Chắp bước đến trường

Cánh cửa các dòng nữ ngày càng mở ra, các nữ tu dấn thân nhiều hơn trong các lãnh vực xã hội. Và giáo dục giúp thăng tiến con người là một trong những hoạt động mà Tỉnh dòng Phaolô Sài Gòn và Dòng Đức Bà (Nữ Kinh Sĩ Thánh Augustinô) chọn lựa.

Những bước chân xưa…

Trong lịch sử hơn 150 năm hiện diện tại Việt Nam, giáo dục và y tế là hai mảng phục vụ tha nhân mà Dòng Phaolô chọn lựa như đường hướng ban đầu của đấng sáng lập - cha Louis Chauvet. Trước năm 1975, Dòng nổi tiếng trong lãnh vực giáo dục và có khoảng 40 trường tư thục Công giáo nơi nhiều vùng miền. Ngày đó, một trường bao gồm nhiều cấp, dạy từ trẻ mẫu giáo đến Tú tài. Ngoài văn hóa, trong chương trình đào tạo còn có những môn năng khiếu, nữ công gia chánh như may vá, thêu thùa... Dòng còn có nhà trẻ, trường cho trẻ khuyết tật về thể xác, não bộ…

Lớp học tại trường tình thương Dòng Đức Bà

“Hãy làm cho ngài lớn lên”, lời Đức Mẹ gởi gắm cho mẹ Alix Le Clerc - đấng sáng lập dòng Đức Bà, trong một lần được thị kiến, đã trở thành khẩu hiệu của dòng. Để làm cho Chúa Giêsu lớn lên giữa đời thường, các nữ tu đã đáp lại qua việc dấn thân trong nhiều lãnh vực giáo dục, như đặc sủng của hội dòng. “Dù ở bất cứ ở nơi đâu, sự hiện diện của mỗi nữ tu phải mang tính cách giáo dục”, nữ tu Maria Lê Thị Thanh Nga, Giám tỉnh Dòng Đức Bà cho biết.

Sau năm 1975, các cơ sở giáo dục của các tôn giáo phần lớn trao về cho nhà nước quản lý, tuy nhiên, mỗi Dòng vẫn có những bước đi để không bỏ rơi đặc sủng ban đầu. Các nữ tu Dòng Đức Bà vẫn tiếp tục ở lại gắn bó và dạy học trong các trường nhà nước. Còn các nữ tu Phaolô lại chọn hướng nâng đỡ các trẻ có hoàn cảnh khó khăn hoặc không có người chăm sóc do cha mẹ hoặc người thân phải dành nhiều thời gian cho việc kiếm sống. Tỉnh dòng Phaolô đã tổ chức dạy bán trú, nhận các trẻ sau khi học về cho nghỉ trưa, ăn trưa, hướng dẫn làm bài, giảng bài cho các em.

Lưu xá sinh viên tỉnh dòng Phaolô

Từ năm 1990, các dòng tu tham gia vào sự nghiệp xã hội hóa giáo dục bằng việc mở các trường mầm non. Riêng Tỉnh dòng Phaolô Sài Gòn đã mở ra 19 cơ sở tư thục mầm non. Cùng thời điểm trên, thấy nhiều thanh thiếu niên tại huyện Nhà Bè (TPHCM) không được học hành, lang thang, bụi đời, tương lai mịt mù, Dòng Đức Bà đã mở ra lớp tình thương tại xã Tân Thuận Tây (nay thuộc Q.7, TPHCM) để dạy học miễn phí cho các em cơ nhỡ, không giấy tờ tùy thân và những trẻ nghèo không có điều kiện học phổ thông, trẻ học trễ hoặc quá tuổi đi học. Không chỉ mở trường học, các dòng còn lập ra nhiều lưu xá dành cho các nữ sinh đến từ các tỉnh đang trọ học tại TPHCM.

Sát cánh cùng xã hội

Từ lưu xá đầu tiên thành lập năm 2000, tới nay Tỉnh dòng Phaolô đã có ba lưu xá nằm trong thành phố, với tổng số khoảng 350 sinh viên. “Mình không dạy kiến thức nhưng cho các em một chỗ cư trú an toàn, hướng dẫn khi vào đời để các em là một con người tốt”, dì Anna, nguyên phụ trách mảng giáo dục Tỉnh dòng Phaolô cho hay. Hiện Tỉnh dòng còn mở bốn trường nội trú vừa miễn phí, vừa thu phí cho học sinh từ cấp 1 đến cấp 3, trong đó chú trọng tới những nơi có đông các em người dân tộc. Khoảng hai năm nay, dòng đã mở ra Trung tâm Trúc Linh để dạy cho trẻ tự kỷ và huấn luyện cho người dạy trẻ tự kỷ.

Dòng Đức Bà cũng có những lưu xá nữ, mỗi lưu xá của Nhà dòng tuy khá nhỏ, chỉ đủ tá túc cho khoảng hơn chục sinh viên nhưng là môi trường lành mạnh để các bạn an tâm học tập.

Nhiều sinh viên tâm sự lưu xá còn là nơi lý tưởng giúp tránh xa những cám dỗ xã hội. “Mặc dù có sự quản lý nghiêm ngặt về giờ giấc sinh hoạt, thời gian biểu từng ngày nhưng mỗi nơi vẫn có những sự thông thoáng riêng, chúng em tự quản, chia phiên nấu cơm ăn chung với nhau tạo tình thân, sự hòa đồng. Nhà dòng thường xuyên tổ chức các sinh hoạt vui chơi thư giãn bổ ích, giao lưu với các lưu xá khác, các dì cũng không cấm cản trong chuyện tình yêu trai gái...”, Lê Thu Hà, sinh viên ĐH KHXH&NV cho biết. Trong chương trình quản lý lưu xá hằng năm của các dòng nữ, mỗi tuần một lần các bạn được các nữ tu hoặc các nhà chuyên môn dạy về nhân bản, về tâm sinh lý mà người phụ nữ cần biết, ngoài ra còn dạy cho các em biết sống liên đới với cộng đồng và quý trọng gia đình... “Hướng dẫn như vậy để mai ngày các em trở thành những phụ nữ đảm đang, hữu ích cho xã hội, biết chăm lo vun vén cho gia đình và làm một người mẹ tốt”, dì Nga cho hay.

Mỗi nhà dòng có một cách làm riêng, nhưng tựu chung tất cả đều nhằm thăng tiến con người qua việc chắp bước đến trường và chuẩn bị hành trang vào đời cho lớp người trẻ.

Võ Quới