Ở một khu phố nọ, có một gia đình rất “Chí Phèo”, luôn lấn át hàng xóm láng giềng vốn hiền lành và ngại va chạm do đã lớn tuổi, nhà neo đơn hoặc có con nhỏ. Hầu như cả xóm ai cũng bị “dính chưởng” với gia đình này, duy chỉ có nhà đối diện là chưa bị va chạm. Vì muốn bảo vệ bản thân và các con, vợ chồng nhà đó quyết định ngậm bồ hòn làm ngọt, “mũ ni che tai”. Kẻ côn đồ có quậy phá, gây sự thế nào, chỉ cần không liên quan đến gia đình mình là được. Họ cũng không trò chuyện, thăm hỏi, kết thân với mọi người xung quanh vì sợ bị kéo vào xung đột, thị phi. Dần dần, chòm xóm đều cảm thấy họ khá lạnh nhạt, xa cách.
Sau vài năm tác oai tác quái, cuối cùng gia đình bất hảo cũng nhận quả đắng. Đại diện tổ dân phố vừa được dân tín nhiệm bầu lên đã nhanh chóng giải quyết các rắc rối lâu năm, trong đó có gia đình “Chí Phèo” chuyên chửi tục, gây rối. Bằng sự mềm mỏng nhưng cương quyết, họ thành công “thu phục yêu quái” và khuyến khích người dân gọi điện, gởi tin nhắn báo cho khu phố mỗi khi gặp vấn đề. Từ đó, khu phố ngày càng văn minh và bớt tệ nạn, người ta cũng bớt ngại tố giác những kẻ côn đồ. Chỉ có cặp vợ chồng kia là vẫn giữ thái độ dửng dưng, mặc kệ mọi thứ tự êm xuôi. Cứ tưởng thế là yên chuyện, thế nhưng vài tuần sau, hai con trai nhà “Chí Phèo” đem bạn gái về nhà, gầy sòng nhậu và bật nhạc khá to giữa đêm khuya, khiến nhà đối diện không chịu nổi. Tiếng nhạc và tiếng nói cười hô hố làm họ không ngủ được, ngày mai cả nhà lại phải dậy sớm để đi làm, đi học. Người cha cố gắng lịch sự, nhỏ nhẹ khuyên đám thanh niên kia mở nhạc nhỏ thôi. Ông cứ ngỡ họ sẽ biết điều như khi nói chuyện với khu phố, ai ngờ bị chửi bới thô tục. Ông vừa cao giọng thì người vợ ra can, lấy cớ hai gã choai choai hàng xóm đã xỉn, đừng nên gây hấn. Thấy vậy, hai tên kia càng được nước lấn tới, dọa cho hai vợ chồng rút vào nhà, sau đó tiếp tục nhậu nhẹt tới 2-3 giờ sáng với thái độ vênh váo, đắc thắng. Nghe tiếng cãi nhau ầm ĩ, vài ba người ló đầu ra ngó rồi vội tắt đèn ngủ tiếp. Lúc trước, đôi vợ chồng ấy đã chọn cách giữ mình, không kết giao với ai, không mạnh dạn tố cáo kẻ xấu, không giúp đỡ người khác, thành ra khi họ gặp rắc rối cũng chẳng ai đứng ra bênh vực. Chính họ cũng không dám tự đấu tranh cho mình hay mở miệng kêu cứu, ngược lại chỉ biết thúc thủ, né tránh và nín nhịn. Câu chuyện đời thường này thật giống thái độ của những kẻ bất mãn, hay than trời trách đất nhưng chẳng dám thay đổi. Không ít kẻ còn chế nhạo người có dũng khí làm điều tốt. Trong bài đăng về các em học sinh cứu bạn rồi bị đuối nước, có người trên mạng đã chê các em ngu ngốc, không biết tự lượng sức, không biết thương cha mẹ, không quý mạng mình. Họ không tỏ lòng tiếc thương các em qua đời vì dũng cảm cứu người, chỉ chăm chăm phê bình sự ngây ngô, thiếu kỹ năng sinh tồn của các em. Những người ấy không hề đặt trường hợp người tử nạn là con cháu mình, hoặc chính người bị chế nhạo sẽ có lúc liều mạng cứu người ruột thịt của họ. Họ tự cho mình đứng ở vị trí “tỉnh táo”, “khôn ngoan”, “trải đời” để phán xét những người cố gắng giúp cuộc đời trở nên tốt đẹp hơn. Để rồi khi bất công ập đến và chẳng ai giúp đỡ, lại “bình thường hóa” cái xấu, cho rằng đời vẫn luôn bạc bẽo, lòng người chai sạn.
Đôi khi người ta im lặng không phải vì sợ hãi hoặc bị chèn ép, mà chọn ngó lơ chừng nào chuyện xấu chưa xảy ra với mình, tin rằng cứ thế là đủ để sống yên ổn. Đến lúc tai ương ập đến, rất có thể sẽ chẳng ai lên tiếng giúp họ nữa, bởi mọi người cũng chọn câm lặng, bàng quan y như họ trước kia. Cứ thế, cái xấu thắng thế, cái tốt thì trở nên hiếm hoi, trong khi mọi chuyện luôn có thể thay đổi nếu những người câm lặng đủ can đảm lên tiếng. Albert Einstein từng nói:“Thế giới sẽ bị hủy diệt không phải bởi những kẻ làm điều tàn ác, mà bởi những người đứng nhìn mà không làm gì cả”.
Ths-Bs Lan Hải
Bình luận