Khi đức tin song hành với khoa học

Trong một quang cảnh hiếm thấy, giới nghiên cứu, các nhà khoa học, bác sĩ, những người nổi tiếng và các nhà hoạt động nhân đạo đã tập trung tại Tòa Thánh, với niềm hy vọng về một tương lai tốt đẹp hơn cho nhân loại.

Vatican tổ chức nhiều hội nghị và hội thảo chuyên đề trong năm, nhưng hiếm khi nào chào đón cùng lúc những người nổi tiếng, các bác sĩ có tiếng tăm, những nhà nghiên cứu y khoa, và một số nhà hoạt động nhân đạo được nhiều người biết đến. Đó là “Hội nghị Đoàn kết để Hàn gắn”, diễn ra từ ngày 26-28.4, do Hội đồng Giáo hoàng về Văn hóa phối hợp với Quỹ Cura, STOQ và Quỹ Nguồn gốc của Sự sống thực hiện. Được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2011, hội nghị quy tụ vô số nhà khoa học, bác sĩ hàng đầu thế giới, các bệnh nhân, nhà đạo đức học, các lãnh tụ tôn giáo, giới chức chính phủ. Tất cả cùng nhau thảo luận những đề tài về “các đột phá trong công nghệ tân tiến, phổ biến kiến thức hướng đến cải thiện sức khỏe con người, bảo vệ môi trường và cân nhắc những hàm ý về văn hóa, tôn giáo và xã hội”.

Hội nghị chuyên sâu

Hội nghị năm nay tập trung vào chủ đề “Khoa học, Công nghệ và Y học của thế kỷ 21 sẽ tác động như thế nào đối với văn hóa và xã hội”. Những đề tài được thảo luận tại Vatican vừa qua khá chuyên sâu như “Những bước phát triển trong điều trị bệnh hiếm gặp”, “Dược phẩm của tương lai - Tế bào gốc và những căn bệnh liên quan đến hệ tuần hoàn, phổi và thoái hóa thần kinh”, “Vai trò của thực tế ảo, các thiết bị cấy ghép và các công nghệ đang trỗi dậy trong lĩnh vực quản lý bệnh tật”.

Một số người có thể đặt câu hỏi tại sao Vatican lại tổ chức sự kiện thuần túy về mặt khoa học như thế trong khuôn viên Tòa Thánh? Câu trả lời nằm ở nỗ lực của Giáo hội nhằm đối thoại với khoa học và cung cấp một bối cảnh trong đó đức tin được lắng nghe, cũng như trở thành một phần của cuộc đối thoại mà lâu nay bị một số ý kiến là lĩnh vực khó hòa hợp với tôn giáo. Nói một cách khác, hội nghị này gây ngạc nhiên cho nhiều Kitô hữu tham gia, vì họ được mở toang cánh cửa bước vào thế giới sâu rộng của khoa học, từ đó chứng tỏ quan điểm là khoa học hoàn toàn có thể là cơ sở để củng cố đức tin.

Tòa Thánh luôn quan tâm đến các nghiên cứu giúp chữa trị các loại bệnh hiếm gặp

Bác sĩ chuyên khoa da liễu Thomas McGovern là đại diện của Hiệp hội Y khoa Công giáo tham gia sự kiện đặc biệt này. Chia sẻ với tạp chí National Catholic Register, ông bày tỏ mình vô cùng ngạc nhiên về cách tổ chức của “Hội nghị Đoàn kết để Hàn gắn”, và cách thức sự kiện này kéo gần “các khoa học trong môi trường đức tin”. Cách tiếp cận như thế có nguồn gốc từ triều đại của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI, cũng như dự án “Courtyard of the Gentiles” của Đức Hồng y Gianfranco Ravasi, Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Văn hóa, trong nỗ lực vươn tay đến những con người thiếu đức tin.Đức Hồng y Ravasi và hội đồng mà ngài quản lý đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng các hội nghị, với sự hợp tác của tiến sĩ Robin Smith, người đứng đầu Quỹ Cura, trụ sở tại New York (Mỹ).

Vatican chìa tay cho khoa học

Tại đây, Giáo hội đang kết nối với cộng đồng khoa học, theo như ghi nhận của bác sĩ McGovern. “Thật sự tuyệt vời khi chứng kiến Vatican mở rộng vòng tay cho thế giới khoa học, và tôi chưa từng nghe thấy bất kỳ lời lẽ nào chống Công giáo. Tôi thấy nhiều người không đồng thuận về các vấn đề, nhưng theo cách tôn trọng, họ rất cởi mở để học hỏi và lắng nghe”, ông cho biết. Điều đó có nghĩa là quan điểm của Giáo hội thật sự có trọng lượng tại các buổi hội thảo và đặc biệt trong những câu chuyện mà giới nghiên cứu trao đổi.

Hội nghị năm nay tập trung vào chủ đề "Khoa học, công nghệ và Y học của thế kỷ 21 sẽ tác động như thế nào đối với văn hóa và xã hội"

Trong cuộc trò chuyện riêng với những người tham gia, Đức Giáo Hoàng Phanxicô khéo léo đề cập đến nhu cầu của Tòa Thánh trong việc có tiếng nói trong cộng đồng khoa học ngày nay. “Khoa học là công cụ mạnh mẽ để hiểu rõ hơn về thế giới tự nhiên và sức khỏe con người”, Đức Thánh Cha nói. “Trong khi Giáo hội hoan nghênh từng nỗ lực trong các cuộc nghiên cứu và ứng dụng hướng đến mục tiêu chăm sóc cho những anh chị em của chúng ta đang trong cảnh khổ đau, cần nhắc nhở rằng Giáo hội cũng quan tâm đến nền tảng nguyên lý cơ bản mà theo đó ‘không phải chuyện gì có thể làm được về mặt kỹ thuật cũng phù hợp với quan điểm đạo đức’. Khoa học, cũng như các hoạt động khác của con người, phải có ý thức về những giới hạn cụ thể cần được tôn trọng vì lợi ích của bản thân con người, cũng như về khía cạnh trách nhiệm đạo đức”, ngài nhấn mạnh.

Theo những nhà tổ chức, Vatican là môi trường vô cùng lý tưởng và độc nhất vô nhị vì mang đến cảm giác trách nhiệm cho những người tham gia. Họ được phép nói lên đức tin của chính bản thân mình và của bệnh nhân, điều mà hiếm khi xảy ra trong bất kỳ hội nghị nào diễn ra ở những hội thảo khoa học thông thường. Trong một bài thuyết trình, bác sĩ Francis Collins, Giám đốc Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), kể về trải nghiệm thay đổi hoàn toàn từ một người mang quan điểm vô thần ở tuổi 27 đến một tín hữu nhiệt thành. Tại một chuyên đề khác, một linh mục, một giáo sĩ Do Thái giáo và một giáo sĩ của đạo Mormon, tất cả đều là những nhà khoa học được kính trọng, đã cùng thảo luận về vai trò quan trọng của đức tin trong việc chăm sóc người bệnh. Kế đến là cam kết của mọi người đối với yêu cầu của Giáo hội về khoa học, nghiên cứu và tiến triển về khía cạnh đạo đức của y học.

Cuối cùng, các chuyên gia y tế và giới nghiên cứu cũng bày tỏ sự hài lòng về những gì đã nhận được trong quá trình tiếp xúc với cộng đồng khoa học thế giới. Đó là cam kết cùng nhau đạt được những tiến triển về mặt đạo đức y khoa và khoa học trong lúc tìm ra những biện pháp chống lại bệnh tật và điều trị cho con người.

BẠCH LINH