Học hỏi Phúc Âm Chúa nhật - lễ Mình Máu Thánh Chúa

Ga 6,51-58

Lm Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ phụ trách

1. Đức Giêsu giảng bài Tin Mừng này khi nào và ở đâu? Đọc Ga 6,17.24.59.

- Theo Tin Mừng thứ Tư, sau khi chứng kiến Đức Giêsu làm dấu lạ hóa bánh ra nhiều ở bên kia hồ Galilê (Ga 6,1), các môn đệ đã lên thuyền trở lại Caphácnaum nằm ở phía tây của hồ (Ga 6,17). Sau đó Đức Giêsu đi trên mặt biển mà đến với họ, rồi vào con thuyền của họ để đến hội đường ở Caphácnaum, gần bờ hồ (Ga 6,24.59). Chính tại đây Ngài đã giảng một bài dài về Bánh hằng sống. 

2. Trong bài Tin Mừng này, có bao nhiêu động từ “sống” và “sống lại”, bao nhiêu danh từ “sự sống”, bao nhiêu tính từ “hằng sống”?

- Trong bài Tin Mừng này, với nội dung về Bí tích Thánh Thể, có 3 động từ sống (Ga 6,51.57.58), có 1 động từ sống lại (Ga 6,54), có 3 danh từ sự sống (Ga 6,51.53.54), và có 2 tính từ hằng sống (Ga 6,51.57). Như vậy tuy bài  Phúc Âm chỉ gồm 8 câu, nhưng các động từ sống và sống lại được nhắc đến nhiều lần; danh từ sự sống và tính từ hằng sống cũng vậy. Điều đó cho thấy bí tích Thánh Thể tự bản chất là bí tích của sự sống. Đây không phải là sự sống thể lý chóng qua, nhưng là sự sống muôn đời (Ga 6,51.54.58). 

3. Tìm trong câu Ga 6,51 một từ không có trong Ga 6,32-50.

- Trong Gioan 6,51 có một từ không thấy có ở Ga 6,32-50, đó là từ thịt. Trong phần đầu của bài giảng (Ga 6,32-50) Đức Giêsu đã nhiều lần nhận mình là Bánh từ trời xuống, là Bánh hằng sống và là Bánh ban sự sống. Ngài mời mọi người tin vào Ngài (Ga 6,35.40.47), nghĩa là đến với Ngài (Ga 6,35.37.44.45). Ngài mời họ tin rằng Ngài là Đấng từ trời xuống (Ga 6,33.38.41.42.50), nhờ đó được sự sống đời đời. Trong phần thứ hai của bài giảng (Ga 6,51-58), Đức Giêsu vẫn nhận mình là Bánh hằng sống từ trời xuống (Ga 6,51.58), nhưng ta không thấy động từ tin xuất hiện nữa, thay vào đó là hai động từ ăn và uống xuất hiện nhiều lần trong từng câu của Ga 6,51-58. Ở đây là ăn thịt và uống máu của chính Đức Giêsu (Ga 6,53.54.56). Như vậy trong phần thứ hai này, chủ đề về bí tích Thánh Thể được nhấn mạnh hơn nhiều. 

4. Câu Ga 6,51 có nói về cái chết của Đức Giêsu không? Đức Giêsu chết cho ai?

- Trong câu Ga 6,51b: “Và bánh tôi sẽ ban là thịt của tôi, cho (huper) sự sống của thế gian”, ta thấy hàm ý về cái chết của Đức Giêsu. Qua cái chết thập giá, Ngài sẽ ban tấm bánh là chính thịt của Ngài cho thế gian, nhờ đó thế gian được sống đời đời. Câu Ga 6,51b khá gần với câu nói của Đức Giêsu trong bữa Tiệc Ly trước khi chịu chết, ở Lc 22,19: “Đây là mình của Thầy được ban cho anh em”. Cả hai câu đều dùng cùng một động từ ban (didômi) và giới tự cho (huper). Nhưng ở Ga 6,51b, Đức Giêsu ban thịt của mình cho cả thế gian, còn trong khung cảnh bữa tiệc Thầy - trò ở Lc 22,19, Đức Giêsu chỉ nói ban cho anh em. Có một khác biệt nữa, đó là thịt của tôi trong Ga 6,51b và mình của Thầy trong Lc 22,19, dù thịt (sarx) ở đây không khác với mình (sôma). 

