Ðấu trường La Mã “xanh hóa” theo lời kêu gọi của Ðức Giáo Hoàng

Một trong những biểu tượng vô giá của Ý đang chuẩn bị được bổ sung phần nền theo hướng công nghệ cao và phù hợp với tinh thần vì tự nhiên và bảo vệ môi trường của Ðức Thánh Cha Phanxicô.

Vào thời điểm Ðức Giáo Hoàng công bố thông điệp Laudato Si, các nhà bảo tồn môi trường lưu ý một khía cạnh của tài liệu đóng vai trò then chốt trong việc triển khai tầm nhìn tổng thể của Ðức Thánh Cha về cải cách môi trường. Theo đó, vị chủ chăn của Giáo hội hoàn vũ kêu gọi các chính phủ hãy làm sạch môi trường đô thị theo hướng có tổ chức và bền vững hơn.

Đấu trường La Mã - ảnh: Lan Chi

Giờ đây, sau sáu năm kể từ thông điệp trên, những thay đổi đó bắt đầu diễn ra ở Rome, cách Vatican khoảng 10 phút chạy xe. Ngày 2.5, Bộ Văn hóa Ý tuyên bố sẽ triển khai dự án mới tại Ðấu trường La Mã, một trong những biểu tượng của thành Rome. Cụ thể Ðấu trường La Mã sẽ được trải một lớp nền mới phải bảo vệ được các cấu trúc khảo cổ có niên đại từ thế kỷ thứ nhất, nhưng đồng thời thân thiện với môi trường.

Ảnh hưởng từ Ðức Giáo Hoàng

Dù dự án có lẽ chưa hẳn là kết quả trực tiếp từ thông điệpLaudato si’, một điều chắc chắn là Ðức Phanxicô có tiếng nói vô cùng nặng ký tại quốc gia hình chiếc ủng. Kế hoạch tái thiết nền của Ðấu trường La Mã đã bắt đầu manh nha từ năm 2014, tức trước khi Ðức Phanxicô công bố thông điệp về bảo vệ môi trường. Từ năm 2015 đến 2020, chính phủ Ý tiếp nhận các đề xuất và lên kế hoạch cho dự án, trước khi chọn được nhà thầu cuối cùng vào đầu năm nay. Ingegneria, một công ty ở Milan, đã giành được hợp đồng với kinh phí dự kiến khoảng 18,5 triệu euro và thời điểm hoàn công được ấn định vào năm 2023.

Cuối thế kỷ 19

Nền mới của Ðấu trường La Mã sẽ được ghép từ những tấm carbon di chuyển được, làm từ gỗ Accoya. Sau khi trải qua quá trình xử lý nhiệt, gỗ sẽ được tăng cường độ dẻo dai và chắc chắn, và tránh tình trạng phải hy sinh các loài cây quý để tạo nền cho biểu tượng của La Mã này. Một số tấm gỗ sẽ có thể xoay được, cho phép ánh sáng tự nhiên chiếu vào các cấu trúc ở tầng ngầm. Một hệ thống gồm 24 máy thông gió cơ khí sẽ được lắp đặt xung quanh vòng ngoài của diện tích nền, nhằm bảo đảm kiểm soát độ ẩm và nhiệt độ của các căn phòng bên dưới.

“Chỉ trong vòng 30 phút, sự trao đổi khí sẽ được thực hiện một cách xuyên suốt và hiệu quả”, theo Bộ Văn hóa Ý. Bên cạnh đó, phía nhà thầu cũng đề nghị lắp đặt mạng lưới thu thập nước mưa và chuyển đến những nhà tắm công cộng, vừa xử lý nạn ngập lụt và vừa hoàn tất quy trình được xây dựng theo hướng có lợi cho môi trường.

Mô hình dự án

Dự án thế kỷ

Bộ trưởng Văn hóa Dario Franceschini thừa nhận đây là dự án đầy tham vọng. Kể từ thế kỷ 19, phần nền trung tâm của đấu trường hầu như không còn hiện diện. Các nhà khảo cổ học muốn phơi bày những đường hầm và hành lang bên dưới. Tuy nhiên, giờ đây chính phủ Ý cho rằng cần phải phục hồi nguyên trạng như trước đó. Trước khi dịch Covid-19 ập đến, Ðấu trường La Mã thu hút khoảng 20.000 lượt tham quan mỗi ngày, tức hơn 7 triệu lượt hằng năm. Ðây cũng là địa điểm mà trước năm 2020, Ðức Giáo Hoàng chủ sự chặng đàng thánh giá vào Thứ sáu Tuần Thánh, thu hút hàng ngàn người địa phương và khách hành hương tham dự.

Bên cạnh Laudato si’, Ðức Phanxicô vận động không mệt mỏi nhằm thuyết phục các cá nhân và cộng đồng quốc tế hãy thay đổi lối sống theo hướng bền vững hơn. Ðiều này có thể thực hiện thông qua biện pháp phát triển những hệ thống và cấu trúc bảo vệ môi trường, lẫn người yếu thế. Ðức Thánh Cha nhiều lần lên tiếng ủng hộ các sáng kiến như Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Biến đổi khí hậu ở Paris năm 2015 (COP21) và sắp tới là COP26 do Ý và Anh đồng tổ chức ở Glasgow vào tháng 11. Tòa Thánh đã dành nhiều sự quan tâm đến sự kiện này, đặc biệt qua các kênh thông tin của Vatican.

Trước dịch Covid-19, đấu trường La Mã thu hút khoảng 7 triệu lượt khách hằng năm - ảnh: Lan Chi

Ðặc phái viên về khí hậu của Mỹ John Kerry hôm qua thúc giục các nước chưa đặt mục tiêu giới hạn tình trạng ấm lên toàn cầu ở mức 1,5^oC hãy gia nhập nỗ lực chung của toàn cầu. Dưới thời Tổng thống Joe Biden, Mỹ cam kết cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính từ 50 - 52% vào năm 2030 để đóng góp vào mục tiêu bảo vệ hành tinh Xanh.

ÐỊNH NGUYỄN