Ði qua nỗi đau, viết tiếp cuộc đời

Chị ngồi đó với ánh mắt tươi vui, nụ cười hiền cùng sự lạc quan vào cuộc sống. Vậy mà cách đây hơn 10 năm, tưởng chừng căn bệnh thế kỷ HIV kia đã đánh gục chị…

Ngõ cụt…

Chị là Đoàn Thị Khuyên, 34 tuổi, vẫn được nhiều người gọi bằng cái tên nghe thật hay: Vành Khuyên. Hiện nay, ngoài vai trò là nhân viên chuyên trách HIV của Caritas GP Hải Phòng, chị còn đảm đương nhiều công việc xã hội cũng liên quan tới H. Trong câu chuyện, chị luôn ví đời mình như một chuyến hành trình mà ở đó, bước đi nào cũng khó khăn, ngã rẽ nào cũng vấp sỏi đá.

Cơ sở may mặc của Nhóm sống tích cực Hải Phòng

Sinh ra ở giáo xứ Súy Nẻo (GP Hải Phòng), Khuyên là con thứ 5 trong gia đình có 6 anh chị em. Hồi nhỏ, chị may mắn hơn các anh chị khác trong nhà là được đi học hết phổ thông cùng với người em út. Thi đại học không như ý, chị rẽ hướng : lấy chồng. Hơn một năm, cuộc sống tưởng mỉm cười trọn vẹn khi hai vợ chồng có đứa con trai kháu khỉnh. Song hạnh phúc chẳng tày gang: lúc con mới bốn tháng, gia đình phát hiện chồng chị bị nhiễm HIV. Anh thú nhận, đã từng sử dụng ma tuý trước khi kết hôn. Nỗi đau càng thêm chồng chất khi chị biết rằng, cả hai mẹ con cũng bị lây nhiễm.

Khuyên kể, sống với bố mẹ chồng, trước đó, cả nhà ăn cùng mâm cơm, uống chung cốc nước thì nay vợ chồng chị phải ăn riêng, ở riêng, sống cô lập trên gác. Vì chán nản nên người chồng lại lao vào hút chích. Khi con mới một tuổi, anh qua đời, để lại cho hai mẹ con nỗi cô đơn, sự cơ cực và bầu khí xa lánh dị nghị của người xung quanh. Vốn mang bệnh nên con trai chị rất yếu, trải qua tuổi thơ nằm viện nhiều hơn ở nhà. Nhiều đêm, bế con trên tay nhìn con khóc mà lòng người mẹ như chết lặng. Chị thừa nhận từng có lúc bản thân tuyệt vọng và đã muốn kết liễu cuộc đời, tuy nhiên, khi đó nhìn lên thánh giá cứu chuộc, chị nhận ra “Chúa đã chịu nhục hình và chết đau đớn để con người được sống, do đó hãy biết quý trọng cuộc sống này”. Hơn nữa, âu yếm đứa con bệnh tật, rồi nghĩ đến mẹ cha vất vả mà chưa một ngày báo đáp, chị đã đứng lên…

Heo đất trao về từng nhà để các thành viên trong nhóm biết sống tiết kiệm

Ban ngày đưa con vào viện điều trị, chiều tối hai mẹ con rong ruổi bán vé số. Mỗi lần có ai hỏi bệnh tình, chị đều xác nhận mình bị nhiễm HIV, bởi muốn người khác nhìn vào thực tế để thấm thía và tránh xa căn bệnh quái ác này. Dầu vậy, cũng vì thế mà hằng ngày, mẹ con chị phải chịu thêm nhiều lời đàm tiếu, khinh miệt. Nhưng cuộc sống không quay lưng đi với người phụ nữ này, may mắn đã đến khi chị được nhân viên y tế của phường Phù Liễn (quận Kiến An, Hải Phòng) mời tham gia vào Câu lạc bộ (CLB) Hoa Hải Đường để tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS. Cuộc đời tưởng vào ngõ cụt, từ đây chị lại nhìn thấy lối đi phía trước.

