Nhiều đoạn của sông Thames đang trơ đáy do nhiệt độ nóng khắc nghiệt và nạn hạn hán kéo dài vài tháng qua, trong khi các con sông khác của châu Âu như Rhine và Loire cũng bị khô cạn.
Những con sông lớn của châu Âu là các tuyến vận hành kinh tế và hệ thống sinh thái quan trọng, cũng như bao bọc các thành phố mà chúng chảy qua. Giờ đây, các nước trên toàn châu lục một lần nữa trải qua thời tiết nóng bức và hạn hán vẫn tiếp diễn. Hậu quả là mực nước các con sông xuống thấp hoặc thậm chí có đoạn còn bị trơ đáy.
 |
| Sông Rhine |
Sông Thames
Ở một quốc gia ít khi nào xảy ra hạn hán như Anh, nước này vừa trải qua tháng 7 khô hạn nhất kể từ năm 1935, và đầu nguồn của sông Thames bị cạn nước kéo dài. Sông Thames là con sông biểu tượng ở trung tâm London và là một phần của thủ đô Anh như Cung điện Buckingham hoặc Tòa nhà Quốc hội. Tuy nhiên, nó bắt nguồn gần làng Kemble ở miền tây nam nước này - cho đến gần đây. Nạn hạn hán trong những năm qua đã khiến nguồn của con sông dịch chuyển 1,5km về hướng tây nam. Và trong mùa hè năm 2022, tình hình chuyển biến xấu đến nỗi nguồn của con sông bị đẩy lùi xuống 8km cách vị trí đầu nguồn chính thức.
Tại làng Ashton Keynes ở phía tây London, đoạn sông trải dài vài trăm mét bên dưới các ngôi nhà trong làng chỉ còn lại một dải đất khô cạn. Người dân đã bị sốc trước tình cảnh này. Làng Ashton Keynes chỉ còn lại một cái ao nhỏ tại nơi sông Thames chảy qua. Để đến được nơi con sông có luồng chảy liên tục và không bị ngắt quãng, cần phải di chuyển cách đó thêm 10km. Đây là hậu quả của một mùa hè nóng như thiêu đốt, với nhiệt độ ngoài trời có lúc lên đến 40 độ C.
 |
| Sông Thames |
Số phận của những con sông khác
Giờ đây con người có thể lội bộ ngang Loire, vốn là con sông dài nhất nước Pháp. Rhine, con sông lớn thứ hai châu Âu, đang bị đẩy đến tình trạng không đủ nước để tàu bè qua lại như trước. Còn mực nước sông Po, sông dài nhất nước Ý, thấp hơn 2 mét so với bình thường, trong khi Serbia phải nạo vét sông Danube, theo báo The Guardian.
Trên khắp châu Âu, hạn hán đã và đang tước đi sức mạnh của những con sông vĩ đại nhất châu Âu, biến một số đoạn của chúng thành cấp “ao làng”. Điều này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho các ngành công nghiệp, vận tải đường sông, năng lượng và sản xuất lương thực - thực phẩm. Trước tình trạng không có lượng mưa đáng kể nào được ghi nhận trong gần 2 tháng tại miền tây, miền trung và miền nam châu Âu, và sắp tới cũng chẳng có dấu hiệu sẽ có mưa lớn, các nhà dự báo thời tiết cảnh báo châu lục đang đối mặt với nguy cơ hạn hán nghiêm trọng nhất trong hơn 500 năm.
“Chúng tôi chưa thể đưa ra phân tích đầy đủ vì thời tiết khắc nghiệt vẫn tiếp tục trong quá trình diễn tiến. Trong 500 năm qua, vẫn chưa có sự kiện tương tự nạn hạn hán năm 2018. Dù vậy, tôi cho rằng năm nay tình hình sẽ còn tệ hơn nữa”, theo ông Andrea Toreti của Trung tâm Nghiên cứu Chung thuộc Ủy ban châu Âu (EC).
 |
| Sông Danube |
Thậm chí ở cách điểm sông Loire đổ vào Đại Tây Dương khoảng 100km, có thể thấy rõ các bờ cát đang trải dài hơn đến khuất tầm mắt. Những cù lao trên sông xuất hiện, và có những nơi người dân có thể đi bộ từ bờ bên này sang bờ bên kia, Reuters ghi nhận. “Các nhánh phụ của sông Loire hoàn toàn bị bốc hơi. Đó là điều chưa từng có trước đây”, theo ông Eric Sauquet, người đứng đầu Ban Thủy văn của Viện Nông nghiệp, Thực phẩm, Môi trường Quốc gia Pháp (INRAE).
Đài theo dõi Hạn hán châu Âu (EDO) cho biết 47% châu lục này đang nằm trong cảnh báo hạn hán, trong số đó có 17% diện tích là cảnh báo đỏ. “Hạn hán nghiêm trọng ảnh hưởng nhiều vùng của châu Âu từ đầu năm nay đang mở rộng và càng khắc nghiệt hơn tính đến đầu tháng 8”, báo cáo nêu rõ. Vùng Tây Âu - Địa Trung Hải nhiều khả năng sẽ còn nóng và khô hơn bình thường cho đến tháng 11.
Sản lượng lương thực trong hè tại châu Âu bị ảnh hưởng, với sản lượng bắp thấp hơn 16% so với mức trung bình của 5 năm trước và sản lượng đậu tương và hoa hướng dương giảm lần lượt 15% và 12% trong cùng thời gian. Hoạt động thủy điện cũng bị ảnh hưởng vì thiếu nước để chạy các hệ thống làm mát. Các tuyến vận tải đường sông đang gặp khó khăn, chẳng hạn tuyến dọc theo sông Rhine, làm ảnh hưởng hoạt động vận tải than đá và dầu khí.
Và đến nay vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy tình hình có thể cải thiện trong tương lai gần, cũng như liệu các con sông sẽ phục hồi sự hùng mạnh vốn có của chúng hay không.
ĐỊNH NGUYỄN
Bình luận