Tại thị trấn Vence, đông nam Pháp, các nữ tu dòng Ðaminh hằng ngày vẫn cầu nguyện và dâng lễ giữa một tác phẩm nghệ thuật vô cùng độc đáo.
Ngôi nhà nguyện Mân Côi của họ chính là “tác phẩm để đời” của danh họa Henri Matisse, theo trang tin Aleteia. Ông xem đây là đỉnh cao trong sự nghiệp, thể hiện trọn vẹn sự tài hoa của bản thân. Người họa sĩ không phải là tín hữu Công giáo, nhưng trong thời gian bị bệnh, ông được một điều dưỡng chăm sóc tận tình. Nữ điều dưỡng sau đó theo ơn gọi và trở thành nữ tu Jacques Marie của dòng Ðaminh. Ấn tượng với đức tin sâu sắc của người thầy thuốc tận tụy năm nào, ông đã đề xuất với dòng Ðaminh xây dựng một nhà nguyện do ông thiết kế, từ những bức tường đến nội thất, kể cả các vật dụng phụng vụ.
 |
Sau khi được sự chấp thuận, Henri Matisse bắt tay vào thiết kế, ông nhờ thầy Rayssiguier và cha Couturier tư vấn về kiến thức liên quan đến giáo lý Công giáo và nghệ thuật thánh, cũng như nhận được sự hỗ trợ từ người bạn kiến trúc sư Auguste Perret. Trong 4 năm, từ năm 1948 đến năm 1951, ông đã thực hiện bản vẽ cùng tất cả các chi tiết của nhà nguyện, rồi tự tay vẽ các bức tranh để trang trí theo thiết kế. Nhìn từ bên ngoài, công trình này có thiết kế giản dị, thanh thoát và hài hòa với mái ngói được lợp màu trắng - xanh dương và cây thánh giá bằng sắt cao 13m. Ðiều đặc biệt là tuy nhà nguyện có kích thước khá khiêm tốn nhưng khi các tín hữu bước qua cánh cửa sẽ lập tức cảm thấy rộng rãi, thoáng đãng và bình yên, chứ không hề bị khó chịu vì bức bối, chật chội.
 |
Họa sĩ Matisse đã suy nghĩ cẩn thận về những biến đổi ánh sáng, ông sử dụng ánh sáng mặt trời xuyên qua các cửa sổ kính màu để đem lại hình dạng và màu sắc đặc sắc, thật sự là “nghệ thuật quang học”. Mười lăm cửa sổ kính màu tập trung ở phía đông của nhà nguyện. Những vùng trong suốt và màu xanh biểu trưng cho bầu trời và trái đất hòa quyện với màu vàng cho ra một ánh sáng dịu dàng. Khi mặt trời chiếu vào, nhà nguyện trở nên rất sống động với những sắc màu lung linh do sự phản chiếu và biến đổi ánh sáng. Trên những bức tường là các bức tranh nổi bật trên nền trắng của gốm, vẽ thánh Ðaminh; Ðức Mẹ Maria và Chúa Hài Ðồng; và đàng thánh giá.
 |
| Ngôi nhà nguyện là tác phẩm để đời của danh họa Henri Matisse |
Nói về đàng thánh giá, họa sĩ Matisse cho biết, ông nghiên cứu để thực hiện bức vẽ này trong hai năm. Thay vì dàn trải dài trên tường của nhà nguyện, ông gom cả chặng đàng thánh giá lại thành một tấm tranh lớn, người xem phải xem từ dưới lên, giống con đường quanh co của đồi Golgotha. Bố cục này được Matisse lấy cảm hứng từ các họa sĩ Rubens, Grünewald, và Mantegna. Ðể có thể hiểu sự kỳ công của danh họa, chúng ta phải chiêm ngưỡng các bản phác thảo được trưng bày tại nhà bảo tàng kế bên nhà nguyện.
 |
Khi nhà nguyện được hoàn tất, ông Matisse cũng đã thiết kế ra các bộ áo lễ để mỗi thánh lễ tại đây thật sự là đỉnh cao của nghệ thuật thánh. Thời gian thực hiện công trình, ông bệnh rất nặng nên đã không thể tham dự lễ khánh thành và cung hiến ngôi nhà nguyện vào năm 1951, nhưng đã viết lại mấy dòng về tuyệt phẩm nghệ thuật này: “Xin giới thiệu với quý vị nhà nguyện Mân Côi của cộng đoàn dòng Ðaminh ở Vence… Tác phẩm này đã đòi hỏi tôi phải làm việc cật lực và bền bỉ trong suốt 4 năm. Ðây thật sự là hoa trái của cả cuộc đời làm nghệ thuật…”. Nhà nguyện Mân Côi được các chuyên gia đánh giá là một minh chứng sống động cho những biến chuyển của nghệ thuật thánh vào đầu thế kỷ XX.
|
Thiện Tâm
Bình luận