Hiện tượng học sinh bắt nạt nhau nơi học đường đã tồn tại từ rất lâu, thậm chí không còn là chuyện riêng của một trường học mà đã trở thành vấn nạn toàn cầu.
Ðủ kiểu bắt nạt
Hầu như ai từng đi qua tuổi học trò, đều có ít nhiều trải nghiệm về chuyện “bị bắt nạt” và “từng bắt nạt người khác”. Có những chuyện xảy ra từ thời tiểu học, mà người trong cuộc đến lớn vẫn không thể quên. Bà Nguyễn Hằng, 61 tuổi (Q3, TPHCM) nhớ lại: “Hồi tiểu học, mỗi lần tôi cầm món gì ăn trong trường, đều bị hai chị em học lớp khác đến giựt và thản nhiên ăn. Khi ấy, thấy cô chị cao lớn hơn nên tôi không dám làm gì, chỉ tức tối nhìn họ ăn ổ bánh mì hay cây kem của mình”. Tương tự, chị Phạm Thị Ly, tuổi ngoài 40, dù đã xa quê lên Sài Gòn lập nghiệp bao năm, nhưng hình ảnh bị bắt nạt lúc nhỏ ở trường làng vẫn còn trong ký ức: “Lần đó, tôi đang cầm đồng bạc mẹ cho định mua quà ăn lúc ra chơi thì con bạn cùng lớp đến giựt và đi mua kẹo ăn ngon lành. Hồi bé mình hơi nhát và thấy thái độ của người bạn ấy dữ quá nên không phản kháng lại mà chỉ hậm hực”. Anh bạn trẻ Lê Thanh T, 20 tuổi, sinh viên một trường đại học ở TPHCM thì lại kể tình huống bản thân mình từng đi bắt nạt bạn. Thời còn ở tiểu học, một lần thấy cậu bạn trong lớp có cục gôm đẹp hình con gấu, T. mượn nhưng bạn này không cho nên đã giựt lấy và tát vào mặt bạn. Cậu bạn khóc ầm lên, cô giáo biết đã khẻ tay T. và la: “Không được ăn hiếp bạn!”. Giờ đây đã là một chàng thanh niên chững chạc, T. ngẫm lại: “Mình là con một, hồi nhỏ được ba mẹ cưng chiều, cứ nghĩ ‘muốn gì là phải được nấy’, nên những chuyện bắt nạt nho nhỏ ấy vẫn thường xảy ra”.
 |
Ngày nay, bắt nạt học đường không chỉ dừng ở đó mà còn tăng mức độ hơn, đến nỗi trở thành bạo lực. Hiện tượng học trò túm tóc, đánh tát nhau rất thô bạo, bạn xung quanh còn quay cả clip phát trên mạng, là chuyện ngày càng phổ biến. Lý do có khi chỉ là người này “nhìn đểu” người kia; người nọ không được ưa thích do ngoại hình quá xinh hay béo phì, trông kỳ cục hoặc chơi trội, không sẵn lòng giúp đỡ bạn bè…
Với sự phát triển của các mạng xã hội, học sinh hiện còn có khuynh hướng “nhục mạ” nhau trên facebook. Một trong những nguyên nhân của hiện tượng bắt nạt nhau trên mạng của học trò, nói theo ngôn ngữ bây giờ là GATO (ganh ăn tức ở). Em Trần Thị B.P, học sinh trường M.C (TPHCM) từng đóng trang cá nhân của mình chỉ vì không chịu nổi những lời châm chọc, chửi rủa của bạn bè. Các bạn lén chụp ảnh B.P khi ăn uống hoặc ngay trong nhà vệ sinh rồi “tung lên mạng” chế giễu, và những bạn khác nhảy vào bình phẩm, kẻ tung người hứng khiến B.P bị tổn thương nặng.
Vai trò của nhà trường và gia đình
Nếu nói bình thường, người bị bắt nạt phải biết tự bảo vệ mình. Tuy nhiên, từng là gia sư, tôi được nghe nỗi niềm của cô học trò trước đây bị bắt nạt nhưng không dám “hé răng” với gia đình bởi suy nghĩ “Nói với ba mẹ thể nào cũng bị la ‘mày như thế nào mới bị nó đánh chứ’”. Vì vậy, các bậc phụ huynh nên lưu ý những tâm sự của con nơi trường lớp, không nên áp đặt sự chủ quan thời mình đi học với thời con mình vì cách nhau hàng chục năm. Những lúc nghe con “méc” chuyện bị bắt nạt, ba mẹ nên vào cuộc làm việc cùng nhà trường để ngăn chặn nạn bạo lực trong học đường ngay trong trứng nước. Trong tình huống nếu con mình là kẻ bắt nạt, phụ huynh cũng không nên ngụy biện bênh vực con mình dù đó là “quý tử” trong nhà.
 |
Hiện nay các trường THCS và THPT đều có những trang mạng xã hội mà trong đó thầy cô, Ban giám hiệu cũng tham gia. Ðiều này là dấu hiệu tốt hạn chế nạn bắt nạt trên “phây” bởi ngay lúc phát hiện, thầy cô sẽ góp ý chặn đứng liền. Ðó cũng là thế mạnh của facebook khi học trò, thầy cô cùng là bạn nhau và cùng xây dựng một văn hóa mạng lành mạnh.
Bắt nạt thời nào trong học đường cũng là nỗi ám ảnh của những học sinh hiền lành và là sự hả hê của những học sinh cá biệt. Trong các tin tức thế giới, không ít những tin từ các trường trung học Mỹ, và gần đây là tại Ý, nhiều học sinh đã phải tự tử bởi không chịu được sự sỉ nhục trên mạng xã hội.
Tình trạng “bắt nạt học đường” nếu không được ngăn chặn sẽ dẫn đến những hệ lụy cho xã hội, như nhận định của chuyên gia tâm lý Ngô Minh Uy (TTK Hội khoa học tâm lý và giáo dục TPHCM): “Trẻ em hay bắt nạt có nguy cơ sử dụng bạo lực và phạm pháp khi trưởng thành”.
Trước tình trạng bắt nạt ở học đường ngày càng phổ biến, cần lắm những giáo viên và nhà trường dũng cảm đấu tranh với cái sai của học sinh. Và cũng mong lắm thay những phụ huynh không đặt con mình ở vị trí độc tôn để hiếp đáp kẻ yếu hơn!
NGUYỄN NGỌC HÀ
Bình luận