Viết tiếp cuộc đời

Chỉ sau vài tháng tham gia, Khuyên được tín nhiệm bầu làm chủ nhiệm CLB Hoa Hải Đường. Như cây khô héo được tưới nước, cộng với sức trẻ, chị hăng say với công tác tuyên truyền HIV cho cộng đồng tại Hải Phòng và một số tỉnh lân cận. Trong một lần được nhóm ve chai thuộc Ban Bác ái xã hội - Caritas GP Hải Phòng đến thăm, thấy công việc của nhóm hữu ích nên chị đã xin cùng tham gia và sau đó đã trở thành một tình nguyện viên tích cực của Caritas.

Lớp học về phương pháp quản lý kinh tế hộ gia đình do chị Khuyên đứng lớp

Năm 2008, chị có thêm bước ngoặt mới trong cuộc đời khi được lựa chọn làm thành viên của Cơ quan Hợp tác phát triển Italia (CESVI) tại Việt Nam (CESVI hoạt động nhằm tăng cường khả năng và khuyến khích người dân xác định tiềm năng trong chính môi trường sống hiện tại của mình). Trong quá trình làm việc và rút tỉa từ bản thân, chị nhận ra cách chống chọi bệnh hiệu quả nhất của những người bị HIV là chính họ phải tự lực. Thế rồi chị đã cùng 10 người chung chí hướng lập nhóm tự lực mang tên “Nhóm sống tích cực Hải Phòng”. Năm 2010, nhóm được Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Hội Chữ thập đỏ Hải Phòng khảo sát, lựa chọn triển khai dự án “Hỗ trợ, chăm sóc, tư vấn điều trị cho người nhiễm HIV tại Việt Nam” do Hội Chữ thập đỏ Mỹ tài trợ. Nhóm còn kết hợp với Tòa Giám mục Hải Phòng, Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS, bệnh viện trẻ em Hải Phòng, bệnh viện Việt Tiệp, Hội từ thiện, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố làm công tác bác ái, tuyên truyền hỗ trợ cho người nhiễm và trẻ sống chung với HIV tại Hải Phòng. Đến khi nhóm lớn mạnh, chị cùng ban điều hành tính đến chiến lược lâu dài là sau khi nhà tài trợ rút đi, phải làm gì để duy trì các hoạt động? Từ suy nghĩ đó, nhiều sinh kế cho người nhiễm HIV bắt đầu hình thành và được các nhà tài trợ quan tâm. Sau đó, Tổ chức Chemonics Việt Nam đã lựa chọn và hỗ trợ cho mô hình “Nuôi gà theo quy trình sinh học” do nhóm tự quản.

Chị Khuyên (giữa) cùng các thành viên Ban điều hành Caritas Hải Phòng trong lần tham dự hội thảo do Caritas Việt Nam tổ chức

Từ 10 thành viên, đến nay “Nhóm sống tích cực” đã có hơn 100 người tham gia, gây quỹ với số vốn trên 100 triệu đồng, giúp được 35 thành viên. Ngoài chăn nuôi, nhóm đang mở rộng thêm nhiều mô hình như cơ sở may mặc, buôn bán nhỏ... phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng cá nhân.

Trong vai trò nhân viên chuyên trách HIV của Caritas giáo phận, chị chịu trách nhiệm kết nối với các nhà cung cấp dịch vụ, giám sát hoạt động của nhóm, cùng khảo sát, đề xuất các trường hợp khó khăn cần hỗ trợ. Bên cạnh đó là lo việc truyền thông cho các cặp đôi học giáo lý hôn nhân, cung cấp kiến thức về HIV/AIDS cho anh chị em xa quê để phòng tránh và không kỳ thị với người nhiễm H…

Nhiều năm làm việc, niềm vui đọng lại với chị là có dịp được gặp, trò chuyện với nhiều người đồng cảnh ngộ, từ đó thêm tin yêu vào cuộc sống. Cũng chính trong những lần hội ngộ ấy, cái duyên đã đưa đẩy chị gặp anh Đỗ Văn Hải, một người cũng nhiễm HIV, và họ đã trở thành đôi vợ chồng luôn bên cạnh, động viên, chia sẻ với nhau công việc giúp người.

VÕ QUỚI