Bánh không men

(Lễ Mình Máu Thánh Chúa Kitô - Mc 14,12-16.22-26)

“Ngày thứ nhất trong Tuần Bánh Không Men” (Mc 14,12)

Tuần lễ Bánh Không Men kéo dài từ ngày 15 tới ngày 21 tháng Aviv (Nisan), để tưởng nhớ sự vội vã khi người Do Thái rời bỏ đất Ai Cập. Nó luôn được cử hành theo lịch những ngày lễ cùng với lễ Vượt Qua.

Việc cử hành lễ Bánh Không Men dựa trên sự kiện người Israel “lấy bột đã nhào đưa từ Ai Cập ra mà nướng thành bánh không men, vì bột chưa dậy men; họ bị trục xuất khỏi Ai Cập, không được chậm trễ, nên ngay cả lương thực cũng không chuẩn bị kịp” (Xh 12, 39). Từ sự kiện này, có lệnh truyền: “Trong bảy ngày, các ngươi phải ăn bánh không men ...” (Xh 12, 15-20; x. Lv 23,6; Ds 28,17; Đnl 16,3).

Suốt Tuần Bánh Không Men, mọi thứ có men đều bị cấm sử dụng:

- Mọi thứ lên men phải đưa ra khỏi nhà trước khi ngày lễ bắt đầu: “Trong bảy ngày, các ngươi phải ăn bánh không men. Ngay từ ngày thứ nhất, các ngươi phải loại men ra khỏi nhà, vì phàm ai ăn bánh có men, từ ngày thứ nhất đến ngày thứ bảy, người đó sẽ bị khai trừ khỏi Israel...” (Xh 12,15-20; x Đnl 16,14).

- Không được dùng men để dọn món ăn: “Trong bảy ngày, không được giữ men trong nhà các ngươi...” (Xh 12,19). “Phải ăn bánh không men trong vòng bảy ngày, không được thấy bánh có men trong nhà ngươi và cũng không được thấy men trong nhà ngươi, trong toàn lãnh thổ ngươi” (Xh 13,7; 23,15).

Các hy lễ phải dâng trong Tuần Bánh Không Men: “Trong vòng bảy ngày, các ngươi phải dâng lễ hỏa tế lên Đức Chúa. Ngày thứ bảy, có cuộc họp để thờ phượng Ta ...” (Xh 23,8). Sách Dân Số còn ấn định rõ các hy lễ và cách dâng tiến: “Anh em sẽ dâng hỏa tế làm lễ toàn thiêu kính Đức Chúa: hai bò tơ, một cừu đực và bảy con chiên một tuổi, anh em phải chọn những con toàn vẹn. Phải dâng tinh bột lúa miến nhào với dầu làm lễ phẩm... Cũng phải dâng một con dê đực làm lễ vật tạ tội, để cử hành lễ xá tội cho anh em... Anh em sẽ dâng như thế trong suốt bảy ngày: đó là lương thực, là hỏa tế, là lễ vật nghi ngút hương thơm, làm thỏa lòng Đức Chúa, kèm theo lễ toàn thiêu thường tiến và lễ tưới rượu...” (Ds 28,19-24).

Lễ Bánh Không Men thời Tân Ước: “Hai ngày trước lễ Vượt Qua và lễ Bánh Không Men, các thượng tế và kinh sư bàn mưu tính kế bắt Đức Giêsu để giết Người” (Mc 14,1). Ngày thứ nhất trong Tuần Bánh Không Men, là ngày sát tế chiên Vượt Qua, các môn đệ thưa với Đức Giêsu: “Thầy muốn chúng con đi dọn cho Thầy ăn lễ Vượt Qua ở đâu?” (Mc 14,12). Đang Tuần Bánh Không Men, vua Hêrôđê “đã cho chém đầu ông Giacôbê là anh ông Gioan. Thấy việc đó làm vừa lòng người Do Thái, nhà vua lại cho bắt cả ông Phêrô nữa” (Cv 12,3). Thánh Phaolô đã dùng hình ảnh Men để ví von: “Anh em hãy loại bỏ men cũ để trở thành bột mới, vì anh em là bánh không men... Hãy lấy bánh không men, là lòng tinh tuyền và lòng chân thật, mà ăn mừng đại lễ” (1 Cr 5,6-8).

Linh Mục phaolô PHẠM QUỐC TÚY - GP PHÚ CƯỜNG