhận các “tọa độ” (xã hội) của họ, để nhận diện đúng bản nguyên, căn cước riêng của họ giữa thế giới này. Cuối cùng, đem đến những suy nghĩ về thực trạng và số phận, những khả năng, thách thức và con đường phát triển của họ trong thế giới ấy hôm nay. Ở đây, tọa độ được hiểu là toàn bộ cấu trúc gia đình và xã hội hết sức phức tạp và tinh tế của người Jörai (Jarai/Gia Rai). Ðọc “Tọa độ” như là một cách để ta chìm đắm trong không gian Tây Nguyên nói chung và không gian văn hóa Gia Rai nói riêng, để hiểu hơn về phong tục tập quán và xã hội của nhóm dân tộc tiêu biểu trong đại gia đình các dân tộc thiểu số ở Việt Nam.

Tác giả đã viết công trình này bằng tất cả sự trải nghiệm của mình, khi đang thực địa giữa những người Jörai. Theo nhà văn Nguyên Ngọc, đây là một tác phẩm đặc biệt quan trọng về con người và vùng đất Tây Nguyên của linh mục, nhà nhân học hàng đầu Jacques Dournes.

Là một vị thừa sai với gần 30 năm sống ở Tây Nguyên, cha Jacques Dournes nói thành thạo các ngôn ngữ dân tộc thiểu số. Nhiều công trình của ngài được coi là cơ bản nhất về Tây Nguyên cho đến ngày nay.

Cùng với “Tọa độ: Cấu trúc gia đình và xã hội của người Jörai”, một số tác phẩm khác của tác giả Jacques Dournes cũng được dịch và ấn hành tại Việt Nam như “Rừng, Ðàn bà, Ðiên loạn”; “Pötao, một lý thuyết về quyền lực ở người Jörai Ðông Dương”; “Xứ Jörai”; “Miền đất huyền ảo”.

BẢO LÂM

Từ khoá:
Chia sẻ:

Bình luận

có thể bạn quan tâm

Thành phố Hồ Chí Minh sắp diễn ra Hội báo toàn quốc 2024
Thành phố Hồ Chí Minh sắp diễn ra Hội báo toàn quốc 2024
Hội báo toàn quốc 2024 sẽ diễn ra tại TPHCM từ ngày 15 - 17.3.2024, do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với UBND TPHCM tổ chức, quy tụ các cơ quan báo chí Trung ương và các đơn vị báo chí từ 63 tỉnh, thành phố trong cả...
Cung đường nối liền quê - phố
Cung đường nối liền quê - phố
Qua Tết Nguyên Đán, dòng người rồng rắn trên các quốc lộ hướng về Sài Gòn từ khắp các tỉnh miền Tây, miền Đông… Họ quay lại công ty, xí nghiệp, trường học và đủ mọi chỗ làm, có khi chỉ là hè phố hay hẻm nhỏ với chút hàng...
Công cụ và sự lệ thuộc
Công cụ và sự lệ thuộc
“Công cụ” mà chúng tôi muốn nói ở đây là một ứng dụng tìm kiếm trên mạng internet, lâu nay đã trở nên thân quen, phổ biến với nhiều người: Google.
Thành phố Hồ Chí Minh sắp diễn ra Hội báo toàn quốc 2024
Thành phố Hồ Chí Minh sắp diễn ra Hội báo toàn quốc 2024
Hội báo toàn quốc 2024 sẽ diễn ra tại TPHCM từ ngày 15 - 17.3.2024, do Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với UBND TPHCM tổ chức, quy tụ các cơ quan báo chí Trung ương và các đơn vị báo chí từ 63 tỉnh, thành phố trong cả...
Cung đường nối liền quê - phố
Cung đường nối liền quê - phố
Qua Tết Nguyên Đán, dòng người rồng rắn trên các quốc lộ hướng về Sài Gòn từ khắp các tỉnh miền Tây, miền Đông… Họ quay lại công ty, xí nghiệp, trường học và đủ mọi chỗ làm, có khi chỉ là hè phố hay hẻm nhỏ với chút hàng...
Công cụ và sự lệ thuộc
Công cụ và sự lệ thuộc
“Công cụ” mà chúng tôi muốn nói ở đây là một ứng dụng tìm kiếm trên mạng internet, lâu nay đã trở nên thân quen, phổ biến với nhiều người: Google.
Con mắt quan phòng trong kinh Cao Ðài
Con mắt quan phòng trong kinh Cao Ðài
Thiên Nhãn (Mắt Trời) cũng là một biểu tượng đã có rất lâu đời trong thần học và văn hóa Kitô, được thuật ngữ Công giáo gọi là Con Mắt Quan Phòng (the Eye of Providence).
“Cho én nhàn hiệp đôi”
“Cho én nhàn hiệp đôi”
Dạ cổ hoài lang, bản ca của cố nhạc sĩ Sáu Lầu, không khỏi gợi lên một sự đồng vọng. Tưởng quen mà vẫn còn phải “khám phá”, bỡ ngỡ khi từ Dạ cổ hoài lang lại dẫn đến truyện thơ Lục Vân Tiên - mà một vị giáo sư...
Bức tranh sơn mài lưu lạc của hoạ sĩ Nguyễn Văn Trung
Bức tranh sơn mài lưu lạc của hoạ sĩ Nguyễn Văn Trung
Năm 1960, ở Sài Gòn lần đầu ra mắt một cuốn sách nghệ thuật khổ to mang tên “Nghệ thuật Việt Nam hiện đại” do họa sĩ Nguyễn Văn Phương thực hiện. Sách được in ấn trang trọng màu và đen trắng, giới thiệu các tác giả và tác phẩm...
Rồng được ví von trong đời sống hôn nhân
Rồng được ví von trong đời sống hôn nhân
Rồng là con vật chỉ có trong trí tưởng tượng của con người, đứng đầu trong bộ Tứ linh: Long, Lân, Quy, Phụng. Trong 12 con giáp, Rồng đứng thứ năm và là con vật cao quý nhất, vì lúc nào cũng ngự… trên mây.
Hình tượng rồng trong văn chương và phim ảnh
Hình tượng rồng trong văn chương và phim ảnh
Từ rồng Smaug và Draco đến rồng Maleficent và Haku, những chú rồng trong văn chương và phim ảnh được khắc họa với bề ngoài từ lộng lẫy, đáng sợ đến nhỏ bé và đáng yêu.
Năm Thìn nói chuyện rồng
Năm Thìn nói chuyện rồng
Giáp Thìn, năm của một trong tứ linh đối với Á Đông, là dịp để tìm hiểu những chuyện thú vị về loài có vị trí quan trọng trong truyền thống văn hóa của nhiều nước.