Ðể tiếng hát thêm thánh thiêng

Nhằm giúp cho việc dâng lễ được sốt sắng thì ca đoàn là một phần không thể thiếu. Song, cũng cần lưu ý một vài điều để việc hát lễ thực sự là lời nguyện cầu dâng lên Chúa.

Có dịp ghé thăm và tham dự thánh lễ ở nhiều xứ đạo đó đây, tôi được nghe tiếng hát của nhiều ca đoàn. Thông thường ca đoàn hát trong lễ Chúa nhật hay các lễ trọng, còn ngày thường thì cộng đoàn hát chung. Tuy vậy có nơi, các thánh lễ ngày thường gần như hoàn toàn không có tiếng hát. Ðây là điều khó tránh khỏi bởi có nhiều nguyên nhân, song cũng là sự tiếc nuối trong sinh hoạt phụng vụ thường ngày ở xứ đạo. Ông Trần Minh Hưng (TGP TPHCM) nhận định: “Lễ thường không có ca đoàn hát dẫn dắt nên mọi người đôi lúc cất tiếng không đồng đều, rời rạc, làm bầu khí thánh lễ bị chùng xuống…”.

Ca đoàn là một phần không thể thiếu trong phụng vụ

Trong tâm thức của giáo dân, ca đoàn là một phần không thể thiếu của một thánh lễ và là nhân tố quan trọng giúp cộng đoàn nâng tâm hồn và lễ dâng được thăng hoa. Chính vì tầm quan trọng ấy, nên việc thể hiện của ca đoàn trong thánh lễ cần được chú trọng nhiều. “Yếu tố đầu tiên cần chú ý là việc phát âm, nhả chữ phải mạch lạc. Vì là những người đại diện cộng đoàn cất tiếng hát ngợi khen Chúa nên ca đoàn cần hát sao cho rõ ràng từng chữ để mọi người nghe, hiểu và dễ hướng lòng theo, tránh tập trung quá nhiều vào việc luyến láy mà nuốt âm tiết”, anh Ðinh Hoàng Sơn (GP Bà Rịa) góp ý. Mỗi bài hát là một tổ hợp của các từ, câu mang ý nghĩa. Vậy nên khi hát, dù cho chỉ có một vài chữ không rõ ràng cũng làm cho mạch cảm xúc bị đứt quãng. Chị Nguyễn Nhật Anh (GP Xuân Lộc) thì kiến nghị không nên hát solo quá nhiều trong thánh lễ vì dễ gây chia trí. Không ít lần chị nhìn thấy các em nhỏ và cả người lớn quay đầu về phía ca đoàn để xem ai là người đang solo. “Hát lễ là cầu nguyện nên mọi người cùng chung tiếng ca sẽ tốt hơn”, chị Anh nói. Trong trường hợp hát solo là cần thiết thì người được chọn ngoài khả năng sẵn có cũng phải luyện tập nhuần nhuyễn, giữ giọng cẩn thận để khi thể hiện trước cộng đồng không bị hụt hơi, bể giọng… làm cộng đoàn phân tâm.

Tập hát trước buổi hát lễ

Bên cạnh đó, việc chọn bài hát thể hiện cũng cần được chú trọng. Theo cụ Nguyễn Thị Quỳ (GP Xuân Lộc) thì ca đoàn hát những bài quen thuộc sẽ giúp mọi người dễ hát theo và dâng lễ sốt sắng hơn. Nếu chọn bài hát mới thì cần tập trước cho cộng đoàn đôi chút trước giờ lễ sẽ tốt hơn. Thực tế là nhiều nhà thờ không có thói quen tập hát trước cho cộng đoàn, nên trong thánh lễ bà con chỉ ngồi nghe ca đoàn hát mà khó có thể góp tiếng cùng. Ðiều này ít nhiều làm cho mọi người chưa hòa lòng vào nhịp lễ dâng.

Là một thành viên ca đoàn giáo xứ Tân Việt (TGP TPHCM), chị Hoàng Ðình Thục Hân cho rằng để hát lễ thật tốt thì mỗi người trong ca đoàn phải bỏ qua cái tôi cá nhân, dẹp đi suy nghĩ “tôi hát hay” để hòa giọng với mọi người. “Chính người hát phải chuẩn bị tâm tình sẵn sàng, phải ý thức được tiếng hát của mình là lễ dâng cho Chúa, góp phần làm cho thánh lễ vô giá được linh thiêng, sâu lắng, phải hướng lòng mình về Chúa, đặt tâm trí vào từng lời ca để mỗi tiếng cất lên đến từ tận đáy lòng”, chị Hân chia sẻ. Có lẽ, các ca trưởng, ca viên trong ca đoàn cũng nên dành thời gian hỏi han, lắng nghe ý kiến của cộng đoàn để có cảm nghiệm khách quan về phần đóng góp của mình và cải tiến những điều còn chưa tốt, tăng thêm khả năng phối hợp đồng điệu giữa ca đoàn với cộng đoàn phụng vụ, hầu mỗi thánh lễ nên trang nghiêm và đạo đức hơn.

Tập hát cộng đồng trước thánh lễ Chúa nhật dành cho thiếu nhi, tại nhà thờ giáo họ Bụi Tre, GP Ban Mê Thuột

Là những người “nâng đỡ tiếng hát của cộng đoàn”, “giúp cộng đoàn tham gia tích cực và linh động vào việc ca hát” (theo huấn thị “Về Âm nhạc trong Phụng vụ” năm 1967), ca đoàn có nhiệm vụ quan trọng trong cử hành phụng vụ. Tinh thần hy sinh phục vụ của các thành viên thật đáng trân trọng. Với tình mến cùng ý thức trách nhiệm lớn lao, mỗi ca viên, ca đoàn sẽ ngày càng yêu mến việc mình đã, đang làm và gắng tìm phương thức để mỗi lời ca đong đầy muôn tâm tình, nâng hồn cộng đoàn và chính họ đến gần Chúa hơn.

YÊN LAM