Đức ông Pio Vito Pinto, Chủ tịch Ủy ban đặc nhiệm cải tổ thủ tục xét án hôn phối vừa trả lời phỏng vấn báo L’Osservatore Romano về hai tự sắc mới của ĐTC liên quan đến việc xem xét tuyên bố hôn nhân vô hiệu một cách đơn giản và nhanh chóng hơn.
 |
| Đức ông Pio Vito Pinto |
- Thưa Đức ông, có tương quan gì giữa hai Tự sắc của Đức Thánh Cha với Thượng Hội đồng Giám mục hiện nay về gia đình không?
Trước khi hai Thượng Hội đồng Giám mục nhóm họp (Thượng HĐGM ngoại thường vào tháng 10.2014 và Thượng HĐGM thứ 14 từ ngày 4.10.2015), đã có những đợt tham khảo ý kiến rất sâu rộng. Vì thế có thể nói, hai Tự sắc của Đức Thánh Cha là kết quả của những đóng góp ý kiến từ hàng Giám mục. Từ những thăm dò ấy, hầu như mọi Hội đồng Giám mục đều yêu cầu làm sao để thủ tục cứu xét sự bất thành của hôn nhân được tiến hành một cách đơn giản và nhanh chóng hơn, như đoạn số 115 của Tài liệu Làm việc Thượng Hội đồng Giám mục hiện nay ghi nhận và hai Đức Hồng y Baldisseri - Tổng Thư ký và Đức Hồng y Erdoe - Tổng Tường trình viên, đã nói khi khai mạc Công nghị này.
- Đơn giản hóa và nhanh chóng là thế nào, thưa Đức ông?
Như Đức Giáo hoàng Piô X đã quy định hồi đầu thế kỷ XX, Đức Giáo hoàng Phanxicô muốn tái lập sự thực thi trọn vẹn quyền tư pháp của Giám mục giáo phận và của vị Tổng Giám mục đứng đầu giáo tỉnh. Qua cách thức đó, Đức Giáo hoàng Phanxicô muốn có một sự gần gũi hơn của các cơ cấu Giáo hội với các tín hữu.
- Thưa Đức ông, đâu là những điểm chính trong các luật mới do Đức Thánh Cha ban hành và sắp có hiệu lực?
Đức Thánh Cha ủy thác cho mỗi Giám mục giáo phận hai loại thủ tục cứu xét: loại ngắn gọn và loại bình thường.
Trong trường hợp thứ nhất, chính Đức Giám mục đích thân xem xét, nếu có những bằng chứng cho thấy một hôn phối là vô hiệu lực. Trong trường hợp đó, sau một cuộc điều tra ngắn, Đức Giám mục xác nhận mọi việc theo đúng luân lý và ký sắc lệnh tuyên bố hôn phối ấy là vô hiệu. Giám mục không trực tiếp điều tra, mà các cộng tác viên của ngài, như đại diện tư pháp hay linh mục chánh án sẽ đảm nhận.
Còn nếu không có những bằng chứng chứng tỏ hôn nhân là vô hiệu, thì việc cứu xét tiến hành theo thủ tục bình thường. Để xét xử những trường hợp như vậy, Đức Giám mục thiết lập tòa án giáo phận chuyên cứu xét hôn nhân vô hiệu. Có một ban thẩm phán, nhưng nếu không thể thì chỉ cần một thẩm phán cứu xét cũng được.
Đó là những khía cạnh rất mới mẻ, không phải là tình cờ mà Đấng kế nhiệm thánh Phêrô ủy thác cho Giám mục giáo phận đích thân cứu xét để những vụ như thế không bị lạm dụng gây thiệt hại cho hôn phối. Thực vậy, nếu lạm dụng thì vị Giám mục không phản bội Đức Giáo hoàng, nhưng là phản bội chính Chúa Kitô. Đức Phanxicô muốn cả hai thủ tục đều là miễn phí. Điều đó chứng tỏ tinh thần của hai Tự sắc chỉ nhằm mang lại lợi ích cho các tín hữu.
- Thưa Đức ông, luật mới của Đức Thánh Cha có tính chất hồi tố hay không?
Luật này thay đổi và xếp đặt lại tiến trình cứu xét hôn phối, cho Đức Giám mục quyền được thiết lập tòa án giáo phận. Vì thế luật trước kia dự trù các Tòa án miền không còn hiệu lực nữa, trái lại trong mỗi giáo tỉnh, các Giám mục có quyền thiết lập một tòa án liên giáo phận nếu các vị thấy là hữu ích với sự kháng tố lên tòa án giáo tỉnh. Tuy nhiên theo luật thì vẫn có thể thiết lập các tòa án liên giáo phận cho nhiều giáo tỉnh.
(RV)
Bình luận