Hội chứng sau cắt túi mật

Hỏi:

Cách đây 3 tuần tôi được phẫu thuật nội soi cắt túi mật do bị sỏi túi mật. Từ sau phẫu thuật tôi thường xuyên có triệu chứng đau vùng bụng trên bên phải, đầy bụng khó tiêu, chướng bụng, tiêu chảy nhất là sau khi ăn có dầu mỡ. Xin hỏi bác sĩ các biểu hiện này có phải là do bị cắt bỏ mất túi mật nên gây ra hiện tượng này? Tôi cần làm gì để giảm các khó chịu này, bao lâu sau cắt túi mật thì hết các triệu chứng này. Xin chân thành cảm ơn Bác sĩ.

Trần Thị Nguyệt Anh – 46 tuổi – Đồng Nai.

Trả lời:

Chị Nguyệt Anh thân mến,

Triệu chứng chị mô tả xuất hiện sau khi cắt bỏ túi mật được gọi là hội chứng sau cắt túi mật, tỷ lệ khoảng từ 5 đến 40% trường hợp cắt bỏ túi mật. Các triệu chứng này có thể thoáng qua hoặc kéo dài từ 2 tuần đến 3 tháng sau phẫu thuật, thậm chí có trường hợp kéo dài suốt đời (hiếm)

Triệu chứng đau bụng sau cắt bỏ túi mật có thể do rối loạn chức năng cơ vòng Oddi, do sẹo mổ, hoặc do sỏi mật tái phát.

Triệu chứng tiêu chảy, đầy bụng sau cắt bỏ túi mật thường xuất hiện sau bữa ăn có nhiều dầu mỡ

Bình thường mật được sản xuất từ gan và đưa xuống ruột non để tiêu hóa thức ăn có mỡ, một phần dịch mật được dự trữ ở túi mật. Khi ăn thức ăn có nhiều dầu mỡ thì túi mật sẽ co bóp đưa thêm lượng mật dự trữ xuống ruột non giúp thức ăn mỡ được tiêu hóa dễ dàng hơn. Sau khi cắt bỏ túi mật thì mật vẫn được đưa từ gan xuống với lượng hằng định nhưng lượng nhỏ mà không có mật dữ trữ ở túi mật đưa xuống, do đó khi ăn thức ăn có nhiều dầu mỡ sẽ cảm giác đầy bụng khó tiêu và thậm chí tiêu chảy.

Để giảm các triệu chứng này, sau cắt túi mật phải có chế độ ăn kiêng dầu mỡ trong vòng vài tháng sau đó ăn lại từng ít một tăng dần thì sẽ giảm được các triệu chứng trên. Triệu chứng tiêu chảy mạn tính sau cắt túi mật có thể cải thiện với thuốc loại bỏ acid mật như Cholesteramin. Các triệu chứng đầy bụng, đau co thắt, chướng hơi có thể cải thiện với các thuốc chống co thắt như Spasmaverin, buscopan…Triệu chứng đau bụng do sỏi micro đường mật tái phát có thể cải thiện với acid Ursodeoxycholic.

Phương pháp ERCP ( nội soi mật tụy ngược dòng ) – vừa là thủ thuật chẩn đoán vừa là thủ thuật điều trị. Bên cạnh đó thì phẫu thuật thăm dò cũng được chỉ định trong trong trường hợp triệu chứng đau bụng kéo dài không tìm ra nguyên nhân gây ra các triệu chứng cụ thể của hội chứng sau cắt bỏ túi mật hay các phương thức điều trị nội khoa khác không thể giải quyết được vấn đề của người bệnh. Nếu sau khi thực hiện tất cả các phương pháp trên (bao gồm ERCP kèm cắt vòng Oddi và phẫu thuật thăm dò ), bệnh nhân vẫn tiếp tục có dấu hiệu suy nhược, đau bụng vùng 1/4 trên phải không thuyên giảm, và chưa phát hiện được nguyên nhân rõ ràng của những tình trạng này thì phương pháp tiếp theo thường được thực hiện là tái tạo lại cơ thắt qua tá tràng để giải quyết các bất thường có thể xuất phát từ nguyên nhân mật – tụy.

Ths.Bs Trung Phan