Hiện diện và hoạt động để loan truyền nước Chúa

Trong thư gởi cộng đoàn Dân Chúa Xuân Lộc tháng 10.2020, Ðức Giám mục Giuse Ðinh Ðức Ðạo đã bày tỏ ước mong mọi người dấn thân truyền giáo với lòng thương xót. Trước đó, ngài đã ký văn thư chấp thuận việc thiết lập các Hội Giáo hoàng Truyền giáo tại địa phận có số tín hữu đông nhất nước. Trong ngày Khánh nhật Truyền giáo 2020 được tổ chức tại giáo xứ Hà Nội, hạt Hố Nai, hội viên các hội này đã chính thức ra mắt và tuyên hứa trước cộng đoàn. Các hoạt động ấy nói lên sự quyết tâm thúc đẩy công cuộc loan báo Tin Mừng của vị chủ chăn cũng như đoàn chiên giáo phận.

Xoay quanh đề tài này, báo Công giáo và Dân tộc đã thực hiện cuộc trao đổi với linh mục Giêrônimô Nguyễn Ðình Công - Trưởng ban Loan báo Tin Mừng giáo phận Xuân Lộc, Giám đốc các Hội Giáo hoàng Truyền giáo tại Việt Nam.

CGVDT: Xin cha khái quát sơ lược về cánh đồng truyền giáo Xuân Lộc hiện tại. Việc sống tinh thần truyền giáo của các tín hữu thông qua các hoạt động cụ thể ra sao?

Lm Giêrônimô Nguyễn Ðình Công: Trước hết, phải nói rằng cánh đồng truyền giáo tại Xuân Lộc còn rất mênh mông, mặc dù đây là giáo phận có số giáo dân đông nhất trong 27 giáo phận tại Việt Nam. Tính tỷ lệ trung bình thì có 3 người Công giáo trong 10 người dân trong tỉnh Ðồng Nai (30%). Kế đến, các tín hữu tại Xuân Lộc cũng như các tín hữu thuộc các giáo phận khác vẫn luôn sống giá trị Tin Mừng thông qua những sinh hoạt rất đời thường trong cuộc sống hằng ngày, chẳng hạn như chân chính trong làm ăn, hiền hậu trong tương quan, nhã nhặn trong giao tiếp, kiên nhẫn trong lúc khó khăn và trung thành trong cầu nguyện… Ðó là những cách thức “truyền giáo trong tầm tay” của người tín hữu, đem lại hiệu quả âm thầm và mãnh liệt. Tôi còn nhớ cách đây ít năm, tại giáo xứ tôi chăm sóc (giáo xứ Thịnh An, giáo phận Xuân Lộc), có một người ngoài Công giáo đã đến xin gia nhập Hội Thánh. Tôi hỏi lý do nào thúc đẩy ông gia nhập đạo? Ông chia sẻ rằng chiều thứ Bảy hằng tuần, ông và nhóm bạn thường ngồi nhậu tại sân nhà. Trong khi nhậu, ông vẫn thấy mấy người Công giáo hàng xóm mặc quần áo đẹp đi lễ. Một hôm ông thắc mắc trong lòng: “Tại sao tuần nào mình cũng ngồi nhậu ở đây, còn những người kia lại đến nhà thờ? Chắc là họ phải có cái lý do gì ‘hay’ lắm”. Vì tò mò, ông đi theo vài người bạn Công giáo đến nhà thờ để xem ở đó người ta làm gì. Sau nhiều lần như thế, ông đã được cảm nếm hương vị ngọt ngào của Tin Mừng và chính thức trở thành con Chúa trong Hội Thánh. Ðiều này cho tôi xác tín rằng tinh thần truyền giáo của các tín hữu được thể hiện cách rất cụ thể thông qua các sinh hoạt đời thường của họ. Chính những sinh hoạt thường nhật đó giúp lan tỏa hương thơm Tin Mừng đến mọi người người xung quanh.

Các tham dự viên cùng học hỏi trong Hội nghị Loan Báo Tin Mừng với chủ đề “Các đoàn Công giáo tiến hành và sứ mạng loan báo Tin Mừng tại Việt Nam ngày nay” tại Xuân Lộc năm 2017

Xuân Lộc có những điều kiện thuận lợi như thế nào cho việc thành lập các Hội Giáo hoàng Truyền giáo? Và những khó khăn cần vượt qua là gì, thưa cha?

- Trước khi đi vào nội dung chính của câu hỏi, tôi đề cập đôi nét về các Hội Giáo hoàng Truyền giáo nhằm giúp độc giả có thông tin căn bản, chính xác và đầy đủ về các hội này.

