Học làm “siêu cha” như người Nhật

Ngày càng có nhiều ông bố Nhật Bản muốn tham gia vào việc nuôi dưỡng con cái và tìm đến các lớp học dạy kỹ năng làm cha.

Đọc sách cho con trẻ không phải là chuyện đùa, vì cùng một lúc phụ huynh cần phải thu hút sự chú ý của đứa trẻ vào hình ảnh lẫn nội dung trong sách, thậm chí còn phải tạo ra hiệu ứng âm thanh phù hợp cho từng cốt truyện. Nói như thế mới thấy làm bậc cha mẹ không hề đơn giản. Đó là lý do không ít các ông bố ở xứ sở mặt trời mọc quyết định đăng ký khóa huấn luyện làm “cha siêu nhân”.

Được chính phủ hỗ trợ

Theo đài CNN, tại thị trấn ven biển Numazu ở bờ đông Nhật Bản, cánh đàn ông đang học tập những chiêu đọc truyện được giới chuyên gia tỉ mỉ biên soạn, theo một phần của chương trình giáo dục miễn phí do chính phủ tài trợ nhằm đào tạo những người cha hoàn hảo không chê vào đâu được. Đây là mô hình đang được nhân rộng khắp Nhật Bản, một quốc gia vốn hằn sâu quan niệm về vai trò truyền thống của giới tính trong suốt chiều dài lịch sử. Hiện ý tưởng đàn ông đảm nhận vai trò tích cực hơn trong việc chăm sóc con cái đã bắt đầu được chấp nhận và phổ biến rộng rãi theo thời gian.

Đài CNN dẫn lời Tetsuya Ando, nhà sáng lập phong trào Fathering Japan, một tổ chức phi lợi nhuận chịu trách nhiệm điều hành và quảng bá lớp học như ở Numazu cho biết: “Trước nay, ưu tiên số một của vai trò người bố theo truyền thống Nhật Bản là làm việc nuôi gia đình... Họ thậm chí còn không biết khi nào nên về nhà sớm”. Ý tưởng thành lập lớp học này đến từ niềm đam mê sách vở của chính ông Ando: ông từng mở một hiệu sách và ước tính đã đọc khoảng 6.000 đầu truyện cho đứa con đầu lòng khi cô bé được 6 tuổi. Và trải nghiệm này thú vị đến nỗi Ando muốn chia sẻ cho những người làm cha khác.

Tuy nhiên, cách đây gần 2 thập niên, người làm bố đầy mẫu mực như Ando phát hiện rằng hiếm người nào có cùng chung ý tưởng như mình. Lý do hết sức đơn giản: lâu nay nuôi dưỡng con cái bị xem là trách nhiệm của người mẹ. Một người đàn ông đẩy xe nôi con mình dạo ngoài đường tại Nhật vào thời điểm đó có thể bị dư luận nghi ngờ rằng phải chăng người này mới bị vợ bỏ? May mắn là giờ đây quan niệm này đang bắt đầu có thay đổi. Trong những ngày qua, tổ chức do ông Ando sáng lập đã mở rộng đến 10 chi nhánh, và ông không ngần ngại lặn lội khắp nẻo đường để truyền bá cho dân thường lẫn giới chức chính phủ lợi ích về vai trò làm cha tích cực.

Phong trào làm iku-men

Thậm chí tự điển Nhật Bản đã xuất hiện từ mới dành cho những người đàn ông chịu san sẻ trách nhiệm với vợ mình trong việc nuôi dạy con cái. Đó là từ “iku-men”, với iku trong tiếng Nhật có nghĩa là chăm sóc con trẻ, và thêm đuôi “men” là những người đàn ông theo tiếng Anh. Hiện chính phủ Tokyo đang chi khoảng 500.000 USD/năm để quảng bá ý tưởng đầy ích lợi trên. Kết quả đang hết sức khả quan. Ông Masako Ishii-Kuntz, Giám đốc Viện Nghiên cứu giới tính của Đại học Ochonomizu, nhận định rằng ngày càng có nhiều đàn ông Nhật Bản đang muốn trở thành “iku-men”. Tất nhiên, nếu nhìn trên tổng thể, số người cha tham gia vào chuyện nuôi dạy con cái vẫn là số ít, nhưng vẫn tốt hơn nhiều so với trước đây.

Nhật Bản là một trong những nước tận hưởng chính sách thai sản theo luật định hào phóng nhất châu Á, với những người có con nhỏ được quyền nghỉ đến 52 tuần, nhưng chỉ có 2,7% số nam giới tận dụng cơ hội ở nhà chăm sóc vợ con, theo số liệu chính thức của chính phủ. Trong số này, hầu hết đều chỉ xin nghỉ chưa đầy 2 tuần khi vợ sinh. Trong khi đó, đến 80% số phụ nữ Nhật quyết định nghỉ chăm con theo đúng luật. Lý do rất dễ hiểu: người đàn ông trong gia đình “khét tiếng” là chăm chỉ làm việc, vì muốn chứng minh lòng trung thành với chủ công ty và xem trọng việc làm. Vì thế, đa số các ông lo ngại rằng xin nghỉ thai sản có thể phải trả giá bằng cơ hội thăng tiến, hoặc dồn áp lực làm việc cho đồng nghiệp.

Để khuyến khích đàn ông nghỉ thai sản, có lẽ Nhật Bản nên cân nhắc khả năng trả đủ tiền lương trong thời gian này, theo giáo sư Ishii-Kuntz. Hiện người lao động chỉ được hưởng 67% so với lương chính thức trong 6 tháng đầu xin nghỉ thai sản, và con số này giảm xuống còn 50% trong nửa năm sau. Xin nghỉ việc để làm bố cũng bị xem là thời gian thất nghiệp, gây nên phiền toái trong trường hợp cần mua nhà hoặc vay tiền cho các dự định tương lai. Chính sách này tạo áp lực rất lớn đến các hộ gia đình, và ảnh hưởng về mặt kinh tế là không thể bàn cãi.

Trong thời điểm hiện thời, nhiều người cũng cố gắng tìm mọi cách để cân bằng giữa công việc và đời sống gia đình. Ông Takahiro Akiyama, 43 tuổi, là một trong những ông bố theo đuổi trào lưu tiến bộ bằng cách tham gia lớp học đọc Numazu. Trong tuần, ông làm việc không nghỉ và thậm chí còn làm thêm ca đêm để đảm bảo tiến độ công việc. Thế nhưng, đến cuối tuần, Akiyama nhất định dẹp bỏ mọi thứ để dành thời gian cho đứa con trai nhỏ. Giới chuyên gia cho rằng Nhật Bản nên cân nhắc thiết lập mức thời gian tối đa cho giờ làm việc tại công sở, chẳng hạn như 48 giờ/tuần theo tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu. Về lâu dài, những người bố trẻ muốn trở thành các “iku-men” được kỳ vọng sẽ tác động đến việc thay đổi văn hóa nơi làm việc.

BẠCH LINH