Chọn lựa ưu tiên

Chúa nhật XVII thường niên - năm A
Bài đọc 1: 1 V 3,5.7-12; Bài đọc 2: Rm 8,28-30; Tin Mừng: Mt 13,44-52

Kho báu trong ruộng, viên ngọc quý và chiếc lưới bắt cá, những hình ảnh rất bình dị và gần gũi với đời thường của xứ sở Palestina được Chúa Giêsu sử dụng để truyền đạt giáo huấn của Người về Nước Trời.

Người nông dân hiểu rõ giá trị của kho báu khi ông phát hiện được chôn trong ruộng; người lái buôn kinh nghiệm trong nghề nên đánh giá đúng giá trị của viên ngọc. Cả hai đều đã tìm thấy những vật có giá trị cao và quyết định mua chúng, dù có phải đánh đổi bằng cả gia sản của mình. Có người trách họ sao dại thế, vì mua kho báu và viên ngọc mà mất mọi sự thì lấy đâu nhà mà ở, đồ đạc đâu mà sử dụng. Tuy vậy, họ là những người khôn ngoan, biết nhìn xa trông rộng. Bởi họ chắc chắn rằng, một khi đã tậu được thửa ruộng có kho báu hoặc viên ngọc quý thì họ sẽ lời lãi gấp trăm và sẽ có tất cả. Những người này không hề nông nổi dại dột, mà trái lại, là những người khôn ngoan chín chắn, họ hiểu biết và ý thức về quyết định quan trọng của mình, khi tận dụng cơ hội, nhanh tay sở hữu những tài sản mà bản thân biết rõ giá trị của chúng.

“Nước Trời giống như…”, Chúa Giêsu thường dùng công thức này để nói về Nước Trời. Không có hình ảnh nào diễn tả chính xác Nước Trời. Nếu có sử dụng những hình ảnh đời thường thì đó chỉ là sự so sánh “giống như” để người nghe dễ hiểu và dễ đón nhận giáo huấn mà Chúa muốn thông truyền. Chúa dạy Nước Trời phải là một chọn lựa ưu tiên cho những ai muốn nên trọn lành. Cũng như người quyết định mua thửa ruộng có chôn giấu kho báu và người lái buôn nhanh tay mua viên ngọc quý có giá trị cao, những ai muốn đạt được Nước Trời cũng phải chấp nhận hy sinh, có khi phải đánh đổi bằng cả mạng sống mình. Dẫu vậy, sự hy sinh ấy không phải là vô nghĩa, vì một khi họ đã được sở hữu Nước Trời làm gia nghiệp thì sẽ có tất cả. Họ sẽ có Chúa là Cha, có mọi người là anh chị em. Họ sẽ tìm được sự thanh thản trong tâm hồn cùng với niềm vui và hạnh phúc ở đời này và đời sau. Chúa Giêsu đã khẳng định: “Tiên vàn, hãy tìm kiếm nước Thiên Chúa và sự bình an của Người. Còn những điều khác Người sẽ ban sau”. Trong lịch sử Giáo hội, đã có biết bao người nam cũng như nữ, giàu cũng như nghèo, chấp nhận chọn lựa theo Chúa bằng sự từ bỏ hy sinh, và họ đã chứng minh rằng đó là một chọn lựa đúng.

