Ðưa văn hóa đến gần hơn với đời sống thực

Năm nay, Ngày Văn hóa Việt Nam 24.11 được tổ chức lần đầu tiên trên phạm vi toàn quốc. Hơn 400 chương trình, hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và trải nghiệm di sản được chuẩn bị, triển khai tại 34 tỉnh thành, có thể nói sẽ tạo nên một đợt sinh hoạt văn hóa rộng khắp, thu hút sự tham gia của nhiều tầng lớp nhân dân. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa tôn vinh những giá trị làm nên bản sắc dân tộc, mà còn thể hiện quyết tâm đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển đất nước bền vững. 

_BAO7429.jpg (14.58 MB)
Nhà thờ Tân Hòa - TGPTPHCM

Đáng chú ý, trong dòng chảy ấy, công nghệ và không gian số đang mở ra những phương thức mới để văn hóa tiếp cận công chúng, từ việc tìm hiểu thông tin đến trực tiếp trải nghiệm, thụ hưởng các giá trị trong đời sống. Từ giữa tháng 10.2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã giới thiệu 17 sáng kiến, trong đó có nhiều ý tưởng gắn với số hóa di sản, xây dựng ngân hàng dữ liệu, khai thác công nghệ để tiếp cận giới trẻ. Đây là hướng đi đáng chú ý, bởi kho tàng văn hóa dân tộc vốn phong phú nhưng không phải giá trị nào cũng đã được quảng bá rộng rãi hay dễ dàng tiếp cận với người dân, nhất là những người trẻ vốn quen thuộc với môi trường internet. Một di tích có thể được giới thiệu bằng hình ảnh 360 độ và một bảo tàng có thể mở không gian tham quan trực tuyến, những làn điệu dân ca đã được lưu trữ và chia sẻ trên nền tảng số, hay câu chuyện về một lễ hội truyền thống sẽ dễ dàng đến với hàng triệu người qua những thước phim ngắn…; các ứng dụng bản đồ văn hóa, cơ sở dữ liệu di sản hay app giới thiệu sự kiện cũng giúp người dân dễ dàng tìm kiếm địa điểm, thời gian và nội dung hoạt động.

Tất nhiên, số hóa không thể là đích đến cuối cùng. Hình ảnh một làng nghề trên mạng có thể thu hút sự chú ý, song có đến tận nơi, trò chuyện với người thợ, quan sát từng công đoạn làm ra sản phẩm mới giúp người ta hiểu được giá trị của lao động và truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ. Bởi thế, cần hướng tới sự kết nối giữa không gian số và không gian văn hóa thực tế. Công nghệ làm nhiệm vụ lưu giữ, quảng bá và gợi mở nhu cầu; còn các di tích, bảo tàng, nhà hát, thư viện, làng nghề, lễ hội và những sinh hoạt văn hóa cộng đồng là nơi con người trực tiếp tiếp xúc với di sản. Khi thông tin số dẫn được người xem đến một điểm tham quan, một buổi biểu diễn hay một hoạt động trải nghiệm, khi sự quan tâm trên mạng chuyển thành nhu cầu tìm hiểu và tham gia ngoài đời sống, lúc này công nghệ mới phát huy đầy đủ vai trò thúc đẩy văn hóa lan tỏa.

Văn hóa còn là chất keo kết dính mọi người, là nền tảng tinh thần làm nên sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Chẳng hạn với Công giáo, qua nhiều thế kỷ, Giáo hội tại Việt Nam đã góp phần làm phong phú đời sống văn hóa dân tộc qua kiến trúc thánh đường, nghệ thuật thánh, âm nhạc phụng vụ, giáo dục, những phong tục gia đình và sinh hoạt cộng đồng… Nhiều công trình xây dựng, tác phẩm văn chương, sách cổ, tư liệu lịch sử, hình ảnh… đã tạo nên những nét văn hóa đáng trân trọng, thu hút nhiều người, nhiều giới, nhiều tôn giáo khác nhau… Việc chủ động sưu tầm, bảo quản, số hóa những tư liệu này, giới thiệu có trách nhiệm trên các nền tảng truyền thông sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử cộng đồng mình, đồng thời góp thêm chất liệu cho kho tàng văn hóa chung của đất nước.

PHONG DIỆP

Từ khoá:
Chia sẻ:

Bình luận