Cứu lấy Amazon !

Giáo hội kêu gọi Brazil và cộng đồng quốc tế nỗ lực hơn để cứu rừng Amazon. Rừng mưa nhiệt đới lớn nhất thế giới này đang oằn mình trong những trận hỏa hoạn từ đầu tháng 7.

Sau khi đọc kinh Truyền tin vào Chúa nhật - 25.8, Ðức Giáo Hoàng nói với các tín hữu có mặt tại quảng trường Thánh Phêrô: “Chúng ta đều rất lo lắng vì vụ cháy rừng kinh hoàng ở Amazon. Hãy cùng cầu nguyện để nhờ sự nỗ lực của tất cả, lửa sẽ bị khống chế sớm nhất có thể. Lá phổi xanh này ảnh hưởng đến sự sống còn của Trái đất”, theo AFP. Kể từ khi được mật nghị bầu chọn vào năm 2013, Ðức Thánh Cha Phanxicô luôn thể hiện sự quan tâm đến công trình sáng tạo của Thiên Chúa và không ngừng mời gọi các tín hữu chung tay gìn giữ hành tinh Xanh. Thông điệp Laudato Si của ngài được giới chuyên môn đánh giá là một văn bản rất giá trị về lĩnh vực bảo vệ môi trường. Trong thông điệp này, Ðức Phanxicô đã chỉ trích mạnh mẽ tình trạng khai thác quá mức rừng Amazon vì “những lợi ích kinh tế khổng lồ”. Amazon bị đe dọa, nghĩa là sự đa dạng sinh học của thế giới cũng đang kêu cứu. Hệ sinh thái tại đây đang chứa tới 10% số loài động thực vật được biết đến. Dựa trên tinh thần của Laudato Si, từ ngày 6 đến 27.10.2019, tại Vatican sẽ diễn ra Thượng Hội đồng Giám mục về vùng Amazon với chủ đề “Những con đường mới cho Giáo hội và cho một nền sinh thái toàn diện”.

Thổ dân cũng lâm nguy trước thảm hoạ cháy rừng - ảnh: AFP

Trước đó, ngày 22.8, Liên Hội đồng Giám mục Mỹ Latinh (CELAM) cũng ra một thông cáo chung về tình hình cháy rừng nghiêm trọng: “Hãy lên tiếng vì Amazon! Thời gian qua, những đám cháy khủng khiếp đã gây tác hại nặng nề đến hệ động - thực vật tại Alaska, Greenland, Siberia, quần đảo Canary và đặc biệt là vùng Amazon. Chúng tôi rất lo ngại về mức độ nghiêm trọng của cháy rừng, với những hệ quả không chỉ cho riêng khu vực mà có thể ảnh hưởng đến toàn cầu”. Các vị Giám mục Mỹ Latinh cũng kêu gọi chính phủ các nước thuộc lưu vực sông Amazon, đặc biệt là Brazil, Bolivia, cùng với Liên Hiệp Quốc và cộng đồng quốc tế “hãy đưa ra những biện pháp nghiêm túc” nhằm cứu lấy lá phổi của hành tinh, vì “Amazon thương tổn thì thế giới cũng sẽ đau đớn”.

Bản thông cáo chung nhắc đến Thượng Hội đồng Giám mục vào tháng 10 ở Vatican như “một niềm hy vọng”, nhưng niềm hy vọng ấy đang bị sứt mẻ vì khói lửa của các đám cháy. CELAM nhấn mạnh, bảo vệ Amazon không chỉ là bảo vệ môi trường, sự đa dạng sinh học, mà còn là bảo vệ người bản địa. Theo tài liệu làm việc của kỳ Thượng Hội đồng sắp tới, vùng Amazon là nơi sinh sống của từ 110 - 130 bộ tộc thổ dân. CELAM nhận định: “Vì người bản địa ngàn đời sống tại mảnh đất thân thương này, chúng tôi bày tỏ sự liên đới với họ và kêu gọi thế giới quan tâm hơn để ngăn chặn thảm họa đang diễn ra”.

Thông cáo chung của các vị Giám mục Mỹ Latinh kết lại qua đoạn trích từ bài giảng của Ðức Thánh Cha Phanxicô trong ngày mở đầu triều đại vào năm 2013: “Tôi mong muốn mời gọi tất cả những ai có trách nhiệm về kinh tế, chính trị hay xã hội và toàn thể cộng đồng: Hãy là những người bảo vệ môi trường, bảo vệ sự sáng tạo của Thiên Chúa đã được ghi dấu ấn trong thiên nhiên”.

Rừng cháy đen ở bang Para - ảnh: AFP

Viiệc cứu hoả đang gặp nhiều khó khăn, quân đội đã được điều động để hỗ trợ.

Phá rừng là một trong những nguyên nhân chính làm cháy rừng nghiêm trọng Các vụ cháy bùng phát khắp rừng Amazon từ đầu tháng 7 có quy mô đặc biệt nghiêm trọng so với những năm trước đây. Theo thống kê của Viện Nghiên cứu Không gian Quốc gia Brazil (INPE), từ tháng 1.2019 đến nay, có 72.843 điểm bùng phát cháy rừng được ghi nhận ở nước này, so với 39.759 điểm của cùng kỳ năm trước, tức tăng 83%. Tại Nam Mỹ, đây cũng là quốc gia bị cháy rừng nhiều nhất trong năm 2019, xếp trên Venezuela (26.453 điểm hỏa hoạn) và Bolivia (16.101). Trong hơn một tuần qua, tình hình đang trở nên trầm trọng tại Brazil, với những bang bị ảnh hưởng nhiều nhất là Rondonia, Amazonas, Roraima, Mato Grosso… Ngày 19.8, thành phố Sao Paolo gần như chìm trong màn đêm dù đang giữa ban ngày vì bị khói của cháy rừng bao phủ. Theo chuyên san Science, thảm họa đang diễn ra là hệ quả của nạn phá rừng. Số lượng các điểm bùng phát cháy rừng lớn tương đương ở Brazil cũng từng được ghi nhận vào năm 2010, thời điểm mà hiện tượng El Niño đã dẫn đến khí hậu khô hạn, nóng bức. Năm 2019, không có hiện tượng này nhưng các nhà nghiên cứu cho biết, 10 địa phương có cháy rừng nhiều nhất ở Brazil cũng là những nơi có tỷ lệ phá rừng cao nhất.

LAN CHI