Về Nghi Xuân thăm khu di tích văn hóa Nguyễn Du

Lưu giữ hàng ngàn hiện vật, tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp của đại thi hào Nguyễn Du nên ước tính mỗi năm có hàng ngàn đoàn khách đã đến thăm viếng lăng mộ cũng như tìm hiểu thêm về Nguyễn Du tại khu di tích Nguyễn Du thuộc làng Tiên Ðiền (huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh).

Mộ chí Đại thi hào Nguyễn Du do Đặng Thai Mai dựng năm 1965

Khu di tích Nguyễn Du được xem là mt trong nhng đim tham quan văn hóa - lịch sử được hình thành từ năm 1960. Nhà nước xếp hạng đây là khu di tích cấp Quốc gia. Đặc biệt, ngày 27.9.2012, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1419/QĐ - TTg xếp hạng Khu lưu niệm Nguyễn Du là di tích quốc gia đặc biệt. Toàn bộ các công trình trong khu lưu niệm này nằm trong một không gian khá rộng rãi, khu vườn xanh mát với những ngôi nhà gỗ, mái đình, bia đá, cây cổ thụ mang đặc trưng kiến trúc của vùng Bắc Trung Bộ thế kỷ 18. Tổng diện tích khu di tích khoảng 28.500m2. Được biết xưa đây là một trong những bãi cát bồi (Cồn mộc bình sa) thuộc một trong những cảnh đẹp nổi tiếng của đất Nghi Xuân. Theo sử sách ghi lại, năm 1592, Nguyễn Nhiệm, một tướng giỏi của nhà Mạc tìm về vùng này ẩn dật, khai phá và trở thành vườn gia tộc họ Nguyễn Tiên Điền. Đến đời Nguyễn Nghiễm và Nguyễn Khản (bố và anh của Nguyễn Du), những người giữ vị trí lớn dưới triều Lê - Trịnh, đã xây cất trong khuôn viên các công trình kiến trúc như dinh thự, bia ký… Như vậy, tính đến nay quần thể di tích của dòng họ Nguyễn ở đây đã có bề dày trên 400 năm.

Khu lăng mộ hiện nay sau nhiều lần tôn tạo

Năm 1871, Nguyễn Quýnh (anh ruột Nguyễn Du) nổi dậy chống phong trào Tây Sơn, quan hiệp trấn Nguyễn Quang Dụ đã cho quân đốt phá chỉ con sót lại một ít dấu tích. Năm 1962, Bộ Văn hóa Thông tin đã quyết định chọn khuôn viên của gia tộc họ Nguyễn Tiên Điền làm khu lưu niệm Nguyễn Du. Năm 2001-2003, khu lưu niệm được đầu tư tu bổ, tôn tạo khang trang hơn. Và cho đến năm 2015, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo khu di tích Nguyễn Du, gồm khu lưu niệm và vùng bảo tồn cảnh quan nhằm bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị của khu di tích. Thực tế đây là một quần thể bao gồm nhiều di tích như đền thờ Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Trọng, hai ngôi nhà Tư văn, nhà lưu niệm Nguyễn Du, đàn tế và bia đá c, khu mộ đại thi hào Nguyễn Du… Khu di tích trải qua thời gian dài xây dựng, vun đắp trở thành địa chỉ văn hóa và du lịch gắn với giá trị thi ca của Nguyễn Du và các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Cũng từ đây hình thành các tuyến du lịch liên kết di tích, tạo không gian tôn vinh giá trị lịch sử - văn hóa và truyền thống. Sau 8 năm tiến hành tôn tạo, hiện các nhóm dự án tôn tạo tại khu lưu niệm đã hoàn thành gồm nhà thờ Nguyễn Du, văn thánh, chùa Trường Ninh, đình Chợ Trổ, nhà bình văn, nhà thờ họ Nguyễn - Tiên Điền…

Những hiện vật liên quan đến Nguyễn Du được trưng bày trong bảo tàng tại khu di tích