- Các Hội Giáo hoàng Truyền giáo, tự bản chất, không phải là một tổ chức của một số tín hữu nhưng là tổ chức chính thức của Ðức Thánh Cha chuyên lo công việc truyền giáo trong Hội Thánh. Có bốn Hội Giáo hoàng Truyền giáo: 1) Hội Truyền bá Ðức tin; 2) Hội Nhi đồng Truyền giáo; 3) Hội Truyền giáo Thánh Phêrô Tông đồ; và 4) Hội Giáo sĩ/Tu sĩ Truyền giáo.

- Mục đích của các Hội Giáo hoàng Truyền giáo KHÔNG PHẢI là “đóng tiền” (như một số người vẫn hiểu lầm) nhưng để đào luyện đời sống đức tin cho các tín hữu và giúp họ diễn tả đời sống đức tin của mình qua việc cộng tác vào sứ mạng truyền giáo theo hướng dẫn của Hội Thánh bằng việc cầu nguyện và hỗ trợ vật chất cho công cuộc truyền giáo.

- Các Hội Giáo hoàng Truyền giáo được thiết lập trong Hội Thánh hơn 200 năm nay, đang hiện diện và hoạt động tích cực trong Hội Thánh tại hơn 120 quốc gia. Các hội này đang góp phần rất lớn trong công việc loan báo Tin Mừng.

Như đã chia sẻ ở trên, Xuân Lộc được Thiên Chúa ban có nhiều điều kiện thuận lợi như số lượng giáo dân cũng như linh mục tu sĩ đông đảo, quảng đại, nhiệt thành và luôn hiệp nhất với chủ chăn. Ðiều này sẽ là thuận lợi lớn cho các sinh hoạt của các Hội Giáo hoàng Truyền giáo tại đây. Tuy nhiên, theo tôi nghĩ, một trong những điều mà Xuân Lộc cũng như nhiều nơi khác đang rất quan tâm là đào luyện các tín hữu, bao gồm cả giáo sĩ và tu sĩ sao cho ngày càng có khả năng sống đức tin cách âm thầm và có khả năng thi hành sứ vụ truyền giáo theo sát hướng dẫn của Hội Thánh hơn. Ðó là một trong những thách đố cần vượt qua.

Đức Tổng Giám mục Giovanni Pietro Dal Toso, Chủ tịch Hội Giáo Hoàng Truyền giáo, đến thăm giáo phận Xuân Lộc năm 2019

Từ những nền tảng trên, xin cha chia sẻ những yếu tố cần thiết cũng như mục tiêu hướng tới để thúc đẩy tiến trình loan báo Tin Mừng được thăng tiến?

Trước tiên, tôi đề cập khái niệm căn bản về truyền giáo nhằm giúp độc giả có thông tin chính xác về lãnh vực này. Truyền giáo bao gồm hai chiều kích: Hiện diện (sống như thế nào) và hoạt động (làm điều gì), trong đó chiều kích hiện diện quan trọng hơn. Nếu chỉ quan tâm nhiều đến chiều kích hoạt động (phải làm gì) mà xem nhẹ chiều kích hiện diện (sống như thế nào) thì công cuộc truyền giáo không đạt hiệu quả. Tiếc rằng nhiều tín hữu ngày nay lại thích chú ý đến hoạt động hơn hiện diện. Ðiều này dẫn tới tình trạng “lỗi hiện diện” trong đời sống các tín hữu và gây ảnh hưởng không tốt đến công cuộc loan báo Tin Mừng. Ví dụ: người tín hữu chen lấn; không dám làm dấu thánh giá trước bữa ăn nơi công cộng; đi lễ chạy xe ngược chiều; bình luận những lời khiếm nhã trên mạng xã hội… bị xem là hiện tượng “lỗi hiện diện”.

Ðể thúc đẩy tiến trình loan báo Tin Mừng được thăng tiến, rất cần canh tân sự hiện diện nơi các tín hữu, nghĩa là làm sao để sự hiện diện của các tín hữu ngày càng đậm chất Tin Mừng. Ðể thực hiện được việc này, điều đầu tiên tất cả các tín hữu cần lưu ý là giảm bớt lễ hội, đào sâu Lời Chúa và biết phân định theo tiêu chuẩn của Tin Mừng. Kinh nghiệm trong thời gian dịch bệnh Covid -19 đã cho chúng ta thấy tầm quan trọng của Lời Chúa. Ở trong tình huống không thể tới nhà thờ tham dự thánh lễ được, Hội Thánh khuyên chúng ta ở nhà đọc Lời Chúa và cầu nguyện. Dịch bệnh cũng dạy cho chúng ta bài học phân định xem đâu là giá trị vĩnh cửu, đâu là giá trị chóng qua, đâu là giá trị trần thế và đâu là giá trị Tin Mừng. Càng ngày tôi càng xác tín rằng để thúc đẩy tiến trình loan báo Tin Mừng, người tín hữu cần miệt mài đào sâu Lời Chúa và giảm bớt lối sống đạo qua những sinh hoạt hình thức bên ngoài.

