Thánh tích của thánh sử Marcô đã được lưu giữ bên trong Vương Cung Thánh Đường Thánh Marcô ở thành phố Venice (Ý) sau khi được đưa khỏi Alexandria (Ai Cập) hồi thế kỷ thứ 9.
Thánh Marcô - tác giả cuốn Tin Mừng thứ hai, không thuộc nhóm môn đệ trực tiếp của Chúa Giêsu. Thế nhưng, điều này không ngăn ngài trở thành một trong những vị có vai trò quan trọng hàng đầu trong việc lan tỏa Lời Chúa vào thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên.
Lời tiên tri dành cho Venice
Nhiều thế kỷ trôi qua, đến nay có rất ít tài liệu về vị thánh lúc sinh thời, và đa số tiểu sử của ngài được khắc họa từ các tác giả hậu thế. Chỉ biết rằng thánh Marcô đã theo chân thánh Phêrô giảng đạo ở thành Rome. Phúc Âm theo thánh Marcô được cho là biên soạn tại đây và bao gồm những lời chứng của bản thân vị tông đồ trưởng. Thánh Marcô được thánh Phêrô sai đến Aquileia, miền đông bắc Ý. Trên đường đi thuyền đến Aquileia, thánh nhân ghé qua các hòn đảo sau này trở thành Venice. Tại đây, một thiên thần hiện ra và nói rằng: “Pax tibi, Marce, evangelista meus. Hic requiescet corpus tuum” (“Bình an cho con, Marcô, vị thánh sử của ta. Đây là nơi thi hài của con sẽ an nghỉ”). Lời tiên tri trên trở thành châm ngôn của Cộng hòa Venice sau đó.
Sau thời gian ở Ý, thánh Marcô đến Ai Cập và trở thành giám mục tiên khởi của cổ thành Alexandria dưới thời đế quốc La Mã. Vào lễ Phục Sinh năm 68, trong lúc cử hành thánh lễ, ngài bị chính quyền địa phương bắt giữ và lãnh án tử hình. Vị thánh bị tròng dây thòng lọng vào cổ và bị kéo lê khắp đường phố. Một trận giông bão bất ngờ đã cắt ngắn cuộc hành hình, giúp các đồ đệ có thể thu hồi thi hài để an táng vị giám mục.
Theo ghi chép, thánh Marcô ban đầu được an táng tại khu vực Baucalis của thành Alexandria. Nhà thần học Abu al-Barakat Ibn Kabar của Giáo hội Chính thống Coptic Ai Cập ghi lại rằng: “Cuộc tử đạo diễn ra vào cuối tháng Baramuda, tức ngày 27 tháng Nisan, dưới triều đại Hoàng đế Tiberius”. Thi hài của vị thánh vẫn được an táng tại ngôi thánh đường phía đông, bên bờ biển Alexandria cho đến thế kỷ thứ 9.
Cuộc hồi hương đầy cam go
Kể từ thế kỷ thứ tư, các thành phố lớn của Ý nhận ra tầm quan trọng phải sở hữu thánh tích của các thánh. Vào thời điểm Vương Cung Thánh Đường San Marco (Thánh Marcô) được xây dựng vào thế kỷ thứ 9, Venice đã rước được nhiều thánh tích của các thánh Phêrô, Gioan, Mátthêu, Luca và Batôlômêô. Thế nhưng, để có thể thỏa nguyện vọng tôn vinh thánh sử Marcô là vị quan thầy, người dân thành Venice cần có những thánh tích quan trọng hơn của ngài.
Trước năm 800, quan thầy của thành Venice là thánh Theodore, một người lính La Mã tử đạo ở phương Đông vào thế kỷ thứ tư sau khi từ chối thờ phượng các vị thần dị giáo. Thế nhưng đến thế kỷ thứ 9, thành phố trở nên lớn mạnh hơn về khía cạnh tâm linh cũng như tràn trề tham vọng về chính trị. Venice mong muốn có được sự bảo trợ từ một vị thánh có liên hệ với lãnh thổ này. Thánh sử Marcô, từng có thời gian ở Aquileia gần đó và viết Phúc Âm ở Ý, thật sự rất phù hợp.
Cuối cùng, cơ hội đã đến vào năm 828, khi 2 thương nhân người Venice tìm cách bí mật đưa hài cốt của ngài khỏi Alexandria. Vụ việc được tiến hành khi họ phát hiện thánh tích đối mặt nguy cơ bị chính quyền Hồi giáo tại địa phương xâm phạm. Những thương nhân này đã tráo đổi hài cốt của vị thánh sử. Kế đến, họ giấu hài cốt vào một cái giỏ chứa thịt heo để qua mặt lính gác ở cảng và lên tàu vội vã quay về Venice. Trên hải trình, các thủy thủ kể rằng trong cơn ngủ mê, họ đã được thánh Marcô cảnh báo khi con tàu đang chuẩn bị tiếp cận dải bờ biển đặc biệt nguy hiểm. Khi tàu cập bến ở cảng Venice, thánh tích nhận được sự đón tiếp rầm rộ và trọng thể, với lễ rước thẳng đến dinh thự của tổng trấn. Đến năm 836, một nhà thờ đặc biệt được xây dựng để an trí thánh tích. Hơn 150 năm sau, vào năm 1063, Vương Cung Thánh Đường Thánh Marco được xây dựng và vững chãi đến ngày nay.
Năm 1968, để đánh dấu 1.900 năm kể từ khi thánh Marcô tử đạo tại Ai Cập, Vatican dưới triều đại Đức Giáo Hoàng Phaolô VI đã gởi tặng lại một mẩu xương của ngài cho nhà thờ ở Alexandria. Phần còn lại của hài cốt vẫn được lưu giữ tại nhà thờ ở Venice đến ngày nay.
GIANG VÔ YÊN
Bình luận