Giới trẻ luôn mang đến cho Giáo hội sức sống, sự nhiệt thành và khả năng sáng tạo. Điều đó cũng được thể hiện trong đời sống phụng vụ, đặc biệt là qua âm nhạc. Nhiều ca đoàn giới trẻ đã nỗ lực đổi mới cách thể hiện, sử dụng những giai điệu gần gũi với tâm hồn người trẻ để giúp mọi người sốt sắng hòa mình vào thánh lễ. Thế nhưng, ranh giới giữa sự tươi mới cần thiết và tinh thần thánh thiêng của phụng vụ đôi khi lại là điều cần được cân nhắc cẩn trọng.
Ngẫm cho cùng, thánh lễ không phải là một chương trình biểu diễn nghệ thuật hay một buổi sinh hoạt tập thể. Bởi thế, âm nhạc ở đây không nhằm mục đích giải trí, tạo không khí sôi động hay phô diễn kỹ thuật, mà trước hết là lời tôn vinh dâng lên Thiên Chúa, đồng thời là chiếc cầu nối nâng tâm hồn mọi người lên để cầu nguyện. Thành ra, tiêu chí chọn bài hát quan trọng nhất vẫn là làm sao cho đúng tinh thần phụng vụ.
Đối với thánh lễ dành riêng cho giới trẻ, có lẽ không nhất thiết cứ phải chọn những bài hát “thật mới” hay “thật hiện đại” mới ra chất trẻ, mà là những bài hát có ngôn ngữ gần gũi và giàu ý nghĩa thần học. Một điều nữa cũng rất đáng để suy ngẫm, đó là sự chung tiếng hát của toàn thể cộng đoàn. Theo tinh thần phụng vụ, Kitô hữu đến tham dự thánh lễ không phải để làm “khán giả” nghe ca đoàn hát, mà là để cùng nhau cử hành. Vì thế, những bài hát có giai điệu vừa phải, dễ nhớ, dễ hát để mọi người cùng cất tiếng ca luôn là chọn lựa được khuyến khích. Nếu ca đoàn chỉ tập trung vào những bản hợp xướng phức tạp hoặc những ca khúc đòi hỏi kỹ thuật cao khiến phần còn lại trong nhà thờ không thể hòa giọng, thì vô tình âm nhạc trở thành phần trình diễn hơn là phương tiện giúp tín hữu cầu nguyện. (x. HDMVTN các số 11 và số 25-28)
Việc sử dụng các nhạc cụ hiện đại như guitar, piano, violin, sáo hay các nhạc cụ khác cũng cần được nhìn dưới góc độ phục vụ phụng vụ. Giáo hội không cấm những nhạc cụ này, nhưng việc sử dụng phải hướng đến mục đích nâng đỡ tiếng hát chung, tạo bầu khí trang nghiêm và sốt sắng. Âm lượng quá lớn, phần đệm quá cầu kỳ hoặc những đoạn độc tấu kéo dài dễ làm người tham dự chú ý đến người tấu nhạc hơn là hướng lòng về mầu nhiệm đang được cử hành. (x. HDMVTN các số 44 đến 47 và số 82 đến 85)
Trong bối cảnh hiện nay, nhiều sáng tác mới mang hơi thở của giới trẻ đã xuất hiện và được đón nhận tích cực. Đây là điều đáng khích lệ, miễn là nội dung trung thành với giáo lý Công giáo và diễn tả đúng đắn đức tin của Hội Thánh. Một thánh lễ được chuẩn bị chu đáo, với những bài hát phù hợp, được hát bằng tất cả lòng tin yêu và sự cầu nguyện, sẽ chạm đến trái tim người trẻ cách sâu sắc (x. HDMVTN, số 106). Thực tế, không ít nơi, lễ giới trẻ đã làm được điều tuyệt vời này: dung hòa giữa nét trẻ trung và sự thánh thiêng. Tiếng đàn vừa đủ, hòa âm tinh tế, tất cả cùng cất tiếng ca... sẽ làm nên một thánh lễ vừa sống động lại vừa ngập tràn sự lắng đọng.
Hùng Luân
Bình luận