Nội dung bài Tin Mừng được diễn tả rõ nét hơn khi nối kết với Bài đọc I của Chúa nhật này: Salômôn là một ông vua còn trẻ tuổi khi nối nghiệp vua Đavít là cha mình. Trong ngày phong vương, Chúa đã cho ông một ân huệ, đó là ông xin gì thì Chúa sẽ ban. Salômôn không xin bạc vàng. Ông cũng chẳng xin mạng sống quân thù. Ông chỉ xin với Chúa sự khôn ngoan để có thể lãnh đạo Dân riêng của Chúa là dân Israel. Nội dung lời cầu nguyện này đã chứng minh ông là một người khôn ngoan rồi! Chúa đã chấp nhận lời xin của ông và lịch sử đã chứng minh ông là người khôn ngoan nổi tiếng, làm cho các vua, hoàng hậu và các nước láng giềng phải thán phục. Một khi được ơn khôn ngoan, Salômôn cũng được bạc vàng, mạng sống quân thù, sự giàu có và phồn thịnh cho quốc gia. Nhờ sự khôn ngoan của vua Salômôn mà vương quốc được bình an và phát triển. Ông đã trở thành biểu tượng của sự khôn ngoan trong lịch sử. Salômôn đã biết xin điều cần thiết cho bản thân và dân tộc mình. Như người lái buôn và người nông dân biết rõ giá trị của thửa ruộng và của viên ngọc quý, ông hiểu rõ sự khôn ngoan quan trọng thế nào đối với bậc quân vương.

Trong cuộc sống, vẫn luôn có những người khôn sống chung với người dại (xem lại Lời Chúa Chúa nhật trước với dụ ngôn cây lúa và cỏ lùng). Và, vẫn có những người khôn ngoan theo kiểu thế gian, tức là sự mánh lới lọc lừa; có người thì “khôn lỏi”, chỉ nhằm tới lợi lộc ích kỷ mà nhắm mắt làm tổn hại người xung quanh. 

Nếu cuộc sống luôn có những người khôn ngoan thật và khôn ngoan giả, vẫn có những người trung thực và những người dối trá, thì kết cục cuộc đời sẽ ra sao? Chúa Giêsu đã dùng hình ảnh chiếc lưới thả xuống biển để bắt cá để trả lời chúng ta. Người muốn nói với họ: các bạn đừng lo và đừng nản chí trước tình trạng có nhiều người kiêu ngạo và gian ác mà vẫn nhởn nhơ. Người tốt và người xấu sẽ có lúc được phân biệt công minh. Lịch sử này sẽ kết thúc như một mẻ lưới mà tất cả các loại cá tốt xấu đều phải vào lưới đó. Lúc bấy giờ, các thiên sứ theo lệnh của Chúa mà chọn lọc. Xấu tốt sẽ được phân biệt rõ ràng. Lành dữ sẽ được xét xử công minh, vì Chúa là Đấng thẩm phán tối cao của lịch sử. Gieo nhân nào, sẽ gặt quả nấy. Những người không tin Chúa vẫn khẳng định: “Ông Trời có mắt!”. Có thể con người không đoán được ý Chúa, chưa biết tương lai và hậu vận của mình sẽ ra sao. Tuy vậy, cần xác tín một điều: đối với những ai thiện chí sống tốt lành, thì Thiên Chúa không bỏ rơi bao giờ. Thánh Phaolô viết cho giáo dân Rôma: “Ngài làm cho mọi sự đều sinh lợi ích cho những ai yêu mến Ngài, tức là cho những kẻ được kêu gọi như ý Người định” (Bài đọc II). Điều quan trọng là mỗi chúng ta luôn thận trọng, khôn ngoan và tỉnh thức, vì sẽ có ngày thế giới kết thúc như một mẻ lưới, và Chúa sẽ chọn lấy cá tốt, loại bỏ cá xấu.

Nhờ bí tích Thánh Tẩy, chúng ta đã chọn Chúa là lẽ sống và là gia nghiệp của đời mình. Sự chọn lựa này không chỉ dừng lại ở ngôn từ hay công thức lý thuyết, cũng không phải chỉ được thực hiện lúc lãnh nhận bí tích Thánh Tẩy, nhưng phải được minh chứng qua đời sống mỗi ngày, thể hiện qua lời nói, tư tưởng và hành động.

Đức tin là viên ngọc quý, là kho tàng mà chúng ta phải đánh đổi bằng biết bao cố gắng nỗ lực để giữ gìn. Hãy dành cho Chúa một vị trí ưu tiên trong đời mỗi người, vì một khi có Ngài trong trái tim và tâm hồn, chúng ta sẽ được Chúa ban mọi điều cần thiết cho cuộc sống.

Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên