Lễ cung hiến thánh đường Giáo xứ Thị Nghè

Sáng ngày 1.1.2016, Đức cha Phaolô Bùi Văn Đọc, TGM.TGPTPHCM, đã chủ sự thánh lễ tạ ơn, Cung hiến thánh đường và thánh hiến bàn thờ họ đạo Thị Nghè. Tham dự có cha Tổng Đại diện Inhaxiô Hồ Văn Xuân, các cha hạt trưởng, các cha và đông đảo tu sĩ, giáo dân.

Đức TGM chia sẻ niềm vui cùng cha sở Phêrô Nguyễn Thanh Tùng và cộng đoàn giáo dân, đồng thời xin Chúa ban nhiều ơn lành để cộng đoàn luôn hăng say loan báo Tin Mừng, ra đi đến với mọi người.

Họ đạo Thị Nghè hiện có hơn 1200 hộ gia đình với hơn 5.000 giáo hữu. Theo nhiều tài liệu, Thị Nghè có thể được thành lập vào khoảng năm 1790. Báo Nam Kỳ địa phận năm 1917 ghi nhận: “Lúc Đức cha Vêrô qua đời tại Qui Nhơn năm 1799 thì bổn đạo họ Thị Nghè cũng luân phiên đến đọc kinh cầu nguyện cho Đức cha”. Sự hiện diện của họ đạo Thị Nghè còn được khẳng định qua một dữ liệu khác: “Saigon cuối thế kỷ 18 đã trở thành một trung tâm văn hóa. Đồng thời với văn thơ Nôm được thông dụng tại Saigon và gần Saigon, có những trung tâm phổ biến chữ quốc ngữ trong chừng mức nhất định, đó là các họ đạo lớn và các chủng viện ở Lái Thiêu, Tân Triều, Búng, Thị Nghè, Chợ Quán”. (Địa chí Văn hóa TPHCM - Trần Văn Giàu và nhiều tác giả).

Thị Nghè không chỉ là một giáo xứ, mà sớm trở thành trung tâm của một trong 12 giáo hạt của giáo phận Tây Đàng Trong và là mảnh đất thuận lợi để mở chủng viện. Và cũng tại nơi đây, nhiều thánh nhân người Việt đã từng làm mục vụ hay thăm viếng. Năm 1850, Đức cha Ngãi (Lefèbvre) đã lập nhà trường tạm tại Họ Thị Nghè. Trong số các linh mục lui tới họ đạo thời gian này, có thánh Phaolô Lê Văn Lộc để lại dấu ấn đậm nét khi làm Giám đốc Chủng viện Thị Nghè. Sử liệu ghi nhận trong khoảng một năm, cha đã rửa tội hơn 200 tân tòng. Thánh Phêrô Đoàn Công Quý, sau khi thụ phong linh mục, năm 1858 đã thi hành mục vụ tại các giáo xứ Lái Thiêu, Gia Định, Kiến Hòa, An Giang. Địa danh Gia Định được nói đến trong tiểu sử Thánh Quí là một địa bàn rộng lớn, bao gồm cả khu vực Thị Nghè. Ngoài ra còn có thánh Anrê Nguyễn Kim Thông cũng đã đi qua Thị Nghè. Ông là một trùm họ tại Gò Thị (Bình Định), có công che dấu Giám mục Cuenot Thể và hy sinh nhiều tiền của để lo việc thờ phụng, lúc bị bắt năm 65 tuổi và bị lưu đày vào miền Nam đã được gặp Giám mục Lefèbvre tại Thị Nghè.

Ngoài ra, lịch sử Giáo hội Việt Nam cũng ghi nhận: “Dưới triều cấm cách nghiệt ngã của Minh Mạng, Thị Nghè là địa bàn thuận lợi của các cơ sở từ thiện xã hội”. (Công giáo và Dân tộc số 885). Ngay từ buổi đầu của họ đạo, mặc dù gặp nhiều khó khăn thử thách, Thị Nghè đã trở thành một giáo điểm truyền giáo vững chắc, đã có những yếu tố cần của một giáo xứ được hình thành và tồn tại gần như với quá trình xây dựng phiên trấn (Saigon) từ thế kỷ XVIII. Sau thời cấm đạo, từ năm 1859, Thị Nghè tiếp tục được Giám mục Lefèbvre chọn làm nơi tái lập chủng viện để đào tạo linh mục. Trong hoàn cảnh mới, cơ cấu nhà đạo tại Thị Nghè có những thuận lợi cơ bản để phát triển.

Trước năm 1854, họ đạo Thị Nghè được các Đức cha, các linh mục thừa sai, các cha sở, các cha Việt Nam từ họ đạo Chợ Quán đến chăm sóc và làm mục vụ. Từ năm 1854, các cha sở của giáo xứ đóng góp nhiều công sức xây dựng và phát triển họ đạo. Các ngài đã hy sinh bản thân, gánh chịu bệnh tật, vượt qua những khó khăn nội bộ trong việc điều hành họ đạo, khôn ngoan giải quyết những vấn đề trong giao tiếp với bên ngoài để phát triển họ đạo một cách toàn diện.

Họ đạo Thị Nghè còn được xem làm nơi nuôi dưỡng ơn gọi khi đã có gần 30 linh mục và hơn hai 20 nữ tu xuất thân từ đây.

Quản Trọng