Như vậy, lộ trình cụ thể của việc thành lập các Hội Giáo hoàng Truyền giáo tại Xuân Lộc sẽ như thế nào, thưa cha? Ðiều kiện cần có để tham gia là gì? Sự hiện diện của các hiệp hội ấy sẽ thúc đẩy đời sống Ðức tin của Dân Chúa ra sao?

Việc thiết lập các Hội Giáo hoàng Truyền giáo tại Xuân Lộc cũng như tại những nơi khác sẽ theo tiến trình tiệm tiến bao gồm một số bước căn bản như sau: thông tin, thiết lập và tổ chức điều hành. Trước hết, cần cung cấp cho các tín hữu thông tin chính xác và đầy đủ về các Hội Giáo hoàng Truyền giáo, là tổ chức đào luyện đời sống Ðức tin cho các tín hữu, kể cả hàng giáo sĩ và tu sĩ. Khi có thông tin chuẩn xác rồi thì người tín hữu sẵn sàng đáp lại lời mời gọi của Hội Thánh để tham gia và các Hội Giáo hoàng Truyền giáo được thiết lập. Sau đó, tới giai đoạn tổ chức điều hành, tập trung vào việc canh tân đời sống đức tin (hiện diện) và canh tân hoạt động truyền giáo (hoạt động).

Chỉ cần một điều kiện duy nhất để các tín hữu tham gia các Hội Giáo hoàng Truyền giáo là được Rửa tội, vì các hội này là của Ðức Thánh Cha, của hàng giám mục và của toàn thể Hội Thánh; nói cách khác, các Hội Giáo hoàng Truyền giáo là của chúng ta - các tín hữu. Khi lãnh nhận Bí tích Rửa tội, người tín hữu được Thiên Chúa trao sứ mạng loan báo Tin Mừng, được Rửa tội và được sai đi. Tham gia các Hội Giáo hoàng Truyền giáo là cách thức giúp chúng ta thi hành sứ mạng loan báo Tin Mừng. Như thế, tất cả cả tín hữu Công giáo đều được Hội Thánh tha thiết mời gọi tham gia và chúng ta có trách nhiệm đáp lại lời gọi ấy.

Sự hiện diện của các Hội Giáo hoàng Truyền giáo sẽ đem lại nhiều ích lợi cho đời sống đức tin của Dân Chúa. Trước hết, các Hội Giáo hoàng Truyền giáo giúp người tín hữu cụ thể hóa chiều kích hiệp thông trong Hội Thánh một cách trọn vẹn nhất. Có thể, trước khi tham gia, chúng ta vẫn hiệp thông nhưng sự hiệp thông ấy dường như còn giới hạn nơi cộng đoàn địa phương (giáo xứ, giáo phận, khu vực…). Khi tham gia, sự hiệp thông của chúng ta được mở rộng ra và hòa vào với sự Hiệp Thông trong toàn Hội Thánh. Ví dụ cụ thể, có bao giờ bạn nghĩ rằng khoản tiết kiệm một ổ bánh mì ăn sáng, một ly cà phê hay một hộp son của bạn… đang góp phần giúp Ðức Thánh Cha hoàn tất ngôi thánh đường nhỏ bé cho anh chị em tín hữu ở châu Phi không? Thực tế là như vậy! Tại Việt Nam, kinh phí xây dựng nhiều nhà thờ và đào tạo nhiều linh mục, tu sĩ đều đến từ lòng quảng đại và tiết kiệm chi tiêu của các tín hữu trên toàn thế giới. Kế đến, các Hội Giáo hoàng Truyền giáo giúp người tín hữu biết làm truyền giáo theo sát hướng dẫn của Hội Thánh hơn là theo ý riêng. Ðiều này rất quan trọng, bởi vì làm truyền giáo theo sát hướng dẫn của Hội Thánh là dấu chỉ rõ nhất cho thấy rằng chúng ta đang hiệp thông với Hội Thánh. Thật rất khó nói mà có nói thì cũng rất khó tin rằng “tôi” hay “chúng tôi” đang hiệp thông với Hội Thánh nhưng lại không theo sát hoặc phớt lờ những điều Hội Thánh hướng dẫn.

Xin chân thành cảm ơn cha!

KHUÊ TÚ (thực hiện)