Khu di tích đã thu thập và đang trưng bày nhiều hiện vật quý gắn với cuộc đời và sự nghiệp Nguyễn Du. Vào khu di tích sẽ thấy ngay tượng đài Nguyễn Du được đúc bằng đồng với chiều cao 1,5m được đặt trên bệ đá cao. Chân dung Nguyễn Du được khắc họa mang khăn đóng áo dài, tay cầm bút lông, toát lên thần thái nho nhã của đại thi hào dân tộc. Bức tượng đồng này hoàn thành năm 2002, do nhà điêu khc Lê Đình Bo th hin. Khu vc phía sau tượng đài là dãy nhà lưu niệm chứa đựng hàng ngàn những hiện vật gắn với cuộc đời Nguyễn Du. Nhiều di vật, hiện vật có niên đại hơn trăm năm. Riêng các hiện vật gắn với tác phẩm để đời của Nguyễn Du là Truyện Kiều khá phong phú. Đặc biệt có thể kể đến nhiều tư liệu trưng bày như bản Kiều in từ bản khắc năm 1866, cuốn Truyện Kiều viết theo lối thư pháp (độc bản), thư pháp Truyện Kiều dài nhất Việt Nam (độc bản), bộ sưu tập Truyện Kiều xuất bản bằng các thứ tiếng và nhiều đầu sách nghiên cu thân thế, s nghip ca Nguyn Du.

Khu lưu niệm nhờ đó tăng giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, khoa học..., giúp cho việc tìm hiu v ngun gc, quá trình hình thành, phát trin, truyn thng văn hóa, khoa bng ca dòng h Nguyn Tiên Đin cũng như vic nhìn nhn v cuc đời, s nghip, nhng đóng góp ca Đại thi hào Nguyn Du và dòng h Nguyn Tiên Đin cho nn văn hc Vit Nam. Đây cũng là ngun tư liu đáng tin cy để tìm hiu v tín ngưỡng, phong tc tp quán, đời sng văn hóa tinh thn ca làng quê Tiên Đin nói riêng, văn hóa làng xã Vit Nam nói chung trong s phát trin ca lch s dân tc.

Những hiện vật liên quan đến Nguyễn Du được trưng bày trong bảo tàng tại khu di tích

Khi tham quan, du khách có thể đăng ký để được hướng dẫn viên trong khu di tích thuyết minh để nắm rõ hơn về nguồn gốc, giá trị các di tích. Dù vậy, có thể thấy thực tế hiện việc trưng bày hiện vật ở khu lưu niệm vẫn còn đơn điệu, chưa thật ấn tượng. Bước vào khu lưu niệm có phòng bán sách nghiên cứu, thơ, văn về đại thi hào nhưng cũng thưa thớt. Ngoài ra, các bảng chỉ dẫn, bảng giới thiệu cho phần nhiều các di tích trong khu lưu niệm còn rất ít nên nếu không có hướng dẫn viên thì khách tham quan khó có thể nắm bắt tên gọi các công trình.

Lăng mộ Nguyễn Du là một điểm di tích quan trọng trong quần thể di tích. Bia mộ bằng đá khắc dòng chữ “Danh nhân văn hóa thế giới - Đại thi hào Nguyễn Du”. Trong khu nhà lưu trữ kỷ vật của Nguyễn Du tại khu di tích hiện còn lưu giữ mộ chí bằng đá do giáo sư Đặng Thai Mai và lớp học trò đặt tại mộ Nguyễn Du năm 1965.

Hằng năm, khu di tích đều có các hoạt động tổ chức kỷ niệm ngày sinh và ngày mất của đại thi hào. Đây là dịp để tỉnh Hà Tĩnh quảng bá những di sản văn hóa của Nguyễn Du cũng như Truyện Kiều.

