Trả lời phỏng vấn Vatican News về tình hình Trung Đông, Đức Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin lên tiếng cảnh báo về sự trỗi dậy nguy hiểm của tình trạng quyết định các vấn đề của địa chính trị bằng sức mạnh.
Chiến tranh luôn mang đến sự hủy diệt
Ngài bày tỏ nỗi đau sâu sắc khi phải chứng kiến các dân tộc ở Trung Đông, bao gồm những cộng đồng Kitô giáo vốn đã trải qua nhiều khó khăn, một lần nữa lại bị đẩy vào tình cảnh chiến tranh. Về việc Mỹ và Israel tấn công Iran, ĐHY cho rằng hòa bình và an ninh cần được vun đắp và theo đuổi thông qua các nỗ lực ngoại giao, đặc biệt ngoại giao trong khuôn khổ các tổ chức đa quốc gia, nơi các nước có thể giải quyết xung đột một cách phi bạo lực và công bằng hơn. Theo ngài, khi đề cập các nguyên nhân của chiến tranh, hoàn toàn không dễ để xác định ai đúng, ai sai. Tuy nhiên, một điều chắc chắc là bom đạn luôn mang đến các nạn nhân và sự hủy diệt, cũng như những hậu quả ở mức độ tàn phá cho dân thường. “Vì lẽ đó, Tòa Thánh nhấn mạnh sự cần thiết phải sử dụng mọi công cụ ngoại giao để giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia”, ĐHY Parolin nói.
Trước câu hỏi liệu ĐHY nghĩ như thế nào về lý do được Mỹ và Israel đưa ra là nhằm ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, hay nói cách khác là “chiến tranh phòng ngừa”, ngài lưu ý, theo Hiến chương Liên Hiệp Quốc, việc sử dụng vũ lực phải được xem là phương án cuối cùng và nguy hiểm nhất, sau khi mọi công cụ của chính trị và đối thoại ngoại giao đều thất bại. Nếu các nước nghĩ rằng bản thân có quyền phát động “chiến tranh phòng ngừa”, chỉ dựa trên tiêu chí riêng, cả thế giới có thể đối mặt nguy cơ bị chìm trong lửa đỏ. Sự xói mòn của luật pháp quốc tế đang diễn ra ở mức độ đáng lo ngại, khi mà vũ lực chiếm đoạt vai trò của công lý; sức mạnh của luật pháp bị thay thế bởi luật của kẻ mạnh, cùng với luận điểm cho rằng hòa bình chỉ có thể đạt được sau khi kẻ thù bị tiêu diệt. “Tòa Thánh một lần nữa mạnh mẽ lên án mọi hình thức lôi kéo dân thường và các cơ sở dân sự, như nhà ở, trường học, bệnh viện và nơi thờ tự, vào các hoạt động quân sự, đồng thời kêu gọi các bên luôn bảo vệ nguyên tắc bất khả xâm phạm của phẩm giá con người và tính thiêng liêng của sự sống”, Đức Hồng y nhấn mạnh.
Trung Đông đỏ lửa
Trong lúc chiến sự Iran tiếp tục sang tuần thứ hai, chính quyền Tehran đã chọn được người kế nhiệm Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei đã tử vong khi Mỹ và Israel không kích khu phức hợp của chính phủ vào ngày 28.2. Lãnh tụ Tối cao kế tiếp là ông Mojtaba Khamenei, con trai ông Khamenei. Thông báo về tân Lãnh tụ Tối cao đã được đưa ra sau khi giới lãnh đạo còn lại của chính quyền Iran dường như có những dấu hiệu bất đồng. Tổng thống Masoud Pezeshkian gởi lời xin lỗi đã tấn công các nước láng giềng, trong khi phe cứng rắn chỉ trích phát biểu trên và khẳng định chiến lược này sẽ tiếp tục được triển khai. Iran cũng chưa cập nhật số người chết từ hơn 1.200 nạn nhân vào cuối tuần trước.
Trong khi đó, Israel tấn công cả Iran lẫn tổ chức vũ trang Hezbollah ở Li Băng. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định sẽ có thêm nhiều bất ngờ trong giai đoạn kế tiếp của chiến tranh. Quân đội Israel cũng cho biết đã phá hủy tổng hành dinh của lực lượng không quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và bắn trúng các bệ phóng tên lửa đạn đạo cùng các cơ sở sản xuất tên lửa của đối phương.
Về phần mình, quân đội Mỹ cảnh báo người dân Iran hãy ở trong nhà. Nhiều bằng chứng cho thấy Mỹ đứng sau vụ tấn công gây chết người nhằm vào một trường học dành cho nữ sinh ở Iran trong ngày đầu tiên phát động chiến tranh, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump quy kết trách nhiệm cho Iran. Quân đội Mỹ cũng không cập nhật số lượng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của phía Iran khai hỏa trong những ngày gần đây, chỉ nói rằng tần suất tấn công đã giảm mạnh. Các chuyên gia nhận định có khả năng Iran đang giữ lại một phần tên lửa để dự trữ.
Tổng thư ký Liên đoàn Ả Rập Ahmed Aboul Gheit gọi chiến lược của Iran là “khinh suất”, trong bối cảnh Vùng Vịnh và các nước khác tiếp tục đánh chặn tên lửa và UAV của Iran tại các khu vực không hề có sự hiện diện của quân đội Mỹ. Đến nay, chưa có nước nào ngoài Mỹ và Israel tấn công Iran, nhưng phía Tehran vẫn tiếp tục bắn về phía các nước láng giềng. Số người thiệt mạng ở bán đảo Ả Rập tiếp tục gia tăng. Ả Rập Xê Út ghi nhận 2 người tử vong cho trúng các mảnh từ những thiết bị quân sự rơi xuống. Kuwait thông báo hai lính biên phòng đã chết, còn Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) nói một tài xế thiệt mạng.
Trên toàn cầu, giá dầu thô đã tăng vượt ngưỡng 100 USD/thùng, có lúc tiến sát 120 USD/thùng trong phiên ngày 9.3, hoạt động hàng không tại khu vực tiếp tục gián đoạn. Nhiều du khách và người hành hương vẫn mắc kẹt tại Trung Đông. Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết hơn 32.000 công dân Mỹ đã rời khỏi khu vực kể từ khi chiến tranh bắt đầu, và ngày càng có thêm quốc gia tham gia cuộc xung đột. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết nước này gởi các chuyên gia hỗ trợ Mỹ và phía đồng minh Trung Đông ứng phó các cuộc tấn công bằng UAV của Iran.
GIANG VÔ YÊN
Bình luận