Kỳ vọng về học viện Công giáo Việt Nam

Học viện Công giáo Việt Nam (HVCGVN) đã được HĐGMVN quyết định thành lập từ năm 2010, trong khóa họp thường niên tại Đền Thánh Đức Mẹ Bãi Dâu, Vũng Tàu.

Ngày 6.8.2015, HVCGVN nhận được quyết định đồng thuận của chính quyền.

Ngoài ra, HVCGVN, theo quy chế của một đại học của Giáo hội và văn bằng có giá trị quốc tế cần phải được Bộ Giáo dục Công giáo của Tòa Thánh công nhận.

Ông Lê Bá Trình trao quyết định thành lập Học viện Công giáo cho Đức Tổng Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc

Như thế, tính đến thời điểm hiện tại, HVCGVN chỉ còn một thủ tục cuối cùng từ Tòa Thánh, có lẽ cũng không kéo dài, trước khi đi vào hoạt động chính thức.

HVCGVN sẽ là nơi đào tạo các văn bằng cử nhân, cao học, tiến sĩ thần học; trước mắt là hai môn thần học Kinh Thánh và thần học tín lý. Về đội ngũ giảng dạy, trong một lần trả lời phỏng vấn CGvDT (số 2005, trang 20-21), Đức cha Giuse Đinh Đức Đạo, Chủ tịch Ủy ban Giáo dục Công giáo/HĐGMVN cho biết: “Học viện sẽ mời các giáo sư có học vị tiến sĩ và đang giảng dạy tại các đại chủng viện của các giáo phận và học viện của các dòng tu. Như vậy, HVCGVN sẽ là kết quả của sự cộng tác của Giáo hội Việt Nam, chứ không phải của một giáo phận hay một dòng tu”.

Thông tin trên đây có lẽ làm nức lòng những ai ưu tư về việc đào tạo chuyên sâu cũng như về tầm vóc và sự trưởng thành của Giáo hội Việt Nam.

Trong dòng lịch sử truyền giáo Việt Nam, các chủng viện được thành lập, từ Juthia (1665, Thái Lan), Penang (1807, Malaysia) cho đến các đại chủng viện tại Việt Nam, bắt đầu từ hậu bán thế kỷ 19, chủ yếu đào tạo các linh mục bản xứ cho các nhu cầu mục vụ thiết thực nơi các giáo xứ, giáo điểm; trong các môi trường giáo dục phổ thông, y tế, bác ái xã hội; không chú tâm nhiều đến đào tạo, nghiên cứu chuyên sâu.

Việc nghiên cứu chuyên sâu hoặc đào tạo những nhà đào tạo, diễn ra phần lớn trong hậu bán thế kỷ 20 với việc các giáo phận, dòng tu gởi các linh mục, chủng sinh, tu sĩ theo học tại các chủng viện, học viện Công giáo của Tòa Thánh hoặc các nước Âu châu; sau này mở rộng thêm nơi các quốc gia Mỹ châu, Úc châu, Philippines...

Ban Tôn giáo Chính phủ chúc mừng Hội đồng Giám mục Việt Nam và cha Giám đốc học viện

Thành quả của hướng đi này trong thời gian qua đã giúp Giáo hội Việt Nam có được những vị giáo sư có học vị tiến sĩ đủ để đảm đương việc hướng dẫn các học viên từ cấp độ cử nhân đến tiến sĩ tại nội địa. Điều này cũng biểu hiện rõ về tầm vóc ngày càng triển nở của Giáo hội Việt Nam trong mối tương quan với tri thức của nhân loại ngày càng được nâng tầm.

Về lâu dài, các vị mục tử hoặc các giáo hữu có trình độ chuyên sâu về thần học chắc chắc sẽ có những tác động không nhỏ đối với cộng đồng Dân Chúa tại Việt Nam trong việc thể hiện niềm tin Kitô giáo và cách thức sống đạo có chiều sâu.

Nhiều người có thể nhận diện điều này trong hơn nửa thế kỷ qua, nhất là từ sau Công đồng Vaticanô II. Nơi các chủng viện, học viện, các giáo sư có trình độ thần học chuyên sâu đã góp phần đào tạo những lớp người vững vàng về đức tin, đón nhận tinh thần canh tân hòa giải của Công đồng Vaticanô II để triển khai trong đời sống đạo nơi các cộng đoàn. Có lẽ không hề chủ quan khi nhận định đời sống đạo của người Công giáo Việt Nam trong những thập niên gần đây ngày càng sâu sắc và bừng sáng.

Chiều hướng và thành quả như thế cũng là kỳ vọng của cộng đồng Dân Chúa Việt Nam về HVCGVN cho các thế hệ tương lai.

Hoàng Anh