Hỏa hoạn tại nhà thờ Chánh tòa Nantes

Nhà thờ Chánh tòa Thánh Phêrô và Thánh Phaolô của giáo phận Nantes đã bị cháy vào sáng 18.7, gây nhiều thiệt hại nghiêm trọng.

Ngôi thánh đường được xây dựng từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 19 theo kiến trúc Gothic vẫn luôn được xem là một trong những biểu tượng của Nantes, thành phố phía tây Pháp. 7g45 sáng 18.7.2020, người dân sống ở quận trung tâm, nơi tọa lạc nhà thờ Thánh Phêrô và Thánh Phaolô đã bàng hoàng khi thấy khói bốc lên dữ dội từ phía tầng trên của công trình cổ này. Họ báo động ngay và lực lượng cứu hỏa lập tức có mặt. Báo 20 minutes dẫn lời Giám đốc Sở Cứu hỏa Nantes Laurent Ferlay cho biết: “Chúng tôi phải phá cửa nhà thờ để lên được tầng 1, nơi đang đặt hệ thống đại phong cầm và cũng là điểm khởi phát đám cháy”. Khoảng 100 lính cứu hỏa đã nỗ lực trong hơn 2 giờ mới khống chế được trận hỏa hoạn.

Ðại phong cầm từ thế kỷ 17

Vài giờ sau vụ cháy, những hình ảnh bên trong nhà thờ bắt đầu được báo đài Pháp cập nhật. Trên sàn nhà là ngổn ngang những mảnh cháy đen và kính vỡ. Tuy đã rất cố gắng nhưng lực lượng cứu hỏa đã không thể cứu được hệ thống đại phong cầm có từ năm 1621. Cây đàn cổ có 6.500 ống, 4 bàn phím này đã vượt qua bom đạn của các cuộc chiến tranh khốc liệt nhưng hoàn toàn bị thiêu rụi trong đám cháy. Trả lời Ðài Truyền hình BFMTV, bà Marie-Thérèse Jehan, nghệ sĩ đã gắn bó hơn 20 năm qua với đại phong cầm của nhà thờ Chánh tòa Nantes bày tỏ: “Thật là một thảm kịch. Ðây có thể xem là một trong những đại phong cầm đẹp nhất của Pháp”. Theo đánh giá của các chuyên gia, chưa tính đến giá trị lịch sử, nếu muốn mua lại một hệ thống đàn có chức năng tương tự thì giá hiện nay là từ 5-10 triệu euro.

Mất hơn 2 giờ lực lượng cứu hỏa mới dập được đám cháy

Ngoài đại phong cầm, một số tác phẩm nghệ thuật và cổ vật quý giá khác của nhà thờ Thánh Phêrô và Thánh Phaolô đã bị hủy hoại. Bức tranh “Thánh Clair chữa lành người khiếm thị” của Hippolyte Flandrin, một trong những danh họa nổi tiếng nhất về nghệ thuật thánh vào thế kỷ XIX, đã cháy rụi. Trận hỏa hoạn cũng làm bể nhiều kính màu cổ, như phần kính màu ở giữa hai tòa tháp, do nữ công tước Anne xứ Bretagne quyên tặng vào thế kỷ 15. Tuy chịu nhiều mất mát nhưng may mắn là phần mái cũng như cấu trúc chính của nhà thờ không bị ảnh hưởng đáng kể.

Đại phong cầm trước khi bị cháy

Chính phủ đảm nhận việc tái thiết

Ngay trong ngày 18.7, Thủ tướng Pháp Jean Castex cùng Bộ trưởng Nội vụ Gérald Darmanin và Bộ trưởng Văn hóa Roselyne Bachelot đã có mặt tại nhà thờ Chánh tòa Nantes. Ông Castex khẳng định chính phủ nước này sẽ đảm nhận việc tu sửa và xây dựng lại ngôi thánh đường “nhanh nhất có thể”. Trả lời Ðài Phát thanh RMC ngày 20.7, Bộ trưởng Kinh tế Pháp Bruno Le Maire nhận định: “Việc tu sửa là bổn phận của chính phủ, vì đây là tài sản quốc gia và cũng là đại diện cho văn hóa của chúng ta”. Theo một điều luật được thông qua vào năm 1905, chính phủ Pháp hiện quản lý 80 nhà thờ Chánh tòa cổ ở nước này - bao gồm nhà thờ Thánh Phêrô và Thánh Phaolô - và chịu mọi trách nhiệm về việc bảo tồn, tu sửa. Quỹ Di sản Quốc gia đã phối hợp với Bộ Văn hóa Pháp kêu gọi đóng góp cho công trình xây dựng lại nhà thờ Chánh tòa Nantes. Các tổ chức và cá nhân quyên tặng sẽ được giảm thuế. Năm 1972, ngôi thánh đường này đã từng bị hỏa hoạn nghiêm trọng, làm cháy gần hết phần mái và phải mất khoảng 10 năm mới tu sửa xong.

Cây đàn có từ thế kỷ 17 bị cháy rụi

Hiện nguyên nhân vụ việc vẫn đang được điều tra. Cảnh sát không loại trừ giả thuyết nào, do sự cố ngoài ý muốn hay cố ý gây hỏa hoạn… Ngày 19.7, một tình nguyện viên của Tòa Giám mục Nantes đã bị tạm giữ để thẩm vấn, nhưng sau đó đã được trả tự do. Công tố viên chính phủ Pierre Sennes cho biết: “Mọi thứ đều được kiểm tra tỉ mỉ. Tuy nhiên, cần phải đợi các chuyên gia có kết luận rằng điều kiện an toàn của ngôi thánh đường đã được đảm bảo mới có thể tiến hành việc lấy mẫu thử nghiệm ở nhiều vị trí quan trọng”.

Tranh "Thánh Clair chữa lành người khiếm thị"

Trước đó, giới hữu trách đã đề cập đến khả năng đây là một vụ cố ý gây hỏa hoạn vì phát hiện được 3 điểm khởi phát đám cháy khác nhau: ở gần đại phong cầm và ở hai bên bàn thờ. Ông Maxime Anizan, một nhân chứng sống gần nhà thờ cũng cho biết đã nghe thấy “tiếng đại phong cầm, nhưng không theo giai điệu mà đơn lẻ và lộn xộn như trẻ con nghịch đàn” lúc 7g15 ngày 18.7, tức trước khi phát hiện đám cháy khoảng nửa giờ. Một chuyên gia về điện của phòng nghiên cứu thuộc Sở Cảnh sát Paris sẽ đến Nantes để hỗ trợ điều tra. Ông này cũng tham gia nhóm điều tra vụ cháy nhà thờ Ðức Bà Paris từ tháng 4.2019.

Lan Chi