Bộ phim ngắn “Father and Daughter”(Cha và con gái, 2000) của đạo diễn Michaël Dudok de Wit ra đời cách đây đã 26 năm nhưng vẫn luôn làm người xem xúc động. Bằng những bức họa màu nước, bản nhạc nền “Waves of the Danube” (Sóng nước biếc) và một cốt truyện vô cùng đơn giản, vị đạo diễn đã tạo nên một tuyệt tác không lời.
Đầu những năm 2000, “Father and Daughter” từng được chiếu nhiều lần trên truyền hình vào buổi chiều hoặc tối - khoảng thời gian trẻ con mới đi học về và cả gia đình cùng thư giãn sau bữa cơm. Hồi đó, hầu như chẳng ai biết tên bộ phim, thế nhưng người ta vẫn nhớ như in nội dung và cảm xúc khi xem, bởi phim đong đầy nỗi nhớ thương của một người con gái dành cho cha.
“Father and Daughter” mở đầu bằng cảnh hai cha con cùng đạp xe ra bến sông. Người cha lưu luyến ôm con rồi chèo thuyền ra đi, để lại cô bé đau đáu nhìn theo. Bốn mùa trôi qua, cô dần trưởng thành, có bạn bè, người yêu, kết hôn và sinh con. Ngày nào cô cũng đạp xe ra bờ sông, đứng đó một lúc rồi mới về nhà. Từng vòng xe đạp đều đặn như bánh xe thời gian, đưa cô băng qua từng giai đoạn của cuộc đời. Dù hiểu cha sẽ không thể quay về, cô vẫn kiên trì chờ đợi.
Cho tới một ngày nọ, dòng sông rộng lớn thuở xưa giờ đã thành đầm lầy, đúng nghĩa “bãi bể hóa nương dâu”. Bà cụ lưng còng chầm chậm dựng chiếc xe đạp bên bờ, lần mò bước xuống đầm lầy mọc đầy lau sậy. Bà đi mãi, cuối cùng đến được nơi từng là đáy sông. Ở đó, con thuyền nhỏ của người cha bị vùi phân nửa trong bùn đất. Bà cụ hiểu đây chính là nơi cha mình qua đời, liền cuộn mình nằm vào chiếc thuyền và thiếp đi. Một lúc sau, bà tỉnh giấc vì nghe tiếng ai gọi mình. Bà nhổm dậy, bước đi theo tiếng gọi. Càng đi, bà càng trẻ lại, trở về dáng hình thiếu nữ thời thanh xuân. Và rồi, người con gái ấy gặp lại cha mình sau mấy chục năm chờ đợi. Bộ phim khép lại bằng cái ôm đoàn tụ ấm áp của hai cha con.
Với nhiều người từng xem qua, đây là câu chuyện điển hình của mô-típ gặp lại người thân yêu sau khi lìa đời - tương tự như trong truyện “Cô bé bán diêm” của Andersen, hay đoạn kết của các bộ phim “Titanic”, “Gladiator” Riêng “Father and Daughter” dường như còn mang một tầng nghĩa khác: cô con gái không mòn mỏi đợi cha quay về, mà là tưởng nhớ ông trong suốt cả cuộc đời.
Dòng sông rộng lớn trong phim gợi nhớ hình ảnh dòng sông âm phủ trong thần thoại của nhiều văn hóa, suy ra chi tiết người cha chèo thuyền qua sông ngụ ý về việc “sang thế giới bên kia”. Nếu nhìn theo hướng đó, ta có thể hiểu lý do người cha phải bỏ lại đứa con thơ dại, và cô gái khi lớn lên cũng không tìm cách vượt sông tìm cha mà chỉ biết chờ đợi bên bờ. Chỉ tới khi đã già yếu, gần đất xa trời, dòng sông mới đủ cạn để bà bước xuống tìm kiếm, đồng nghĩa với việc ranh giới âm dương đã mờ dần.
Ở tầng nghĩa đơn giản nhất, bộ phim là câu chuyện về người con tha thiết chờ đợi cha cả đời, cuối cùng được mãn nguyện ở thế giới bên kia. Ở tầng nghĩa thứ hai, cô gái không mòn mỏi chờ đợi vô vọng vì cô biết cha đã qua đời. Cô bình thản sống trọn vẹn đời mình: đi học, kết bạn, yêu đương và lập gia đình. Chỉ đến khi tóc bạc lưng còng, cô mới bước xuống dòng sông đã khô cạn, tiến về nơi có cha mình đứng đợi.
Với nhiều người, “Father and Daughter” là sự an ủi dịu dàng sau tháng năm chờ đợi, là nỗi nhớ hoang hoải hoặc niềm tin bền bỉ. Với một số người khác, bộ phim giống như lời hứa của người sống dành cho người đã khuất - lời hứa sẽ sống thật trọn vẹn cho đến lúc gặp lại nhau ở bến bờ bên kia. Đúng như ai đó từng viết: “Lời tạm biệt không phải là sự chia ly mãi mãi, nó có nghĩa là tôi sẽ luôn nhớ về bạn cho đến ngày ta tái ngộ”.
Ths-Bs Lan Hải
Bình luận