5. Đọc Ga 6,48-51. Manna trong sách Xuất Hành chương 16 và Bánh hằng sống ở đây có gì giống nhau? Bánh hằng sống trổi vượt trên Manna về những điểm nào?

- Manna là “bánh từ trời mưa xuống”. Dân Israel mỗi ngày, trừ thứ bảy, phải đi lượm về, rồi nấu nướng để ăn, trong suốt 40 năm họ đi trong hoang địa (Xh 16,35), nhờ đó họ khỏi phải chết đói (Xh 16,3). Còn “Bánh hằng sống” là thịt của chính Chúa Giêsu, Đấng từ trời xuống trong thế gian, tự hiến qua cái chết. Khác với Bánh hằng sống, Manna không giúp con người khỏi cái chết đời đời, cũng không cho con người sống muôn đời bên Thiên Chúa. Vậy nên, Tấm bánh Giêsu trổi vượt hơn Manna về mọi mặt.

6. Đối với người Do Thái, thịt và máu tượng trưng cho điều gì? Đọc Mt 16,17. Người Do Thái nghĩ gì về việc ăn thịt và uống máu một người? Đọc Sáng thế 9,4; Lêvi 3,17.

- Đối với người Do Thái, thịt và máu là hai yếu tố quan trọng làm nên một con người trong thân phận yếu đuối. Sau khi Phêrô trả lời câu hỏi của Đức Giêsu “Thầy là ai?”, Ngài đã cho ông biết chính Cha trên trời mặc khải cho ông mầu nhiệm ấy, chứ không phải thịt và máu đâu (Mt 16,17). Thịt và máu ở đây để chỉ con người với những yếu đuối, bất toàn và giới hạn. Người Do Thái rất sợ khi nghe đến việc ăn thịt và uống máu một người. Ngay cả uống máu thú vật cũng bị Luật Môsê cấm (Lêvi 3,17; Sáng thế 9,4; Cv 15,29). Vậy mà trong bài Tin Mừng này, Đức Giêsu lại nói đến việc phải ăn thịt và uống máu của Ngài. Tuy nhiên, đây là thịt và máu dưới hình bánh và rượu, đã được thánh hiến trong bí tích Thánh Thể. Khi thông hiệp với bánh và rượu đã được thánh hiến, chúng ta được thông hiệp với thịt và máu Chúa, nghĩa là thông hiệp với chính Chúa. Chúng ta sẽ được “ở lại trong Chúa” (Ga 6,56), và “sống nhờ” Chúa (Ga 6,57).

7. Tin Mừng theo thánh Gioan có thuật lại việc Đức Giêsu lập bí tích Thánh Thể không? Tìm những từ Đức Giêsu nói về bí tích này trong bài Tin Mừng hôm nay.

- Tin Mừng theo thánh Gioan không thuật lại việc Đức Giêsu thiết lập Bí tích Thánh Thể, nhưng bài Tin Mừng hôm nay lại là một bài giảng có ý nghĩa về bí tích cực trọng này. Trong bài giảng này, Đức Giêsu đã nói nhiều lần cụm từ ăn thịt và uống máu của Con Người (Ga 6,53), ăn thịt tôi và uống máu tôi (Ga 6,54.56). Lối nói này chỉ có thể hiểu được trong bầu khí của bí tích Thánh  Thể, được cử hành bởi các tín hữu sau khi Thầy Giêsu đã phục sinh. 

8. Đọc Ga 6,56 và 15,9-12. Hãy cho biết hai cách thức giúp ta ở lại trong Chúa Giêsu. Đọc Ga 6,57. Đâu là hiệu quả của việc rước lễ?

- Hai cách thức giúp ta ở lại trong Chúa Giêsu và Ngài ở lại trong ta, đó là: ăn thịt và uống máu Ngài trong bí tích Thánh Thể (Ga 6,56), và yêu mến nhau như Thầy đã yêu mến anh em (Ga 15,9-12). Hiệu quả quan trọng của việc rước lễ đó là: “…kẻ ăn tôi cũng sẽ nhờ (dia) tôi mà được sống” (Ga 6,57). Như thế người rước lễ được hưởng sức sống của Chúa Giêsu Phục Sinh. Sức sống này cũng là sức sống Chúa Cha ban cho Chúa Giêsu, nên có thể nói, người rước lễ được hưởng sức sống của chính Thiên Chúa Cha.