Giải đáp chính thức của Bộ Phụng tự và Kỷ luật bí tích

VỊ TRÍ CỦA CHỦ TẾ

Câu hỏi: Nếu không có ghế [dành cho] chủ tế và cũng không có vị trí đặc biệt nào để từ đó cử hành phụng vụ Lời Chúa, vậy khi một linh mục cử hành với một nhóm nhỏ hiện diện thôi: (a) Ngài có thể ở tại bàn thờ trong phần phụng vụ Lời Chúa không? (b) Nên đặt Sách Lễ ở phía bên phải của bàn thờ hay ở giữa bàn thờ? (c) Nếu thực hành như thế, phía bên nào của bàn thờ được chỉ định là bên trái hay bên phải?

Trả lời: (a) Các quy tắc phụng vụ có hiệu lực phân biệt một cách rõ ràng giữa bàn thờ và nơi để công bố Lời Chúa (QCSL [1975] các số 252-257). Trường hợp các địa điểm chưa được tu sửa cho phù hợp với phụng vụ cải cách (và việc tu sửa như vậy nên được hoàn tất sớm mà không trì hoãn quá lâu), điều cần thiết là phải cung cấp ít nhất một chiếc ghế cho chủ tế và một tòa giảng di động cho độc viên Sách Thánh. Khi chính vị chủ tế phải đóng vai trò là người đọc sách, đặc biệt là vai trò công bố bài Phúc Âm, việc đọc Sách Thánh nên diễn ra tại tòa giảng di động. Trong trường hợp rất đặc biệt mà thậm chí không có cả một băng ghế, linh mục có thể ở lại tại bàn thờ, còn Sách Lễ và Sách Bài Ðọc được đặt trên một cái giá đọc sách. (b) Hiển nhiên, giá sách này phải được xếp đặt cách thuận tiện cho việc đọc của chủ tế, ví dụ, ở giữa bàn thờ. Tập tục đặt Sách Lễ ở phía bên trái của bàn thờ xuất phát từ thời kỳ chén thánh được đặt ở trung tâm [bàn thờ] ngay từ đầu Thánh lễ. Trường hợp này nay không còn nữa, vì kể từ khi cải cách phụng vụ, thì chén thánh được đặt trên bàn phụ cách xa bàn thờ. (c) Phía bên trái của bàn thờ được hiểu là phía tay trái của chủ tế; còn bên phải bàn thờ là bên tay phải của ngài (Notitiae 14 [1978] 302, no. 3. 273).

CHỌN SỬ DỤNG CÁC BÀI LỄ KHÁC NHAU

Câu hỏi: Thánh lễ cho các nhu cầu và các dịp hội họp khác nhau cũng như Thánh lễ ngoại lịch được cử hành vào các ngày trong tuần của mùa Giáng Sinh và Phục Sinh được không?

Trả lời: QCSL [1970] số 316(c) chỉ nói về các ngày trong tuần của mùa Thường niên mà không đề cập đến các ngày trong tuần của mùa Giáng Sinh và mùa Phục Sinh (Trong các ngày thuộc mùa Quanh năm, linh mục có thể chọn hoặc lễ về ngày trong tuần, hoặc lễ nhớ tự do nếu có, hoặc lễ về vị thánh nào có tên trong sách các thánh ngày hôm đó, hoặc lễ tùy hoàn cảnh hay lễ ngoại lịch). Nhưng việc đối chiếu giữa QCSL [1970] với Quy chế Tổng quát về Năm Phụng vụ và Lịch chung Rôma (QCNPV) dẫn chúng ta đến cách giải thích sau đây.

(1) Thánh lễ cho các nhu cầu và các dịp hội họp khác nhau hoặc Thánh lễ ngoại lịch đều không được cử hành vào dịp lễ trọng, các Chúa nhật mùa Vọng, mùa Chay và mùa Phục Sinh, cũng như vào thứ Tư lễ Tro và các ngày trong Tuần Thánh vốn “đã được ưu tiên hơn tất cả cử hành khác” (xem QCNPV số 16).

(2) Vào các Chúa nhật không phải là những ngày vừa được liệt kê ở trên, vào các ngày lễ kính, vào các ngày trong trong tuần của mùa Vọng từ 17 đến 24 tháng 12 và các ngày trong trong tuần của mùa Chay, thì có thể cử hành Thánh lễ cho các nhu cầu và các dịp hội họp khác nhau hoặc Thánh lễ ngoại lịch khi “có nhu cầu quan trọng, theo sự chỉ định của bản quyền địa phương hoặc với phép của đấng bản quyền” (QCSL [1970] số 332).

(3) Vào các ngày trong tuần của mùa Vọng, từ đầu mùa Vọng cho đến ngày 16 tháng 12, các ngày trong tuần của mùa Giáng Sinh từ ngày 2 tháng 1 cho đến thứ Bảy sau Lễ Hiển linh, các ngày trong tuần của mùa Phục Sinh từ thứ Ba sau tuần bát nhật Phục Sinh cho đến thứ Bảy trước lễ Hiện xuống, và vào những ngày lễ nhớ bắt buộc, “Nếu thực sự có nhu cầu hoặc lợi ích mục vụ đòi hỏi, thì khi cử hành thánh lễ có giáo dân tham dự, có thể dùng những bài lễ thích hợp với nhu cầu và lợi ích trên, tùy theo sự xét doán của vị phụ trách thánh đường hay của chính linh mục chủ tế (QCSL [1970] số 333). Nhu cầu ở đây được hiểu theo nghĩa mục vụ, chẳng hạn, nếu có một số lượng lớn người tập hợp cho một buổi cử hành đặc biệt, như trường hợp xảy ra tại một số nơi vào thứ Sáu đầu tháng. Ngoài những trường hợp như vậy, Thánh lễ cho các nhu cầu và dịp hội họp khác nhau không được phép. Trước hết, phải hướng tâm trí các tín hữu về những ngày lễ của Chúa, là những lễ quanh năm cử hành các mầu nhiệm cứu chuộc. Vì thế, Phần Riêng mỗi mùa phải có một chỗ thích hợp vượt trên lễ các thánh, để trọn vẹn chu kỳ các mầu nhiệm cứu chuộc được kính nhớ đúng mức (PV số 108). Ðiều này áp dụng trước hết cho năm mươi ngày từ Chủ nhật Phục Sinh cho đến lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống, những ngày này “được cử hành trong niềm hân hoan phấn khởi, như một ngày lễ duy nhất, hơn thế, như một”Ðại Chúa nhật” (QCNPV, số 22).

(4) Trong mùa Thường niên, được phép cử hành Thánh lễ cho các nhu cầu và các dịp khác nhau bất cứ khi nào rơi vào ngày thường hay ngày lễ nhớ tùy chọn.

(5) Thánh lễ cầu cho người đã qua đời được quy định theo cùng một cách. [a] Thánh lễ an táng có thể được cử hành vào bất cứ ngày nào, ngoại trừ Tam nhật Vượt Qua, các Chúa nhật mùa Vọng, mùa Chay, mùa Phục Sinh, và các ngày lễ trọng. [b]. Thánh lễ khi hay tin người chết, khi an táng và khi giỗ đầu có thể được cử hành vào những ngày được chỉ định tại các số 3-4 của QCSL [1970] số 337). [c] Thánh lễ hàng ngày cầu cho người qua đời có thể được cử hành vào các ngày trong tuần của mùa Thường niên và vào ngày lễ nhớ tùy chọn, như ở phần (4) (Notitiae 5 [1969] 323-324, no. 2).

LM Giuse Phạm Ðình Ái, dòng Thánh Thể, SSS