Hãy nâng tâm hồn lên: từ Công đồng Vaticanô II đến nay (P3)

Cuộc đối thoại “Hãy nâng tâm hồn lên” và sự tham dự phụng vụ cách tích cực

Một số học giả phụng vụ gần đây đã nêu ra ý kiến rằng cuộc đối thoại “Hãy nâng tâm hồn lên” có vị trí quan trọng đặc biệt trong thánh lễ chỉ vì nó là một trường hợp hàng đầu liên quan đến sự tham gia của tín hữu vào cử hành Thánh Thể. Chẳng hạn, một trong số những học giả viết như sau:

Thậm chí, còn hơn cả chính Kinh tiến dâng nữa, những tiếng hô hoán [trong cuộc đối thoại] này thiết lập nên một trong những thời khắc đáng chú ý nhất của phụng tự Kitô giáo, bởi vì cộng đoàn phụng vụ phải chú tâm đến những lời ấy ngay lập tức…Tầm quan trọng đó không những chỉ bởi sự kiện là những lời hô hào này giống như một phần dẫn nhập để đi vào Kinh nguyện Thánh Thể ngay lập tức, mà còn bởi trong một thời gian dài, chúng là bản vănđược coi là đặc trưng nhất nhờ đó giáo hữu tham dự vào các nghi lễ thánh1.

Tác giả tiếp tục chỉ ra rằng cuộc đối thoại “Hãy nâng tâm hồn lên” là cuộc đối thoại duy nhất có nội dung dài hơn lời đáp trong Ordo Romanus I cũng như dài hơn bất cứ một bản văn tương ứng nào khác trong Hội Thánh Đông phương. Ông phát biểu rằng sự kiện này được ủng hộ bởi một số những gợi ý liên quan đến cuộc đối thoại “Hãy nâng tâm hồn lên” nằm trong các khảo luận và bài giảng của các văn sĩ trong Hội Thánh.

Vấn đề ở đây là cuộc đối thoại “Hãy nâng tâm hồn lên” nhắm đến sự tham gia tích cực của tín hữu vào cử hành phụng vụ hay nhắm vào mục tiêu của sự tham dự đó. Có thể kết luận rằng, trong trường hợp của cuộc đối thoại “Hãy nâng tâm hồn lên”, dầu đây là lời mời gọi dân chúng tham gia vào cử hành phụng vụ một cách trọn vẹn, ý thức và linh động như đòi hỏi của Hiến chế Phụng vụ Thánh (số 14), nhưng chính sự tham gia này lại không mang tầm quan trọng hàng đầu. Nói cho chính xác và đầy đủ hơn, các tín hữu tham gia là bởi vì họ đang hiến dâng chính mình cho Thiên Chúa, họ đang đưa ra lời tán đồng của mình đối với hy tế sắp diển ra trên bàn thờ, sự ưng thuận của họ lôi kéo họ cùng nhau bước vào Nhiệm Thể Chúa Kitô, nhờ đó họ trở nên con cái của Thiên Chúa và đón nhận được sự sống đời đời.

Một sự trình bày quân bình hơn về tầm quan trọng của cuộc đối thoại “Hãy nâng tâm hồn lên” đến từ Robert Cabié, tác giả viết:

Lời đáp là cao điểm của toàn bộ cuộc đối thoại. Dân “tư tế cộng đồng” đang ở với Chúa của họ, sự hiện diện của Chúa được đại diện bởi vị chủ tế mà qua việc phong chức thánh ngài đã lãnh nhận “thần trí” của Chúa Kitô. Mọi người bây giờ chăm chú hướng đến những “thực tại trên cao” nơi Đức Kitô phục sinh đang sống trong vinh quang; tất cả mọi người đều có ý định là cùng với Ngài mà bước vào trong vận hành của Ngài, đó là “từ thế giới này mà về với Chúa Cha” (Ga 13, 1). Lời nguyện theo sau được liên kết với phần dẫn nhập bằng những lời mở đầu của nó” “Thật là chính đáng”2.

Thay vì ám chỉ cuộc đối thoại “Hãy nâng tâm hồn lên” còn “quan trọng hơn chính Kinh tiến dâng”, Cabié chỉ ra rằng những lời đáp lại của các tín hữu là cao điểm của cuộc đối thoại. Tín hữu tham dự vào Lễ quy bằng sự đại diện của vị chủ tế hành động nhân danh Chúa Kitô. Những lời các tín hữu thưa lên vào lúc này thể hiện một cách chắc chắn sự chú tâm của họ vào hành động sắp diễn ra trên bàn thờ, đó là sự hiến dâng của Chúa Kitô lên Chúa Cha một cách “thật xứng đáng và ngay chính”.

Lm Giuse Phạm Đình Ái, dòng Thánh Thể, SSS

________________________________

¹ C. A. Bouman, “Variants in the Introduction to the Eucharistic Prayer”, Vigilae Christianae 4 (1950), 114.

² Robert Cabié, The Church at Prayer: Volume II, The Eucharist, ed. A. G. Martimort (Collegeville, MN; The Liturgical Press, 1982),92.