Minh Minh

Từ khoá:
Chia sẻ:

Bình luận

có thể bạn quan tâm

Những khám phá khảo cổ hứa hẹn đột phá năm 2024
Những khám phá khảo cổ hứa hẹn đột phá năm 2024
Từ việc sử dụng trí thông minh nhân tạo (AI) giải mã những văn bản mất tích theo thời gian đến hóa giải bí ẩn về họ hàng của con người là một số đột phá được kỳ vọng trong lĩnh vực khảo cổ năm nay.
Du Xuân và lễ hội:  Hành trình tìm về cội nguồn văn hóa
Du Xuân và lễ hội: Hành trình tìm về cội nguồn văn hóa
Đối với mỗi người dân Việt Nam, năm mới không chỉ là dịp để đón chào những thách thức mới mẻ, mà còn là lúc họ tìm về với nguồn cội văn hóa qua hành trình du Xuân hoặc tham gia vào các lễ hội đầu Xuân, đặc biệt là...
Điều đọng lại sau những ngày Tết
Điều đọng lại sau những ngày Tết
Thế là Tết Giáp Thìn 2024 đã trôi qua. Mọi người trở lại nhịp sống bình thường. Dù hết Tết nhưng Xuân vẫn còn và dư vị của những ngày đầu năm ấm áp chắc chắn cũng vương vấn trong lòng mỗi người...
Những khám phá khảo cổ hứa hẹn đột phá năm 2024
Những khám phá khảo cổ hứa hẹn đột phá năm 2024
Từ việc sử dụng trí thông minh nhân tạo (AI) giải mã những văn bản mất tích theo thời gian đến hóa giải bí ẩn về họ hàng của con người là một số đột phá được kỳ vọng trong lĩnh vực khảo cổ năm nay.
Du Xuân và lễ hội:  Hành trình tìm về cội nguồn văn hóa
Du Xuân và lễ hội: Hành trình tìm về cội nguồn văn hóa
Đối với mỗi người dân Việt Nam, năm mới không chỉ là dịp để đón chào những thách thức mới mẻ, mà còn là lúc họ tìm về với nguồn cội văn hóa qua hành trình du Xuân hoặc tham gia vào các lễ hội đầu Xuân, đặc biệt là...
Điều đọng lại sau những ngày Tết
Điều đọng lại sau những ngày Tết
Thế là Tết Giáp Thìn 2024 đã trôi qua. Mọi người trở lại nhịp sống bình thường. Dù hết Tết nhưng Xuân vẫn còn và dư vị của những ngày đầu năm ấm áp chắc chắn cũng vương vấn trong lòng mỗi người...
Bài hát cộng đồng Chúa nhật 3 Mùa Chay năm B
Bài hát cộng đồng Chúa nhật 3 Mùa Chay năm B
Nhằm thực hiện việc hát cộng đồng trong phụng vụ, Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam đề nghị những bài hát sau đây cho Chúa nhật 3 Mùa Chay năm B.
Bài hát cộng đồng Chúa nhật I Mùa Chay năm B
Bài hát cộng đồng Chúa nhật I Mùa Chay năm B
Nhằm thực hiện việc hát cộng đồng trong phụng vụ, Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam đề nghị những bài hát sau đây cho Chúa nhật I Mùa Chay năm B.
Loài rồng trong truyền thuyết phương Tây
Loài rồng trong truyền thuyết phương Tây
Không chỉ là loài hiện diện nhiều trong văn hóa Á Đông, qua những truyền thuyết, truyện dân gian của châu Âu, rồng có sự hiện diện xuyên suốt và mạnh mẽ, mang đến di sản phong phú về thần thoại, và là một trong những biểu tượng của văn...
Loài rồng trong đời thực Rồng Komodo
Loài rồng trong đời thực Rồng Komodo
Rồng Komodo không phun lửa cũng chẳng biết bay, nhưng dù người hay động vật, chẳng ai dám ở gần loài vật hung hãn này.
Những đứa trẻ giữ mùa xuân trên cao nguyên đá
Những đứa trẻ giữ mùa xuân trên cao nguyên đá
Ai từng đến đất Hà Giang, khi trở về chắc khó quên những đứa trẻ dễ thương, giữ nụ cười trong veo của mình ở nhiều địa danh nức tiếng trên bản đồ du lịch tỉnh này.
Xuân xưa
Xuân xưa
Tôi người Bắc nhưng chưa bao giờ cảm nếm được nét Xuân chính gốc quê mình. Vừa được 3 tuổi, cùng theo bố mẹ vào Nam năm 1954.