Nằm ở ngoài khơi bờ nam Brazil, Ilha da Queimada Grande còn có biệt danh là Ðảo Rắn, vùng đất chỉ có giới khoa học và phía quân đội mới được quyền lên đảo.
Ilha da Queimada Grande, tên theo tiếng Bồ Đào Nha, là một hòn đảo cách đất liền ở miền Nam Brazil khoảng 33km. Nơi này nổi tiếng hơn với tên gọi Đảo Rắn, vì rắn độc chiếm hòn đảo với diện tích 43ha. Số rắn nhiều đến nỗi có thông tin cho rằng có thể tìm thấy loài bò sát này trên mỗi mét vuông của hòn đảo.
Ngôi nhà duy nhất của rắn hổ lục đầu giáo
Theo một câu chuyện xưa của Brazil, số lượng rắn trên Ilha da Queimada Grande là hậu quả trực tiếp từ một trong những chiêu trò của hải tặc, nhằm ngăn cản người ngoài tìm đến đảo để đào kho báu mà bọn chúng chôn giấu. Thật ra, nguyên nhân thực tế lại ít giật gân hơn.
Rắn trên đảo là loài hổ lục đầu giáo, tên khoa học là Bothrops insularis. Cá thể trưởng thành của loài rắn này có chiều dài 70cm. Một cuộc khảo sát được thực hiện vào năm 2008 cho thấy Ilha da Queimada Grande nhiều khả năng là nhà của từ 2.000 đến 4.000 con rắn hổ lục đầu giáo. Nghe qua số lượng có vẻ nhiều, nhưng hòn đảo lại là nơi duy nhất trên thế giới xuất hiện rắn hổ đầu giáo, đồng nghĩa đây là loài có mặt trong danh sách “đặc biệt nguy cấp” của Sách Đỏ IUCN (Danh sách các loài bị đe dọa trên thế giới). “Những cộng đồng động vật trên đảo thường có khuynh hướng ít đa dạng về gien vì chúng nhiều khả năng trải qua tình trạng số lượng thấp, và vì thế giảm sự đa dạng sinh học”, giáo sư Robert Aldridge chuyên ngành sinh học của Đại học Saint Louis (Mỹ) cho biết.
Tại sao lại có quá nhiều rắn trên đảo?
Khoảng 11.000 năm trước, vào đầu thế Toàn Tân, mực nước biển trên toàn cầu từng dâng cao đến khoảng 60m vì băng tan chảy trên diện rộng. Nước biển dâng khiến Ilha da Queimada Grande tách khỏi đất liền Brazil. Diễn biến này đồng nghĩa loài rắn cư trú ở khu vực bị tách khỏi cuộc hành trình tiến hóa so với các họ hàng lục địa. “Rắn hổ lục đầu giáo là loài trên đảo có họ hàng gần với loài trên đất liền có tên khoa học là ‘Bothrops jararaca’, nhưng giờ đây tách biệt khỏi loài này”, theo giải thích của giáo sư Stephen P. Mackessy của Đại học miền Bắc Colorado (Mỹ). Vị giáo sư phân tích, do cộng đồng nhỏ bé trên hòn đảo và sự có mặt đông đảo của các loài chim, kích thước cơ thể, nọc độc và màu sắc, vân da của rắn đã phát triển theo hướng khác biệt.
Ilha da Queimada Grand là vùng đất không hề có sự hiện diện của bất kỳ loài động vật có vú nào, nên loài rắn cũng chẳng phải đối mặt với thiên địch để hạn chế sự phát triển. Tuy nhiên, cùng lúc số lượng các cá thể vẫn bị khống chế do có quá ít con mồi trên mặt đất. Phải sống trong môi trường con mồi ít ỏi, rắn hổ lục đầu giáo theo thời gian được mài giũa kỹ năng đặc biệt để săn các loài chim đến đảo vào mùa di cư. Chế độ ăn dựa vào chim di trú có lẽ giải thích tại sao nọc của loài rắn này độc đến thế. Nếu những loài rắn khác có thể tung đòn và lần theo dấu vết cho đến khi con mồi quỵ ngã, rắn hổ lục đầu giáo không có sự xa xỉ như thế. Chúng cần phải thực hiện cú tấn công “nhất phát tất trúng” và tiêu diệt nhanh gọn, trước khi con mồi có thể bay mất.
Nọc độc của rắn hổ lục đầu giáo có tác dụng nhanh chóng và gây ra một loạt các triệu chứng kinh hoàng nếu con người bị cắn trúng, từ suy thận đến xuất huyết nội và mô bị hoại tử. Nọc độc của một cá thể rắn trưởng thành có thể giết chết nạn nhân trong vòng 1 giờ. Nhưng những đặc điểm chết chóc của nọc độc lại làm cho các nhà khoa học nảy ra ý định nghiên cứu vì mục đích y khoa, như điều trị bệnh tim và máu vón cục.
Có lẽ không quá ngạc nhiên khi hòn đảo không có người ở và Hải quân Brazil nghiêm cấm con người lui tới, ngoại trừ các chuyến hành trình phục vụ cho mục đích khoa học. Quy định này vừa bảo vệ được loài rắn với số lượng hạn chế trên đảo, cũng như các du khách tò mò. Dù vậy, vẫn có những kẻ săn trộm bất hợp pháp vì nọc độc của rắn hổ lục đầu giáo được bán với giá cao trên thị trường chợ đen. Nếu không may bị dạt lên đảo, chính quyền khuyến cáo nên tránh đi vào rừng và cố gắng bám trụ khu vực bờ biển. Hải quân Brazil duy trì hoạt động tuần tra quanh đảo, nên việc giải cứu người bị dạt vào có thể không mất quá nhiều thời gian.
BẠCH LINH
Bình luận